Moldavische moeder krijgt geen afgeleid verblijfsrecht via Oekraïense zoon
ECLI:NL:RVS:2026:5542, Raad van State, 18-09-2026, BRS.25.001308
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 22 november 2024 heeft de minister van Asiel en Migratie vastgesteld dat appellant niet in aanmerking komt voor tijdelijke bescherming als bedoeld in de Richtlijn tijdelijke bescherming.
Kern van de zaak
Een Moldavische vrouw, moeder van een Oekraïense zoon met tijdelijke bescherming, vordert afgeleid verblijfsrecht op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming. Zij keerde na 23 februari 2022 terug naar Moldavië en voldoet daardoor niet aan de voorwaarden voor zelfstandig verblijfsrecht. In hoger beroep betwist zij de afwijzing van afgeleid verblijfsrecht.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard; appellant heeft geen afgeleid verblijfsrecht op grond van artikel 15 lid 1 van de Richtlijn tijdelijke bescherming. De doorslaggevende reden is dat zij als moeder niet valt onder de exhaustieve definitie van 'gezinsleden' (geen partner of minderjarig kind), en de considerans van het Uitvoeringsbesluit niet kan worden uitgelegd als een zelfstandige grondslag voor uitbreiding van die definitie.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft duidelijke betekenis voor een specifieke maar relevante groep vreemdelingen (niet-Oekraïense familieleden met tijdelijke bescherming), bevestigt en verduidelijkt bestaande jurisprudentie van de Afdeling, maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregel.
Belangrijkste punten
- 1Appellant heeft Moldavische nationaliteit en keerde na 23 februari 2022 terug naar Moldavië, waardoor zij geen zelfstandig verblijfsrecht heeft op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming.
- 2Artikel 15 lid 1 van de Richtlijn tijdelijke bescherming biedt afgeleid verblijfsrecht uitsluitend aan (huwelijks)partners en minderjarige kinderen, niet aan ouders van meerderjarige begunstigden.
- 3De term 'gezinsleden' in punt 11 van de considerans van Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 moet worden gelezen in het licht van artikel 15 en artikel 2 lid 4, en vormt geen zelfstandige uitbreidingsgrond.
- 4Het belang van gezinseenheid (considerans punt 11) is gericht op in het land van oorsprong gevormde gezinnen die door omstandigheden zijn gescheiden en zich in verschillende lidstaten bevinden.
- 5De Afdeling verwijst ter bevestiging naar eigen eerdere jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2026:3472 van 19 juni 2026) en naar het concept Uitvoeringsbesluit van de Europese Commissie van 2 maart 2022.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de kring van begunstigden van afgeleid verblijfsrecht onder de Richtlijn tijdelijke bescherming exhaustief is en niet via de considerans kan worden uitgebreid; ouders van meerderjarige begunstigden vallen er niet onder.
Praktische impact
Moldavische en andere niet-Oekraïense familieleden van personen met tijdelijke bescherming die niet als partner of minderjarig kind kwalificeren, kunnen geen afgeleid verblijfsrecht claimen, ook niet indien sprake is van feitelijke gezinsband.
Onderwerp-impact
Voor vreemdelingenrechtelijke procedures rondom de Richtlijn tijdelijke bescherming beperkt deze uitspraak de mogelijkheden voor derdelanders om via gezinsleden verblijfsrecht te verkrijgen in Nederland.
Samenvatting
Deze zaak betreft een Moldavische vrouw die in hoger beroep bij de Raad van State opkomt tegen de weigering haar afgeleid verblijfsrecht te verlenen op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming (2001/55/EG). Haar meerderjarige zoon heeft de Oekraïense nationaliteit en beschikt over een verblijfsrecht op grond van die richtlijn. Appellant zelf keerde na 23 februari 2022 terug naar Moldavië, waardoor zij geen zelfstandig verblijfsrecht verkreeg. Zij betoogt dat zij als moeder van een begunstigde aanspraak maakt op afgeleid verblijfsrecht, mede op grond van het gezinseenheidsbeginsel zoals neergelegd in punt 11 van de considerans van Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382. De Afdeling bestuursrechtspraak verwerpt dit betoog. Artikel 15 lid 1 van de Richtlijn tijdelijke bescherming omschrijft limitatief wie als gezinslid aangemerkt kan worden: (huwelijks)partners en minderjarige kinderen (onder a), dan wel 'andere naaste familieleden' die aan aanvullende voorwaarden voldoen (onder b). Appellant valt als moeder van een meerderjarige begunstigde buiten beide categorieën. De Afdeling oordeelt voorts dat de considerans van het Uitvoeringsbesluit niet kan dienen als zelfstandige uitbreidingsgrond: de term 'gezinsleden' in punt 11 moet worden gelezen in het licht van de artikelen 15 en 2 lid 4, die de definitie normatief bepalen. Het gezinseenheidsbeginsel in de considerans richt zich bovendien specifiek op gezinnen die vóór de ontheemding in het land van oorsprong waren gevormd en nu verspreid zijn over lidstaten, niet op ruimere familiebanden. De Afdeling verwijst ter ondersteuning naar haar eerdere uitspraak van 19 juni 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:3472) en naar het concept Uitvoeringsbesluit van de Europese Commissie. Het hoger beroep wordt ongegrond verklaard, en de uitspraak van de rechtbank wordt bevestigd.