Wob-verzoek dierproeven apen Erasmus MC gedeeltelijk toegewezen
ECLI:NL:RVS:2026:5783, Raad van State, 30-09-2026, 202304544/1/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij twee afzonderlijke besluiten van 19 augustus 2021 (besluit 1, kenmerk 2021.108 en besluit 2, kenmerk 2021.109) heeft Erasmus MC twee verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van [appellant] gedeeltelijk afgewezen. Op 15 februari 2021 heeft [appellant] op grond van de Wob aan Erasmus MC twee afzonderlijke verzoeken gedaan. Het eerste verzoek (verzoek 1) gaat over documenten die betrekking hebben op onderzoeksvoorstellen, protocollen en verslagen van experimenten gedaan met apen over de periode van 1 januari 2011 tot en met de dag van het verzoek. Het tweede verzoek (verzoek 2) gaat over documenten met betrekking tot de statussen van non-humane primaten die door Erasmus MC als proefdier zijn gehouden. Het gaat daarbij om de aantekeningen als bedoeld in artikel 10 van het Dierproevenbesluit 1985 en artikel 8 van de Dierproevenregeling 2014. Daarbij is van belang dat de informatie is te herleiden tot afzonderlijke apen. Deze stukken worden omschreven als een levensloopdossier, aldus [appellant].
Kern van de zaak
Een appellant diende in 2021 twee Wob-verzoeken in bij Erasmus MC over documenten betreffende dierproeven met apen (onderzoeksprotocollen en levensloopdossiers van non-humane primaten). Erasmus MC verwees voor het eerste verzoek deels naar een eerder besluit uit 2020 op een vergelijkbaar verzoek van appellants inmiddels overleden partner, en maakte een beperkt aantal aanvullende documenten gedeeltelijk openbaar.
Beslissing van de rechter
De Raad van State beoordeelt de zaak en passeert een motiveringsgebrek in het besluit op bezwaar van Erasmus MC met toepassing van artikel 6:22 Awb, omdat aannemelijk is dat appellant door dit gebrek niet is benadeeld. Erasmus MC had voor overlappende bezwaargronden volstaan met een verwijzing naar het eerdere besluit van 6 februari 2020, hetgeen strikt genomen onvoldoende gemotiveerd was maar niet tot vernietiging leidt.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande Wob- en Awb-rechtspraak toe zonder nieuwe rechtsnormen te introduceren; de toepassing van artikel 6:22 Awb bij een motiveringsgebrek is staande jurisprudentie en de zaak heeft een beperkte reikwijdte.
Belangrijkste punten
- 1Appellant verzocht om twee categorieën documenten: onderzoeksprotocollen/-verslagen over apen (2011-2021) en levensloopdossiers van non-humane primaten op grond van het Dierproevenbesluit 1985 en de Dierproevenregeling 2014.
- 2Erasmus MC verwees voor de periode januari 2011 tot mei 2016 naar een eerder Wob-besluit uit 2020 op een verzoek van appellants overleden partner, waarbij 25 onderzoeksdossiers openbaar waren gemaakt.
- 3Voor de periode mei 2016 tot februari 2021 zijn acht documenten gedeeltelijk openbaar gemaakt, met afscherming van persoonsgegevens op grond van artikel 10 lid 2 sub e Wob.
- 4Een motiveringsgebrek in het besluit op bezwaar – waarbij Erasmus MC enkel verwees naar het besluit van 2020 zonder zelfstandige motivering – wordt gepasseerd op grond van artikel 6:22 Awb.
- 5Persoonsgegevens van medewerkers zijn afgeschermd omdat zij niet vanwege hun functie in de openbaarheid treden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bestuursorganen bij herhaalde of overlappende Wob-verzoeken kunnen verwijzen naar eerdere besluiten, mits aannemelijk is dat de verzoeker niet wordt benadeeld door een motiveringsgebrek dat via artikel 6:22 Awb kan worden gepasseerd. Dit bevestigt bestaande rechtspraktijk zonder nieuwe rechtsnormen te stellen.
Praktische impact
Voor appellant betekent dit dat de gevraagde documenten over dierproeven met apen slechts gedeeltelijk en met afgeschermde persoonsgegevens beschikbaar komen; volledige transparantie over de betrokken onderzoekers blijft achterwege. Erasmus MC hoeft geen aanvullende openbaarmaking te verrichten voor de periode die al door het eerdere besluit is gedekt.
Onderwerp-impact
Voor dierenwelzijnsorganisaties en onderzoekers die via de Wob inzicht proberen te krijgen in dierproeven bij academische ziekenhuizen, illustreert deze zaak de beperkte mogelijkheden: institutionele verwijzingen naar eerdere besluiten en privacy-afscherming van medewerkers beperken de effectieve transparantie.
Samenvatting
Deze zaak betreft twee Wob-verzoeken die appellant in februari 2021 indiende bij Erasmus MC, gericht op documenten over dierproeven met apen. Het eerste verzoek betrof onderzoeksvoorstellen, protocollen en verslagen over de periode 2011-2021; het tweede verzoek zag op levensloopdossiers van non-humane primaten, zoals bedoeld in het Dierproevenbesluit 1985 en de Dierproevenregeling 2014. Erasmus MC nam het standpunt in dat het eerste verzoek voor de periode tot mei 2016 grotendeels samenvalt met een eerder Wob-verzoek van appellants inmiddels overleden partner. Op dat eerdere verzoek was al beslist bij besluit van 6 februari 2020, waarbij 25 onderzoeksdossiers openbaar werden gemaakt. Voor de periode mei 2016 tot februari 2021 maakte Erasmus MC acht aanvullende documenten gedeeltelijk openbaar, met afscherming van persoonsgegevens van medewerkers op grond van artikel 10 lid 2 sub e Wob, omdat deze medewerkers niet vanwege hun functie in de openbaarheid treden. De juridische vraag die de Raad van State diende te beantwoorden betrof onder meer of Erasmus MC volstond met een louter formele verwijzing naar het eerdere besluit, zonder zelfstandige motivering van de bezwaargronden. De Afdeling stelt vast dat dit strikt genomen een motiveringsgebrek oplevert, maar passeert dit gebrek op grond van artikel 6:22 Awb, omdat aannemelijk is dat appellant hierdoor niet is benadeeld. De uitspraak bevestigt hiermee dat bestuursorganen bij overlappende of herhaalde verzoeken mogen verwijzen naar eerdere besluitvorming, zolang de verzoeker in de kern geen wezenlijk nadeel ondervindt van een formele tekortkoming in de motivering. De zaak heeft geen richtinggevend karakter, maar illustreert de grenzen van Wob-transparantie bij dierproefonderzoek in academische instellingen.