Bij ongedateerde brief heeft de minister het verzoek van de vereniging om een instructie te geven aan het college van dijkgraaf en hoogheemraden van het hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden om het waterpeil in en om het Natura 2000-gebied "Kolland en Overlangbroek" (het gebied) te verhogen, doorgezonden aan het college van gedeputeerde staten van Utrecht. De vereniging komt op voor het landschap, de natuur en het leefmilieu in de omgeving van Wijk bij Duurstede. Volgens de vereniging is een verhoging van het waterpeil in het gebied nodig om (verdere) verslechtering van de staat van de natuur te voorkomen. Daarom heeft zij de minister verzocht om een instructie als bedoeld in artikel 2.34, derde lid, van de Omgevingswet te geven aan het college van dijkgraaf en hoogheemraden om het waterpeil in en om het gebied te verhogen. Bij ongedateerde brief heeft de minister dit verzoek doorgezonden aan het college van gedeputeerde staten.

Kern van de zaak

Een vereniging die opkomt voor natuur en landschap rond Wijk bij Duurstede verzocht de minister een instructie te geven aan het waterschap om het waterpeil te verhogen. De minister zond het verzoek door aan gedeputeerde staten en de vereniging bestreed deze brief als zijnde een afwijzend besluit waartegen rechtsmiddelen openstaan.

Beslissing van de rechter

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep niet-ontvankelijk. De ongedateerde brief van de minister is geen besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, maar slechts een feitelijke mededeling van doorzending conform de doorzendplicht van artikel 2:3, eerste lid, Awb, nu de minister het verzoek niet inhoudelijk heeft beoordeeld.

28van 100

Impactscore

Laag

De uitspraak past binnen vaste jurisprudentie over de doorzendplicht en levert geen nieuwe rechtsnormen op; de praktische betekenis is beperkt tot de specifieke procedurele situatie van de betrokken vereniging.

Belangrijkste punten

1Een brief die uitsluitend uitvoering geeft aan de doorzendverplichting van art. 2:3 lid 1 Awb is geen besluit in de zin van art. 1:3 Awb.
2Doorzending van een verzoek aan het bevoegde bestuursorgaan en de mededeling daarvan zijn feitelijke handelingen waartegen geen bestuursrechtelijk beroep openstaat.
3Dat een doorzendbrief langer is dan gebruikelijk maakt haar nog niet tot een afwijzend besluit, zolang geen inhoudelijke beoordeling van het verzoek plaatsvindt.
4De minister was niet gehouden het verzoek zelf inhoudelijk te beoordelen; uitsluitend de bevoegdheidsvraag is beantwoord.
5Het verzoek betrof een instructie ex art. 2.34 lid 3 Omgevingswet aan het college van dijkgraaf en hoogheemraden inzake waterpeilverhoging.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt de bestaande lijn dat een doorzendbrief op grond van art. 2:3 lid 1 Awb geen appellabel besluit oplevert, ook niet wanneer de brief uitgebreider is gemotiveerd dan gebruikelijk. Dit beperkt de toegang tot de bestuursrechter in gevallen waarin een bestuursorgaan zich onbevoegd acht en doorzendt.

Praktische impact

De vereniging kan geen rechtsmiddelen aanwenden tegen de doorzendbrief en dient haar verzoek om waterpeilverhoging bij gedeputeerde staten te vervolgen; de weg naar de bestuursrechter staat pas open nadat gedeputeerde staten op het verzoek hebben beslist.

Onderwerp-impact

Voor natuur- en milieuorganisaties die via instructiebevoegdheden uit de Omgevingswet waterbeheer willen beïnvloeden, verduidelijkt deze uitspraak dat de bevoegdheidsvraag eerst bij het juiste orgaan moet worden doorlopen voordat rechterlijke toetsing mogelijk is.

Samenvatting

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State deed op 23 september 2026 uitspraak in een geschil tussen een natuur- en landschapsvereniging uit de omgeving van Wijk bij Duurstede en de minister. De vereniging had de minister verzocht een instructie te geven als bedoeld in artikel 2.34, derde lid, van de Omgevingswet aan het college van dijkgraaf en hoogheemraden, teneinde het waterpeil in het betrokken gebied te verhogen en zo verdere verslechtering van de natuurkwaliteit te voorkomen. De minister zond het verzoek door aan het college van gedeputeerde staten en deelde dit mee in een ongedateerde brief, waarin tevens was vermeld dat daartegen geen rechtsmiddelen konden worden aangewend. De vereniging bestreed dit standpunt en betoogde dat de brief een afwijzend besluit bevatte in de zin van artikel 1:3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), waartegen beroep bij de bestuursrechter openstond. Ook meende zij dat de minister het verzoek niet tegelijkertijd mocht afwijzen en doorzenden. De Afdeling volgt dit betoog niet. Zij oordeelt dat de brief uitsluitend een mededeling van doorzending behelst conform de doorzendverplichting van artikel 2:3, eerste lid, Awb. De minister heeft het verzoek niet inhoudelijk beoordeeld, maar is slechts ingegaan op de vraag welk bestuursorgaan bevoegd is om op het verzoek te beslissen. Dat de brief langer is dan een standaard doorzendbrief, doet daar niet aan af. Doorzending en de mededeling ervan zijn feitelijke handelingen waartegen geen beroep openstaat bij de bestuursrechter. Het beroep wordt dan ook niet-ontvankelijk verklaard. De vereniging zal haar verzoek bij gedeputeerde staten moeten vervolgen en kan pas na een beslissing van dat orgaan eventueel naar de rechter stappen.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 3 oktober 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

28van 100

LaagLees toelichting ↓