Beroep ongegrond maar schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn
ECLI:NL:RVS:2026:5649, Raad van State, 23-09-2026, 202500792/1/R3.
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)In het besluit van 20 december 2024 heeft het college het bezwaar van [appellant] niet-ontvankelijk verklaard. Op het perceel aan de [locatie] in Alphen aan den Rijn staan een kas, een waterbassin en een aantal hekwerken. Murbo Holding B.V. is eigenaar van dit perceel. [appellant] heeft het college op 6 mei 2021 verzocht om handhavend op te treden tegen de hekwerken. Het college heeft dit verzoek tot handhaving in het besluit van 3 juni 2021 afgewezen. Het bezwaar van [appellant] tegen het besluit van 3 juni 2021 is in het besluit op bezwaar van 22 november 2021 ongegrond verklaard.
Kern van de zaak
Appellant verzocht in 2021 handhaving tegen hekwerken op een perceel in Alphen aan den Rijn. Na een lange procedure verklaarde het college het bezwaar niet-ontvankelijk wegens gebrek aan procesbelang, omdat appellant het naastgelegen perceel inmiddels had verlaten. Appellant ging opnieuw in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak.
Beslissing van de rechter
De Afdeling verklaart het beroep ongegrond, omdat het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard wegens het ontbreken van procesbelang. Tegelijkertijd wordt het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn toegewezen: het college betaalt € 1.285,71 en de Staat € 214,29.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande rechtspraak toe over procesbelang en redelijke termijn zonder nieuwe rechtsnormen te stellen; de feitelijke en juridische reikwijdte is beperkt tot dit individuele geval.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat het handhavingsverzoek vóór 1 januari 2024 is ingediend, blijft de Wabo van toepassing tot het besluit onherroepelijk is.
- 2Het college verklaarde het bezwaar niet-ontvankelijk omdat appellant geen procesbelang meer had nu hij het naastgelegen perceel had verlaten.
- 3De Afdeling acht het ontbreken van procesbelang een geldige grond voor niet-ontvankelijkverklaring en verklaart het beroep ongegrond.
- 4De totale doorlooptijd van de procedure (2021-2026) overschrijdt de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM.
- 5De schadevergoeding wegens termijnoverschrijding wordt verdeeld tussen het college (€ 1.285,71) en de Staat (€ 214,29), vastgesteld op € 1.500,00 totaal.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat procesbelang een doorlopende vereiste is in handhavingsprocedures en dat het vervallen daarvan tot niet-ontvankelijkheid leidt, ook in een laat stadium van de procedure. De toepassing van het overgangsrecht Omgevingswet/Wabo wordt hiermee verder verduidelijkt.
Praktische impact
Appellant ontvangt ondanks het ongegronde beroep een schadevergoeding van € 1.500,00 vanwege de buitensporig lange proceduretijd van circa vijf jaar. Het college en de Staat worden ieder voor een deel aangesproken.
Onderwerp-impact
Voor handhavingsverzoeken in de omgevingsrechtelijke sfeer onderstreept deze uitspraak het belang van een voortdurend procesbelang gedurende de gehele procedure; vervalt dat belang, dan volgt niet-ontvankelijkheid ongeacht de fase van het geding.
Samenvatting
Deze zaak draait om een handhavingsverzoek dat appellant in mei 2021 indiende bij het college van burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn. Hij verzocht om handhavend optreden tegen hekwerken op een naastgelegen perceel aan de locatie in Alphen aan den Rijn, eigendom van Murbo Holding B.V. Het college wees het verzoek af, verklaarde het bezwaar ongegrond en de rechtbank volgde dit oordeel. Na een eerder hoger beroep vernietigde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in oktober 2024 de eerdere beslissingen en droeg het college op een nieuw besluit te nemen. In december 2024 verklaarde het college het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk, omdat appellant inmiddels het naastgelegen perceel had verlaten en daarmee geen procesbelang meer had bij handhaving van de hekwerken. Appellant tekende beroep aan bij de Afdeling. De centrale juridische vraag was of het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk had verklaard wegens het ontbreken van procesbelang, en of de redelijke termijn voor berechting was overschreden. De Afdeling beantwoordt de eerste vraag bevestigend: nu appellant geen belang meer heeft bij de gevraagde handhaving, heeft het college het bezwaar terecht niet-ontvankelijk verklaard. Het beroep wordt dan ook ongegrond verklaard. Wat betreft de proceduureduur stelt de Afdeling vast dat de totale behandelingsduur van ruim vijf jaar de redelijke termijn van artikel 6 EVRM overschrijdt. De totale schadevergoeding wordt vastgesteld op € 1.500,00, waarvan € 1.285,71 ten laste komt van het college en € 214,29 ten laste van de Staat der Nederlanden. Daarnaast is relevant dat vanwege het overgangsrecht de Wabo van toepassing blijft, omdat het handhavingsverzoek vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is ingediend.