Een vreemdeling met een laag verstandelijke beperking en ernstige gehoorproblemen werd in vreemdelingenbewaring gesteld. Bij het gehoor bij bewaring werd geen rekening gehouden met zijn beperkingen, ondanks een medisch advies van MedTadvies dat specifieke aanpassingen voorschreef. Appellant stelde in hoger beroep dat de minister zijn hoorplicht had geschonden.

Beslissing van de rechter

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank Den Haag en heft de vreemdelingenbewaring met onmiddellijke ingang op. Doorslaggevend is dat de minister, gezien de duidelijke signalen over appellants verstandelijke beperking en gehoorproblemen, niet zonder meer mocht aannemen dat appellant zijn belangen adequaat naar voren kon brengen, en dat de minister heeft nagelaten zich op andere wijze in te spannen om die belangen te kennen.

58van 100

Impactscore

Hoog

De uitspraak van de Raad van State stelt een duidelijke norm voor de hoorplicht bij kwetsbare vreemdelingen en heeft directe beleidsrelevantie voor de uitvoeringspraktijk van vreemdelingenbewaring, maar is een toepassing van bestaande jurisprudentie eerder dan een fundamenteel nieuwe rechtsregel.

Belangrijkste punten

1De hoorplicht bij vreemdelingenbewaring (art. 5.8 lid 1 Vb 2000) vereist aanvullende inspanning wanneer er duidelijke signalen zijn dat een vreemdeling niet in staat is zijn belangen adequaat naar voren te brengen.
2Een medisch advies van MedTadvies constateerde een laag verstandelijke beperking, sterk beperkt antwoordvermogen en ernstige gehoorproblemen bij appellant.
3De minister heeft aantoonbaar geen rekening gehouden met het medisch advies tijdens het gehoor bij bewaring, wat een schending van de hoorplicht oplevert.
4De Afdeling bevestigt en verduidelijkt haar eerdere uitspraak van 15 juni 2022 (ECLI:NL:RVS:2022:1710): voortijdig beëindigen van een gehoor om veiligheidsredenen is op zichzelf niet fataal, maar bijzondere kwetsbaarheid van de vreemdeling vergt aanvullende maatregelen.
5Appellant ontvangt een schadevergoeding van € 4.320,00 voor onrechtmatige bewaring over de periode 20 augustus tot en met 24 september 2026.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van de hoorplicht bij vreemdelingenbewaring: aanwezigheid van medisch gedocumenteerde kwetsbaarheid (verstandelijke beperking, gehoorproblemen) legt de minister een actieve inspanningsverplichting op om alternatieve wijzen van gehoor te organiseren. Dit versterkt de toetsing van rechtmatigheid van bewaring in kwetsbare gevallen.

Praktische impact

Appellant wordt onmiddellijk vrijgelaten en ontvangt een schadevergoeding voor ruim een maand onrechtmatige bewaring. Voor de uitvoeringspraktijk betekent dit dat bij gehoren van vreemdelingen met bekende medische beperkingen vooraf specifieke aanpassingen moeten worden doorgevoerd op straffe van onrechtmatigheid van de bewaring.

Onderwerp-impact

In het vreemdelingenrecht en de uitvoering van vreemdelingenbewaring wordt de drempel voor een rechtmatig gehoor verhoogd: medische adviezen over kwetsbaarheid moeten actief worden verdisconteerd in de gehoorprocedure, wat gevolgen heeft voor het beleid rondom de inbewaringstelling van kwetsbare personen.

Samenvatting

In deze zaak stond de rechtmatigheid van de vreemdelingenbewaring van appellant centraal. Appellant, die lijdt aan een laag verstandelijke beperking en ernstige gehoorproblemen, werd in augustus 2026 in bewaring gesteld. Bij het gehoor bij bewaring werd het gehoor voortijdig beëindigd om veiligheidsredenen. De rechtbank Den Haag oordeelde in eerste aanleg dat daarmee de hoorplicht niet was geschonden, onder verwijzing naar een eerdere uitspraak van de Afdeling uit 2022. In hoger beroep oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State echter anders. De Afdeling stelde vast dat de minister in dit geval niet zonder meer mocht aannemen dat appellant zijn belangen adequaat naar voren had kunnen brengen. Een medisch advies van MedTadvies, opgesteld op 29 september 2025, maakte duidelijk dat appellant een laag verstandelijke beperking heeft, nauwelijks in staat is antwoorden te formuleren, ernstige gehoorproblemen heeft en voornamelijk op liplezen vertrouwt. Het advies schreef voor dat appellant gehoord diende te worden door iemand met ruime ervaring in gespreksvoering met verstandelijk beperkte personen. Uit het verslag van het gehoor bleek niet dat de minister met deze informatie rekening had gehouden of dat aanvullende maatregelen waren getroffen. De Afdeling benadrukte dat wanneer er duidelijke signalen zijn dat een vreemdeling niet in staat is zijn belangen adequaat te verwoorden, de minister zich op een andere wijze moet inspannen om die belangen alsnog in kaart te brengen. Nu dit is nagelaten, is de hoorplicht van artikel 5.8 lid 1 Vb 2000 geschonden en is de bewaring van meet af aan onrechtmatig geweest. De Afdeling verklaarde het hoger beroep gegrond, vernietigde de uitspraak van de rechtbank, verklaarde het beroep gegrond, hief de bewaring per direct op en kende appellant een schadevergoeding toe van € 4.320,00 voor de periode van ruim een maand onrechtmatige bewaring.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 1 oktober 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

58van 100

HoogLees toelichting ↓