Bestemmingsplan fietspaden Cartierheide deels vernietigd door Raad van State
ECLI:NL:RVS:2026:5648, Raad van State, 23-09-2026, 202400297/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 9 november 2023 heeft de raad het bestemmingsplan "Cartierheide" vastgesteld.Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is. Het ontwerpplan is op 31 maart 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening (Wro), zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.
Kern van de zaak
Een stichting heeft beroep ingesteld tegen het bestemmingsplan van de gemeente Bladel dat voorziet in de aanleg en verbreding van fiets- en wandelpaden in het natuurgebied de Cartierheide (172 ha). De stichting verzet zich tegen de plannen en verzoekt ook om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft het beroep van de stichting (deels) gegrond verklaard en de raad opgedragen een onderdeel van de uitspraak binnen vier weken te verwerken in het elektronisch vastgestelde plan. Tevens moet de raad proceskosten vergoeden en wordt de overschrijding van de redelijke termijn beoordeeld. De doorslaggevende reden is dat de Afdeling aanleiding zag een onderdeel van het plan in strijd met het recht te achten, waarbij het historisch waardevolle karakter van het gebied een rol speelde.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft lokale relevantie voor de gemeente Bladel en het natuurgebied Cartierheide, maar biedt ook bredere inzichten over de toepassing van overgangsrecht bij de Omgevingswet en de toetsing van recreatieve infrastructuur in natuurgebieden. De impact blijft echter beperkt tot een specifieke casus.
Belangrijkste punten
- 1Op deze procedure is het oude recht (Wet ruimtelijke ordening) van toepassing, omdat het ontwerpplan vóór 1 januari 2024 ter inzage is gelegd (artikel 4.6 lid 3 Invoeringswet Omgevingswet).
- 2Het bestemmingsplan betreft de aanleg van nieuwe en verbreding van bestaande fietspaden in het natuurgebied Cartierheide, met als doel verbetering van recreatieve aantrekkelijkheid en verkeersveiligheid.
- 3De Afdeling toetst niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening, maar beoordeelt of het besluit in overeenstemming is met het recht.
- 4De raad is opgedragen een nader aangeduid onderdeel van de uitspraak binnen vier weken te verwerken in het elektronisch vastgestelde plan op de landelijke voorziening.
- 5De stichting heeft verzocht om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn, die door de Afdeling als overschreden kan worden aangemerkt indien de totale procesduur te lang is.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet en biedt een precedent voor de beoordeling van bestemmingsplannen voor recreatieve infrastructuur in natuurgebieden onder het oude Wro-regime. De verplichting tot verwerking van de uitspraak in het elektronisch vastgestelde plan benadrukt de administratieve consequenties van gedeeltelijke vernietiging.
Praktische impact
De gemeente Bladel moet het bestemmingsplan aanpassen en proceskosten vergoeden aan de stichting. De aanleg of verbreding van (fiets-)paden in de Cartierheide wordt hierdoor vertraagd.
Onderwerp-impact
Voor beheerders en gebruikers van natuurgebieden maakt deze uitspraak duidelijk dat recreatieve infrastructuurplannen ook in historisch waardevolle gebieden kritisch worden getoetst aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening.
Samenvatting
In deze zaak heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan over het bestemmingsplan van de gemeente Bladel voor fiets- en wandelpaden in het natuurgebied de Cartierheide, een gebied van 172 hectare ten zuiden van de A67, grenzend aan de gemeenten Eersel en Bergeijk. Het plan beoogde nieuwe paden aan te leggen en bestaande te verbreden ter verbetering van de recreatieve aantrekkelijkheid en de verkeersveiligheid, alsmede om ruimte terug te geven aan het historisch waardevolle gebied. Een stichting stelde beroep in tegen het vastgestelde bestemmingsplan. Een centrale kwestie was de toepasselijkheid van het overgangsrecht bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Omdat het ontwerpplan op 31 maart 2023 ter inzage was gelegd, bleef op grond van artikel 4.6 lid 3 van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht — waaronder de Wet ruimtelijke ordening — van toepassing totdat het bestemmingsplan onherroepelijk zou worden. De Afdeling heeft het beroep van de stichting gegrond verklaard voor zover het een specifiek onderdeel van het plan betreft. De raad is opgedragen dit onderdeel binnen vier weken na verzending van de uitspraak te verwerken in het elektronisch vastgestelde plan op de landelijke voorziening. Daarnaast is de raad veroordeeld tot vergoeding van de proceskosten die de stichting heeft gemaakt. Tot slot heeft de stichting verzocht om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn, waarbij de Afdeling heeft geoordeeld dat de redelijke termijn is overschreden indien de totale procesduur te lang is. De uitspraak heeft directe gevolgen voor de planvorming rond de Cartierheide en toont het belang van zorgvuldige ruimtelijke onderbouwing bij recreatieve infrastructuur in natuurgebieden.