Raad van State wijst schuldsanering toeslagengedupeerde af
ECLI:NL:RVS:2026:5513, Raad van State, 16-09-2026, 202504755/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 17 januari 2024 heeft Sociale Banken Nederland namens de Belastingdienst Toeslagen (nu: de minister van Financiën) geweigerd twee private schulden over te nemen. [appellant] is gedupeerde van de toeslagenaffaire. Hij heeft de minister gevraagd om twee schulden over te nemen van in totaal € 10.000,00 die voortkomen uit leningen aangegaan bij zijn boekhouder, [persoon], en [bedrijf]. De minister heeft zich op het standpunt gesteld dat de leningen informele schulden zijn die niet zijn vastgelegd in een notariële akte en ook niet blijken uit een rechterlijke uitspraak. De minister heeft geen aanleiding gezien om de hardheidsclausule toe te passen, omdat de aangeleverde stukken geen authentieke documenten zijn op grond waarvan redelijkerwijs niet valt te twijfelen aan het bestaan van de informele schulden en de daarover gemaakte betalingsafspraken. Daarnaast heeft [appellant] geen stukken overgelegd, waaruit blijkt dat de schulden opeisbaar zijn geweest vóór 1 juni 2021.
Kern van de zaak
Een gedupeerde van de toeslagenaffaire vroeg de minister om twee informele schulden van in totaal € 10.000,00 bij zijn boekhouder over te nemen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De schulden waren niet vastgelegd in een notariële akte en niet gebleken uit een rechterlijke uitspraak.
Beslissing van de rechter
De Raad van State beoordeelt de weigering van de minister om de informele schulden over te nemen. De doorslaggevende reden is dat de schulden niet voldoen aan de formele vereisten van artikel 4.1 lid 3 sub b Wht (notariële akte of rechterlijke uitspraak), en de aangeleverde stukken bieden onvoldoende grondslag voor toepassing van de hardheidsclausule.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaande wetgeving toe zonder nieuwe rechtsnormen te stellen, maar is maatschappelijk relevant vanwege de bredere context van de toeslagenaffaire en de grote groep gedupeerden met vergelijkbare schuldsituaties.
Belangrijkste punten
- 1Informele private schulden komen onder de Wht alleen voor overname in aanmerking indien vastgelegd in een notariële akte of blijkend uit een rechterlijke uitspraak (art. 4.1 lid 3 sub b Wht).
- 2De schulden van appellant zijn niet in een notariële akte vastgelegd en niet via een rechterlijke uitspraak vastgesteld.
- 3De minister heeft de hardheidsclausule (art. 9.1 lid 2 sub a Wht) niet toegepast omdat de aangeleverde documenten geen authentieke bewijsstukken zijn.
- 4Bovendien ontbreekt bewijs dat de schulden vóór 1 juni 2021 opeisbaar waren, wat een vereiste is van art. 4.1 lid 2 Wht.
- 5De uitspraak is onvolledig weergegeven; de uiteindelijke beslissing van de Raad van State ontbreekt in de beschikbare tekst.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte formele vereisten van de Wht voor overname van informele private schulden en illustreert de beperkte ruimte voor toepassing van de hardheidsclausule bij ontbrekende authentieke documentatie.
Praktische impact
Gedupeerden van de toeslagenaffaire met informele schulden die niet schriftelijk zijn vastgelegd in een notariële akte of via de rechter zijn vastgesteld, lopen een groot risico dat hun verzoek tot schuldsanering wordt afgewezen.
Onderwerp-impact
Voor overheidsinstanties die de hersteloperatie uitvoeren benadrukt deze zaak het belang van heldere documentatievereisten; gedupeerden worden geconfronteerd met hoge bewijsdrempels bij informele schulden.
Samenvatting
Deze zaak betreft een gedupeerde van de toeslagenaffaire die de minister verzocht om twee informele schulden van in totaal € 10.000,00 – aangegaan bij zijn boekhouder en een derde partij – over te nemen op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De minister weigerde dit verzoek omdat de schulden niet voldeden aan de formele vereisten van artikel 4.1 lid 3 sub b Wht: informele private schulden komen alleen voor overname in aanmerking als zij zijn vastgelegd in een notariële akte of blijken uit een rechterlijke uitspraak, waarbij de ingebrekestelling of het verzoekschrift vóór 1 juni 2021 moest dateren. Aan geen van deze voorwaarden was voldaan. Bovendien kon de minister niet vaststellen dat de schulden vóór 1 juni 2021 opeisbaar waren geweest, zoals vereist door artikel 4.1 lid 2 Wht. De minister zag evenmin aanleiding voor toepassing van de hardheidsclausule (artikel 9.1 lid 2 sub a Wht), omdat de overgelegde stukken geen authentieke documenten waren die het bestaan van de schulden en de betalingsafspraken voldoende aannemelijk maakten. De rechtbank had het standpunt van de minister op het punt van de kwalificatie van de schulden als informeel gevolgd. De Raad van State beoordeelt dit geschil in hoger beroep; de volledige einduitspraak ontbreekt in de beschikbare tekst, waardoor de definitieve beslissing niet met zekerheid kan worden vastgesteld. De zaak illustreert de strikte formele drempels van de Wht en de beperkte werking van de hardheidsclausule, wat voor een grote groep toeslagengedupeerden met vergelijkbare informele schulden praktisch ingrijpende consequenties kan hebben.