Een asielzoeker werd in vreemdelingenbewaring gesteld op grond van artikel 59b lid 1 sub b Vw 2000, nadat zijn asielaanvraag al was beslist en de voorzieningenrechter het besluit had geschorst. Appellant stelt dat de bewaringsmaatregel onrechtmatig was en vordert opheffing en schadevergoeding.

Beslissing van de rechter

Het hoger beroep is gegrond verklaard: de bewaringsmaatregel was vanaf het begin onrechtmatig, wordt opgeheven en appellant ontvangt €2.880,- schadevergoeding. De doorslaggevende reden is dat artikel 59b lid 1 sub b Vw 2000 geen grondslag biedt voor bewaring in de beroepsfase van de asielprocedure, zoals de Afdeling eerder in ECLI:NL:RVS:2026:5455 had geoordeeld.

62van 100

Impactscore

Hoog

De uitspraak past een recent richtinggevend oordeel van de Afdeling toe op een concrete zaak, bevestigt de beperking van ministeriele bewaringsbevoegdheid in de beroepsfase en kent schadevergoeding toe, met directe gevolgen voor lopende en toekomstige bewaringszaken in asielzaken.

Belangrijkste punten

1Artikel 59b lid 1 sub b Vw 2000 biedt geen grondslag voor bewaring tijdens de beroepsfase in de asielprocedure, mede gelet op artikel 10 lid 4 sub b herschikte Opvangrichtlijn.
2De minister mocht na de toewijzing van de voorlopige voorziening (schorsing besluit) de bewaringsgrondslag niet omzetten naar art. 59b lid 1 sub b Vw 2000, nu al op de aanvraag was beslist.
3De Afdeling past ambtshalve haar eerdere uitspraak ECLI:NL:RVS:2026:5455 toe, zonder de grief van appellant inhoudelijk te behandelen.
4De onrechtmatige bewaring leidt tot schadevergoeding van €2.880,- op grond van artikel 106 lid 1 Vw 2000, over de periode 26 augustus tot en met 18 september 2026.
5De uitspraak van de rechtbank Den Haag (zittingsplaats Amsterdam) wordt vernietigd en het beroep wordt gegrond verklaard.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt en past de lijn toe uit ECLI:NL:RVS:2026:5455: bewaring op grond van art. 59b lid 1 sub b Vw 2000 is niet mogelijk in de beroepsfase van de asielprocedure. Dit begrenst de bewaringsmogelijkheden van de minister tijdens rechterlijke toetsing van asielbesluiten.

Praktische impact

Asielzoekers van wie de aanvraag is beslist maar wier zaak in de beroepsfase zit na een schorsende voorlopige voorziening, kunnen niet langer op deze grondslag in bewaring worden gesteld; lopende bewaring op deze grondslag moet worden opgeheven met recht op schadevergoeding.

Onderwerp-impact

Voor de uitvoeringspraktijk van het vreemdelingenrecht betekent dit dat de minister zijn bewaringsstrategie tijdens beroepsprocedures moet herzien en niet langer kan terugvallen op art. 59b lid 1 sub b Vw 2000 als omzettingsgrondslag.

Samenvatting

Een asielzoeker wiens aanvraag op 5 augustus 2026 niet-ontvankelijk was verklaard, werd op 26 augustus 2026 door de voorzieningenrechter beschermd via een voorlopige voorziening die het besluit schorste en uitzetting verbood. Diezelfde dag zette de minister de grondslag van de al lopende vreemdelingenbewaring om naar artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vreemdelingenwet 2000. De rechtbank Den Haag (zittingsplaats Amsterdam) verklaarde het beroep tegen de bewaring ongegrond, waarna appellant hoger beroep instelde bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Afdeling stelt ambtshalve vast dat zij in haar uitspraak van 16 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5455) al had geoordeeld dat artikel 59b lid 1 sub b Vw 2000, gelezen in het licht van artikel 10 lid 4 sub b van de herschikte Opvangrichtlijn, geen grondslag biedt om een vreemdeling in de beroepsfase van de asielprocedure in bewaring te stellen met het oog op het verkrijgen van gegevens voor de aanvraagbeoordeling. Omdat de minister bij zijn besluit van 5 augustus 2026 al op de aanvraag had beslist, kon deze grondslag na de toewijzing van de voorlopige voorziening niet worden gebruikt. De omzetting was daarmee van aanvang af onrechtmatig. De Afdeling verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt de uitspraak van de rechtbank, verklaart het beroep gegrond en heft de bewaringsmaatregel op met ingang van 18 september 2026. Op grond van artikel 106 lid 1 Vw 2000 kent de Afdeling appellant een schadevergoeding toe van €2.880,- over de periode van 26 augustus tot en met 18 september 2026. De minister wordt tevens veroordeeld in de proceskosten. De uitspraak illustreert dat de minister de bewaringsgrondslag niet kan omzetten naar een grondslag die wettelijk niet voorzien is voor de beroepsfase, en bevestigt de beschermende werking van rechterlijke schorsing van een asielaanvraagbeslissing.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 26 september 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

62van 100

HoogLees toelichting ↓