Afghaanse logistiek medewerker valt buiten Tolkenregeling
ECLI:NL:RVS:2026:5517, Raad van State, 16-09-2026, 202506226/1/V6
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 21 december 2023 heeft de minister van Defensie een verzoek van [appellant] om op enige wijze zijn overkomst naar Nederland te faciliteren (het verzoek), afgewezen. [appellant] heeft de Afghaanse nationaliteit en verblijft in Afghanistan. Op 27 juli 2023 heeft hij de minister gevraagd om hem en zijn gezin naar Nederland over te brengen. [appellant] stelt dat hij van 2008 tot 2010 in dienst van het bedrijf "Global Peace and Logistics Services" (GPLS) heeft gewerkt in kamp Holland en kamp Hadrian, in Uruzgan, Afghanistan. Hij hield zich bezig met logistieke en bevoorradingswerkzaamheden voor de Nederlandse strijdmacht.
Kern van de zaak
Een Afghaanse man die van 2008 tot 2010 als logistiek medewerker voor het bedrijf GPLS werkzaam was in Nederlandse kampen in Uruzgan, vroeg de minister om overbrenging naar Nederland op grond van de Tolkenregeling. De minister wees het verzoek af omdat appellant niet als 'voormalig lokale medewerker' in de zin van die regeling kon worden aangemerkt, nu hij werknemer was van een extern bedrijf en niet ingebed in de Nederlandse militaire missie.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt (op basis van de beschikbare tekst) het oordeel van de rechtbank: het verzoek is terecht afgewezen. De doorslaggevende reden is dat appellant als werknemer van GPLS onvoldoende was opgenomen in de Nederlandse militaire missie en daardoor niet in een extra zichtbare en kwetsbare positie werd gebracht die vereenzelvigd werd met Nederland.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaand beleid (Tolkenregeling) toe op een individuele casus en stelt geen nieuw recht, maar heeft wel relevantie voor een afgebakende groep Afghanen in vergelijkbare situaties.
Belangrijkste punten
- 1Appellant was werknemer van extern bedrijf GPLS, niet direct in dienst van of ingebed in de Nederlandse militaire missie
- 2De Tolkenregeling vereist dat de betrokkene als 'voormalig lokale medewerker' kan worden aangemerkt; logistieke werknemers van onderaannemers voldoen daar niet automatisch aan
- 3Ruimhartige beoordeling gold uitsluitend voor verzoeken behandeld tijdens de evacuatiefase, niet voor latere verzoeken
- 4Appellant heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij als gevolg van zijn werkzaamheden concreet gevaar loopt, ondanks zijn moeilijke bewijspositie
- 5Onderscheid van een grotere groep mensen die diensten verleenden aan de Nederlandse missie ontbreekt; bijzondere kwetsbaarheid of zichtbaarheid is niet aangetoond
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van de Tolkenregeling: werknemers van externe (logistieke) onderaannemers vallen niet zonder meer onder het begrip 'voormalig lokale medewerker', waarmee een duidelijke grens wordt getrokken bij de toegang tot de overbrenging naar Nederland.
Praktische impact
Afghanen die via commerciële toeleveranciers of onderaannemers werkzaamheden verrichtten voor de Nederlandse missie, kunnen geen aanspraak maken op de Tolkenregeling en worden niet overgebracht naar Nederland, ook al bevinden zij zich in een gevaarlijke situatie.
Onderwerp-impact
Voor de bredere groep voormalige lokale medewerkers in Afghanistan betekent dit dat de functionele inbedding in de Nederlandse militaire organisatie bepalend is, en niet louter de fysieke aanwezigheid op Nederlandse kampen of de aard van de werkzaamheden.
Samenvatting
Deze zaak betreft een Afghaanse man die van 2008 tot 2010 logistieke en bevoorradingswerkzaamheden verrichtte voor de Nederlandse strijdmacht in Uruzgan, maar niet als directe medewerker van Defensie, maar als werknemer van het externe bedrijf GPLS. In 2023 vroeg hij de minister om hem en zijn gezin naar Nederland over te brengen op grond van de zogeheten Tolkenregeling, de regeling die voorziet in overbrenging van voormalige lokale medewerkers van de Nederlandse missie. De minister wees dit verzoek af, en de rechtbank bevestigde die afwijzing. De centrale juridische vraag is of appellant als 'voormalig lokale medewerker' in de zin van de Tolkenregeling kan worden aangemerkt en of de minister het verzoek ruimhartig had moeten beoordelen. De rechtbank oordeelde dat appellant zich onvoldoende onderscheidt van de bredere groep mensen die diensten verleenden aan de Nederlandse missie. Zijn werkzaamheden brachten hem niet in een bijzonder zichtbare of kwetsbare positie, en hij werd niet vereenzelvigd met de Nederlandse aanwezigheid. De ruimhartige beoordelingspraktijk uit de evacuatiefase is bovendien niet van toepassing op later ingediende verzoeken. Tevens kon appellant niet aannemelijk maken dat hij persoonlijk concreet gevaar liep door zijn vroegere werkzaamheden. De Raad van State buigt zich over de vraag of de rechtbank dit alles correct heeft beoordeeld, maar op basis van de beschikbare tekst van de uitspraak lijkt de Afdeling het oordeel van de rechtbank te bevestigen. De uitkomst onderstreept dat de Tolkenregeling een afgebakende groep beschermt: alleen degenen die functioneel waren ingebed in de Nederlandse militaire organisatie en daardoor identificeerbaar waren als medewerkers van de missie, vallen onder de regeling. Werknemers van externe onderaannemers die ondersteunende logistieke taken uitvoerden, vallen er in beginsel buiten.