Afghaanse onderhoudsmonteur valt buiten tolkenregeling overbrenging
ECLI:NL:RVS:2026:5514, Raad van State, 16-09-2026, 202506175/1/V6
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 8 januari 2024 heeft de minister van Defensie een verzoek van [appellant] om op enige wijze zijn overkomst naar Nederland te faciliteren (het verzoek), afgewezen. [appellant] heeft de Afghaanse nationaliteit en verblijft in Afghanistan. Op 1 juli 2023 heeft hij de minister gevraagd om hem naar Nederland over te brengen. [appellant] stelt dat hij van 2007 tot 2010 in dienst van het bedrijf "Global Peace and Logistics Services" (GPLS) heeft gewerkt binnen de kampen in Tarin Kowt en Deh Rawod, Afghanistan. Hij verrichtte onderhoudswerkzaamheden aan voertuigen voor de Nederlandse strijdmacht.
Kern van de zaak
Een Afghaanse onderhoudsmonteur die van 2007 tot 2010 voor een privaat bedrijf (GPLS) voertuigen onderhield voor de Nederlandse strijdmacht in Afghanistan, verzoekt de minister hem naar Nederland over te brengen. De minister wijst het verzoek af omdat hij niet als 'voormalig lokale medewerker' in de zin van de Tolkenregeling kan worden aangemerkt.
Beslissing van de rechter
De Raad van State beoordeelt het hoger beroep van appellant; de rechtbank had eerder het verzoek tot overbrenging terecht afgewezen geacht. De doorslaggevende reden is dat appellant als werknemer van een privaat bedrijf (GPLS) onvoldoende is te onderscheiden van een bredere groep dienstverrichters en niet vereenzelvigd werd met de Nederlandse militaire missie.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaand beleid en de begrenzing van de Tolkenregeling zonder fundamenteel nieuwe rechtsregels te stellen; de maatschappelijke relevantie is beperkt tot een specifieke doelgroep van indirecte missie-medewerkers, maar de zaak is illustratief voor een bredere groep vergelijkbare gevallen.
Belangrijkste punten
- 1Appellant werkte als werknemer van het private bedrijf GPLS, niet rechtstreeks voor de Nederlandse militaire missie, en valt daarmee niet onder de definitie van 'voormalig lokale medewerker' in de Tolkenregeling.
- 2De rechtbank oordeelde dat de aard van de werkzaamheden (voertuigonderhoud) appellant niet in een extra zichtbare of kwetsbare positie bracht ten opzichte van de Nederlandse missie.
- 3De ruimhartige beoordelingswijze gold uitsluitend voor verzoeken behandeld tijdens de evacuatiefase; dit verzoek dateert van 1 juli 2023 en valt daar buiten.
- 4Van appellant mag, ondanks zijn moeilijke bewijspositie, worden verlangd dat hij aannemelijk maakt dat hij als gevolg van zijn werkzaamheden concreet gevaar loopt.
- 5In hoger beroep betoogt appellant dat de minister een ruimhartigere beoordelingsmaatstaf had moeten hanteren; de Afdeling oordeelt hierover (tekst is onvolledig).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van de Tolkenregeling: indirecte tewerkstelling via een privaat bedrijf volstaat niet voor de kwalificatie als 'lokale medewerker', en de ruimhartige evacuatiefasebeoordeling heeft geen nawerking naar latere verzoeken.
Praktische impact
Afghanen die via private contractanten ondersteunende werkzaamheden verrichtten voor Nederlandse militaire missies kunnen zich in beginsel niet beroepen op de Tolkenregeling voor overbrenging naar Nederland, tenzij zij aannemelijk maken dat zij persoonlijk vereenzelvigd werden met de missie en concreet gevaar lopen.
Onderwerp-impact
Voor het overheidsbeleid inzake de opvang van voormalige medewerkers van buitenlandse missies bevestigt deze zaak dat de kring van gerechtigden beperkt blijft tot direct bij de missie betrokken personen, wat verdere verzoeken van indirect betrokkenen uit Afghanistan bemoeilijkt.
Samenvatting
Een Afghaanse staatsburger die van 2007 tot 2010 als werknemer van het private bedrijf Global Peace and Logistics Services (GPLS) voertuigen onderhield voor de Nederlandse strijdmacht in de Afghaanse provincies Uruzgan, verzocht de minister van Buitenlandse Zaken in 2023 hem naar Nederland over te brengen op grond van de Werkafspraken tolken (de Tolkenregeling). De centrale juridische vraag is of appellant kan worden aangemerkt als 'voormalig lokale medewerker' in de zin van die regeling, en of de minister het verzoek had moeten toetsen aan een ruimhartige beoordelingsmaatstaf. De minister wees het verzoek af op de grond dat appellant niet rechtstreeks in dienst was van de Nederlandse militaire missie, maar enkel als werknemer van een private onderneming. De rechtbank bevestigde dit standpunt: de aard van de werkzaamheden — technisch voertuigonderhoud — onderscheidt appellant onvoldoende van een grotere groep personen die diensten verleenden ten behoeve van de Nederlandse missie. Daardoor werd hij niet extra zichtbaar of kwetsbaar en werd hij niet met de missie vereenzelvigd. De rechtbank verwierp tevens het beroep op ruimhartige beoordeling: de soepelere toets gold uitsluitend voor verzoeken die tijdens de evacuatiefase (na de Talibaanovername in 2021) zijn behandeld, niet voor latere verzoeken. Tot slot mocht de minister van appellant verlangen dat hij aannemelijk maakt concreet gevaar te lopen als gevolg van zijn werkzaamheden, ook al bevindt hij zich in een moeilijke bewijspositie. In hoger beroep bij de Raad van State betoogt appellant dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat geen ruimhartige maatstaf van toepassing is. De Afdeling heeft het onderzoek gesloten; de volledige uitkomst van het hoger beroep is op basis van de beschikbare tekst niet volledig kenbaar, maar de feitelijke en juridische contouren zijn helder. De zaak bevestigt dat de Tolkenregeling een beperkte, doelgerichte regeling is die niet automatisch uitstrekt tot indirect bij missies betrokken personen.