RvS: te laat ingediende toeslagenherbeoordelingsaanvraag uit Suriname afgewezen
ECLI:NL:RVS:2026:5508, Raad van State, 16-09-2026, 202600733/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 29 augustus 2024 heeft de Dienst Toeslagen een aanvraag van [appellant] in het kader van de hersteloperatie toeslagen afgewezen. [appellant] heeft op 1 augustus 2024 een zogenoemde herbeoordeling van kinderopvangtoeslag aangevraagd in het kader van de hersteloperatie toeslagen. De Dienst Toeslagen heeft de aanvraag zonder een inhoudelijke beoordeling afgewezen, omdat de aanvraag na afloop van de wettelijke termijn op 1 januari 2024 is ingediend (artikel 6.1 van de Wet hersteloperatie toeslagen (de Wht)) en er geen bijzondere omstandigheden zijn om een uitzondering te maken.
Kern van de zaak
Een gedupeerde ouder wonend in Suriname diende op 1 augustus 2024 een aanvraag in voor herbeoordeling van kinderopvangtoeslag in het kader van de hersteloperatie toeslagen. De wettelijke aanvraagtermijn was op 1 januari 2024 verstreken. De Dienst Toeslagen wees de aanvraag af wegens termijnoverschrijding en zag geen grond voor toepassing van de hardheidsclausule.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het hoger beroep van de Dienst Toeslagen gegrond en het beroep van appellant ongegrond, waarmee de afwijzing van de aanvraag in stand blijft. De doorslaggevende reden is dat de Dienst Toeslagen voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat ook in Suriname wonende gedupeerden via de gehanteerde communicatiekanalen bereikt konden worden, zodat toepassing van de hardheidsclausule niet geboden was.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor een afgebakende groep gedupeerden in de toeslagenaffaire die buiten Nederland wonen en de aanvraagtermijn hebben gemist, maar stelt geen fundamenteel nieuw rechtsbeginsel vast; het betreft toepassing van bestaande regelgeving en terughoudende toetsing van bestuurlijke discretie.
Belangrijkste punten
- 1De wettelijke aanvraagtermijn voor herbeoordeling in de hersteloperatie toeslagen liep af op 1 januari 2024 (artikel 6.1 Wht); een aanvraag van 1 augustus 2024 is daarmee te laat.
- 2De hardheidsclausule (artikel 9.1 lid 1 Wht) biedt de Dienst Toeslagen discretionaire ruimte om uitzonderingen te maken bij bijzondere omstandigheden.
- 3De rechtbank oordeelde dat onvoldoende was gemotiveerd waarom de hardheidsclausule niet werd toegepast voor een in Suriname wonende gedupeerde; de Raad van State draait dit oordeel terug.
- 4De Raad van State acht aannemelijk dat de Dienst Toeslagen voldoende communicatie-inspanningen heeft verricht om ook buiten Nederland wonende gedupeerden te bereiken.
- 5Het incidenteel hoger beroep van appellant wordt eveneens ongegrond verklaard; de proceskosten hoeven niet te worden vergoed.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de aanvraagtermijn in de hersteloperatie toeslagen een harde grens is en dat de Dienst Toeslagen bij het hanteren van de hardheidsclausule een ruime beoordelingsvrijheid toekomt die de rechter terughoudend toetst. Woonachtigheid buiten Nederland vormt op zichzelf geen bijzondere omstandigheid die toepassing van de hardheidsclausule verplicht.
Praktische impact
Gedupeerden van de toeslagenaffaire die buiten Nederland wonen en de aanvraagtermijn van 1 januari 2024 hebben gemist, kunnen zich in beginsel niet succesvol beroepen op hun buitenlandse woonplaats als bijzondere omstandigheid voor toepassing van de hardheidsclausule.
Onderwerp-impact
Voor de hersteloperatie toeslagen betekent deze uitspraak dat het beroep op onbekendheid met de termijn door in het buitenland wonende gedupeerden kritisch wordt beoordeeld en niet automatisch tot uitzonderingen leidt.
Samenvatting
In deze zaak stond centraal of de Dienst Toeslagen terecht had geweigerd de hardheidsclausule toe te passen op een te laat ingediende aanvraag voor herbeoordeling van kinderopvangtoeslag door een in Suriname wonende gedupeerde ouder. De wettelijke aanvraagtermijn voor de hersteloperatie toeslagen was op 1 januari 2024 verstreken; appellant diende haar aanvraag echter pas op 1 augustus 2024 in. De Dienst Toeslagen wees de aanvraag af zonder inhoudelijke beoordeling. De rechtbank Midden-Nederland had geoordeeld dat de Dienst Toeslagen onvoldoende had gemotiveerd waarom de hardheidsclausule uit artikel 9.1 lid 1 van de Wet hersteloperatie toeslagen niet werd toegepast. Volgens de rechtbank was niet aannemelijk gemaakt dat gedupeerden in Suriname via de gebruikte communicatiekanalen waren bereikt, en had appellant aannemelijk gemaakt dat zij de aflopende termijn in redelijkheid niet kon kennen. De rechtbank droeg de Dienst Toeslagen op opnieuw te beslissen. De Raad van State vernietigt dit oordeel in hoger beroep. De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de Dienst Toeslagen voldoende heeft onderbouwd dat de gehanteerde communicatie-inspanningen ook buiten Nederland wonende gedupeerden, waaronder die in Suriname, konden bereiken. De loutere omstandigheid dat appellant in Suriname woont, vormt geen bijzondere omstandigheid die de Dienst Toeslagen verplicht de hardheidsclausule toe te passen. Gelet op de ruime beoordelingsvrijheid die de Dienst Toeslagen bij de hardheidsclausule toekomt, en de terughoudende rechterlijke toetsing die daarmee gepaard gaat, blijft de afwijzing van de aanvraag in stand. Zowel het hoger beroep van de Dienst Toeslagen als de verwerping van het incidenteel hoger beroep van appellant leiden ertoe dat de afwijzing definitief wordt bekrachtigd. De uitspraak onderstreept dat de aanvraagtermijn in de hersteloperatie een harde grens is en dat buitenlandse woonplaats op zichzelf geen voldoende grond biedt voor een uitzondering.