Raad van State vernietigt dwangsom wegens overtreding Bbk-meldplicht
ECLI:NL:RVS:2026:5647, Raad van State, 23-09-2026, 202302062/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 7 juli 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Heerde aan [appellante] onder andere een last onder dwangsom opgelegd in verband met een overtreding van de artikelen 38 en 42 van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Bij besluit van 16 december 2020 heeft het college onder andere besloten tot invordering van de volgens het college in verband met de hiervoor genoemde overtreding door [appellante] verbeurde dwangsommen van in totaal € 10.000,00.
Kern van de zaak
Appellante exploiteert een perceel aan de Eeuwlandseweg in Heerde voor opslag van machines en materialen. De gemeente Heerde legde een last onder dwangsom op wegens vermeende overtreding van de artikelen 38 en 42 van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk), omdat een grondwal was aangelegd en partijen grond waren toegepast zonder melding bij het meldpunt bodemkwaliteit. Appellante bestreed de opgelegde handhavingsmaatregel.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van 20 mei 2021, voor zover de last onder dwangsom wegens overtreding van de artikelen 38 en 42 Bbk in stand was gelaten. De besluiten van 7 juli 2020 en 16 december 2020 worden herroepen voor zover daarin de dwangsom is opgelegd en ingevorderd, omdat de gestelde overtreding van de Bbk-meldplicht niet is komen vast te staan of de handhaving anderszins geen stand houdt.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor Bbk-handhavingspraktijk en illustreert de vereisten voor bewijs bij meldplichtschendingen, maar betreft een casuïstische toepassing van bestaande regels zonder fundamentele nieuwe rechtsnormen.
Belangrijkste punten
- 1De Afdeling past het recht toe zoals dat gold ten tijde van het bestreden besluit van 20 mei 2021, vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024.
- 2De handhaving was gebaseerd op overtreding van de artikelen 38 en 42 van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) wegens het toepassen van grond zonder Bbk-melding.
- 3De Afdeling vernietigt het besluit op bezwaar én herroept de primaire besluiten, wat impliceert dat de overtreding niet deugdelijk was vastgesteld.
- 4Naast vernietiging van de dwangsom worden ook de reeds ingevorderde dwangsommen teruggedraaid.
- 5Het college dient de proceskosten van appellante te vergoeden.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat handhaving op grond van het Bbk steunt op een deugdelijke vaststelling van de overtreding; bij onvoldoende bewijs van niet-naleving van de meldplicht kan geen last onder dwangsom worden opgelegd of ingevorderd. De herroeping van de primaire besluiten door de Afdeling zelf is een relatief vergaande beslissing die finaal geschilbeslechting illustreert.
Praktische impact
Appellante wordt gevrijwaard van de opgelegde en ingevorderde dwangsommen en ontvangt een proceskostenvergoeding. De gemeente Heerde kan de handhavingsprocedure op dit punt niet hervatten zonder nieuwe, deugdelijk onderbouwde constateringen.
Onderwerp-impact
Voor bedrijven die grond toepassen of opslaan op hun perceel benadrukt deze uitspraak dat handhavende overheden de overtreding van Bbk-meldverplichtingen concreet en overtuigend moeten aantonen alvorens een dwangsom op te leggen.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State betreft een handhavingskwestie in het kader van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Appellante exploiteert een perceel aan de Eeuwlandseweg in Heerde, waar zij onder andere trailers, machines en bouwketen opslaat. Bij een controle in januari 2020 constateerde de Omgevingsdienst Noord-Veluwe dat op het perceel een grondwal was aangelegd en meerdere partijen grond lagen opgeslagen, zonder dat daarvoor een melding was ingediend bij het meldpunt bodemkwaliteit zoals vereist op grond van de artikelen 38 en 42 Bbk. Na hercontroles en een vooraankondiging legde het college van burgemeester en wethouders van Heerde in juli 2020 een last onder dwangsom op, die na bezwaar in december 2020 en mei 2021 in stand bleef. Appellante stelde beroep in bij de Afdeling. De juridische kernvraag was of de gemeente de gestelde Bbk-overtreding voldoende had aangetoond om handhavend op te treden met een dwangsom. De Afdeling oordeelde dat het besluit van 20 mei 2021 niet in stand kan blijven voor zover daarin de last onder dwangsom wegens overtreding van de Bbk-meldplicht was gehandhaafd. De Afdeling verklaart het beroep gegrond, vernietigt het bestreden besluit op dit onderdeel en herroept ook de onderliggende primaire besluiten van juli en december 2020. Dit betekent dat de opgelegde en reeds ingevorderde dwangsommen rechtens geen grondslag meer hebben. Toepasselijk is het recht van vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, nu het bestreden besluit dateert van 20 mei 2021. De uitspraak benadrukt dat handhavingsbesluiten op grond van het Bbk moeten steunen op een deugdelijke feitelijke vaststelling van de overtreding, en dat rechterlijke herroeping van primaire besluiten finaal geschilbeslechting bewerkstelligt.