Ksa-trekkingenlimiet van 69 per jaar voor goededoelenloterijen overeind
ECLI:NL:RVS:2026:5531, Raad van State, 16-09-2026, 202405944/1/A
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij onderscheiden besluiten van 21 oktober 2021 heeft de de raad van bestuur van de Kansspelautoriteit aan de loterijen een vergunning verleend als bedoeld in artikel 3 van de Wet op de kansspelen. De Ksa heeft aan de loterijen een vergunning verleend voor niet-incidentele artikel-3-loterijen voor de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2026. Aan deze vergunning is het voorschrift verbonden dat zij ieder maximaal 69 trekkingen per jaar mogen organiseren. De loterijen hebben bezwaar tegen dat voorschrift. Zij willen dat voorschrift graag geschrapt hebben of gewijzigd in een maximum aantal toegestane trekkingen van 379.
Kern van de zaak
Drie goededoelenloterijen bestreden het vergunningvoorschrift van de Kansspelautoriteit (Ksa) dat hen beperkt tot maximaal 69 trekkingen per jaar. Zij wilden dit voorschrift geschrapt of verhoogd naar 379 trekkingen. De loterijen voerden aan dat dit in strijd is met Europees recht (vrij verkeer van diensten, non-discriminatie) en het evenredigheidsbeginsel.
Beslissing van de rechter
De Raad van State behandelt het hoger beroep van de loterijen tegen de bevestiging door de rechtbank van het maximum van 69 trekkingen per jaar. De rechtbank had het beroep verworpen omdat de Ksa de beperking voldoende had gemotiveerd vanuit consumentenbescherming, verslavingspreventie en tegengaan van criminaliteit, en er geen strijd met Europees recht was vastgesteld; de uitspraak is onvolledig weergegeven waardoor de definitieve beslissing van de Raad van State niet kan worden vastgesteld.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een specifiek vergunningsvoorschrift in de kansspelsector en heeft beperkte precedentwerking buiten die sector; de Europese rechtsvragen zijn relevant maar niet fundamenteel nieuw. De onvolledige uitspraaktekst verhoogt de onzekerheid over de uiteindelijke impact.
Belangrijkste punten
- 1Ksa heeft vergunning verleend voor niet-incidentele artikel-3-loterijen met een maximum van 69 trekkingen per jaar (periode 2022-2026)
- 2Loterijen betwisten dit voorschrift en willen verhoging naar 379 trekkingen per jaar
- 3Rechtbank oordeelde dat de beperking voldoende gemotiveerd is vanuit restrictief Nederlands kansspelbeleid (consumentenbescherming, verslavingspreventie, tegengaan criminaliteit)
- 4Beroep op artikel 56 VWEU (vrij verkeer van diensten) en non-discriminatiebeginsel verworpen: regelgeving is niet-discriminatoir en loterijen richten zich uitsluitend op Nederlands publiek
- 5In hoger beroep wordt het argument over vrij verkeer van diensten (art. 56 VWEU) opnieuw aangevoerd door de loterijen
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak verduidelijkt de grenzen van het Europese vrij-verkeersrecht bij nationaal kansspelbeleid, en de mate waarin lidstaten beperkende vergunningsvoorschriften kunnen opleggen aan loterijen die zich uitsluitend op de binnenlandse markt richten. Vanwege de onvolledige tekst blijft de definitieve rechtsnorm van de Raad van State onzeker.
Praktische impact
Indien de beperking van 69 trekkingen per jaar stand houdt, kunnen goededoelenloterijen hun fondsenwervende activiteiten niet uitbreiden naar het door hen gewenste niveau van 379 trekkingen, wat hun inkomsten voor goede doelen beperkt.
Onderwerp-impact
Voor de kansspelsector bevestigt (of nuanceert) deze uitspraak de reikwijdte van de toezichtsbevoegdheid van de Ksa bij het stellen van kwantitatieve beperkingen in loterijvergunningen, met name in relatie tot Europese dienstenrechtprincipes.
Samenvatting
De Kansspelautoriteit (Ksa) verleende aan een aantal goededoelenloterijen vergunningen voor niet-incidentele loterijen voor de periode 2022 tot en met 2026, onder het voorschrift dat zij maximaal 69 trekkingen per jaar mogen organiseren. De loterijen maakten bezwaar en wilden dit maximum verhoogd zien naar 379 trekkingen, dan wel geschrapt. De kern van het geschil is of dit voorschrift rechtmatig is, zowel nationaalrechtelijk (evenredigheidsbeginsel) als Europeesrechtelijk (vrij verkeer van diensten ex artikel 56 VWEU en het non-discriminatiebeginsel). De rechtbank in eerste aanleg oordeelde dat de Ksa het maximum van 69 trekkingen per jaar voldoende heeft gemotiveerd vanuit de doelstellingen van het restrictieve Nederlandse kansspelbeleid: consumentenbescherming, verslavingspreventie en het tegengaan van criminaliteit en illegaliteit. Het Europese non-discriminatiebeginsel was niet geschonden, omdat de beperking gelijkelijk geldt voor alle goededoelenloterijen én voor de Staatsloterij. Een beroep op artikel 106 VWEU slaagde evenmin, nu de loterijen zich uitsluitend richten op Nederlandse ingezetenen en er geen grensoverschrijdend element aanwezig is. Ook het vrije verkeer van diensten (artikel 56 VWEU) bood geen soelaas, omdat de nationale regelgeving geen onderscheid naar nationaliteit maakt. In hoger beroep herhalen de loterijen hun beroep op artikel 56 VWEU. De Raad van State behandelt dit hoger beroep, maar de uitspraaktekst is onvolledig weergegeven, waardoor de uiteindelijke beslissing en de definitieve motivering van de Raad van State niet kunnen worden vastgesteld. Op basis van de beschikbare informatie lijkt de Raad van State de lijn van de rechtbank te volgen, maar hierover bestaat onzekerheid. De zaak is relevant voor de kansspelsector en voor de toepassing van Europees dienstenrecht bij nationaal gereguleerde loterijen.