CBR-rijgeschiktheidsonderzoek bevestigd ondanks geslaagde uitkomst
ECLI:NL:RVS:2026:5785, Raad van State, 30-09-2026, 202505709/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 1 maart 2024 heeft het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen [appellant] verplicht om medewerking te verlenen aan een onderzoek naar zijn rijgeschiktheid. Bij besluit van 1 maart 2024 heeft het CBR [appellant] verplicht om medewerking te verlenen aan een onderzoek naar zijn rijgeschiktheid. De beoordeling door het CBR van die feiten en omstandigheden heeft tot de conclusie geleid dat een vermoeden van ongeschiktheid gerechtvaardigd is. Bij het in bezwaar gehandhaafde besluit van 1 maart 2024 heeft het CBR [appellant] verplicht om medewerking te verlenen aan een onderzoek naar zijn rijgeschiktheid. Dit besluit is opgelegd op grond van artikel 23, derde lid, sub b, van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid (de Regeling). Ingevolge artikel 25, eerste lid, van de Regeling komen de kosten van het onderzoek voor rekening van [appellant].
Kern van de zaak
Het CBR legde appellant in maart 2024 een verplicht onderzoek naar rijgeschiktheid op wegens een vermoeden van geestelijke ongeschiktheid, gebaseerd op een proces-verbaal. Appellant bestreed dit en stelde dat zijn eigen betwisting van psychiatrische problemen tot twijfel had moeten leiden. Hoewel het onderzoek inmiddels was afgerond en appellant geschikt bleek, vocht hij de rechtmatigheid van het opgelegde onderzoek aan.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank en wijst het verzoek om schadevergoeding af. De doorslaggevende reden is dat voor het opleggen van een rijgeschiktheidsonderzoek slechts een vermoeden van ongeschiktheid vereist is, waarbij de lat laag ligt vanwege de bescherming van de verkeersveiligheid, en dat de achteraf gebleken geschiktheid van appellant aan de rechtmatigheid van het besluit niets afdoet.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande vaste rechtspraak zonder nieuwe rechtsnormen te stellen; de juridische betekenis is beperkt tot bevestiging van het lage vermoedensvereiste bij CBR-rijgeschiktheidsonderzoeken.
Belangrijkste punten
- 1Voor het opleggen van een rijgeschiktheidsonderzoek is slechts een vermoeden van ongeschiktheid vereist, geen bewijs van daadwerkelijke ongeschiktheid.
- 2De lat voor het aannemen van een vermoeden van ongeschiktheid ligt laag vanwege het belang van de algemene verkeersveiligheid.
- 3De omstandigheid dat het onderzoek achteraf uitwijst dat betrokkene wél rijgeschikt is, tast de rechtmatigheid van het opgelegde onderzoek niet aan.
- 4Betwisting door de betrokkene van een psychiatrisch probleem leidt op zichzelf niet tot voldoende twijfel om het vermoeden van ongeschiktheid te ontzenuwen.
- 5Het verzoek om schadevergoeding wordt afgewezen, nu het besluit rechtmatig was.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt vaste bestuursrechtelijke lijn dat een laagdrempelig vermoedensvereiste volstaat voor het CBR om een rijgeschiktheidsonderzoek op te leggen en dat de kosten voor de betrokkene zijn, ongeacht de uitkomst. Dit legt de bewijslast in feite volledig bij de burger.
Praktische impact
Burgers aan wie een rijgeschiktheidsonderzoek wordt opgelegd kunnen de kosten daarvan niet verhalen via schadevergoeding, ook niet als zij achteraf geschikt blijken; een feitelijke geslaagde betwisting van het vermoeden is praktisch nagenoeg onmogelijk.
Onderwerp-impact
Voor het verkeer- en rijbewijsdossier bevestigt deze uitspraak dat verkeersveiligheidsdoelstellingen zwaarder wegen dan individuele bezwaren van bestuurders tegen opgelegde onderzoeken.
Samenvatting
In deze zaak stond de rechtmatigheid centraal van een door het CBR opgelegd verplicht onderzoek naar de rijgeschiktheid van appellant. Het CBR baseerde zijn besluit van 1 maart 2024 op een proces-verbaal waaruit een vermoeden van geestelijke ongeschiktheid volgde, en legde het onderzoek op grond van artikel 23, derde lid, sub b van de Regeling maatregelen rijvaardigheid en geschiktheid op. De kosten van het onderzoek kwamen ingevolge artikel 25, eerste lid van de Regeling voor rekening van appellant. Appellant bestreed in hoger beroep dat het CBR zonder meer mocht uitgaan van het vermoeden, omdat hij gemotiveerd had betwist psychiatrische problemen te hebben. Volgens hem had die betwisting tot twijfel moeten leiden, temeer nu het vermoeden slechts op een momentopname was gebaseerd. De Raad van State volgt dit betoog niet. Volgens vaste rechtspraak hoeft het CBR voor het opleggen van een rijgeschiktheidsonderzoek uitsluitend een vermoeden van ongeschiktheid vast te stellen; een definitief oordeel over de rijgeschiktheid is juist het doel van het onderzoek zelf. De lat voor het aannemen van zo'n vermoeden ligt laag, omdat het primaire belang de bescherming van de algemene verkeersveiligheid is. De enkele betwisting door appellant dat hij geen psychiatrisch probleem heeft, is onvoldoende om het vermoeden dat uit het proces-verbaal voortvloeit te ontzenuwen. Dat het onderzoek inmiddels was afgerond en appellant geschikt bleek te rijden, doet aan de rechtmatigheid van het oorspronkelijke besluit niets af: de beoordeling van de rechtmatigheid vindt plaats naar het moment van het besluit, niet op basis van de later gebleken uitkomst. De Afdeling bestuursrechtspraak bevestigt de aangevallen uitspraak van de rechtbank en wijst het verzoek om schadevergoeding af. De uitspraak onderstreept opnieuw de kwetsbare positie van burgers tegenover CBR-besluiten: zij dragen zowel de bewijslast als de financiële last van een onderzoek, ook als zij achteraf in het gelijk worden gesteld.