Kindgebonden budget op nihil ondanks herzien box 3-vermogen
ECLI:NL:RVS:2026:5493, Raad van State, 16-09-2026, 202502129/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 24 juni 2024 heeft de Dienst Toeslagen het verzoek van [appellante] om herziening van de definitieve berekening van haar kindgebonden budget over 2021 afgewezen. Bij besluit van 6 mei 2023 heeft de Belastingdienst het kindgebonden budget van [appellante] over 2021 definitief berekend en vastgesteld op nihil. De reden daarvoor was dat het vermogen over 2021 uitkwam boven de vermogensgrens om in aanmerking te komen voor het kindgebonden budget. Daarbij is een bedrag van € 3.887,00 aan betaalde voorschotten (inclusief € 127,00 aan rente) teruggevorderd.
Kern van de zaak
Een vrouw ontving in 2021 een kindgebonden budget, maar de Dienst Toeslagen stelde dit op nihil vast omdat haar box 3-vermogen boven de vermogensgrens uitkwam. Nadat de Belastingdienst dit vermogen herzag van €206.420 naar €118.620, verzocht zij om herziening, stellende dat het verschil met de vermogensgrens zo gering was dat handhaving van de nihil-vaststelling onevenredig was.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart het hoger beroep gegrond maar bevestigt de aangevallen uitspraak, waarmee de nihil-vaststelling van het kindgebonden budget in stand blijft. De doorslaggevende reden is dat de wettelijke vermogensgrens dwingend is geformuleerd en het evenredigheidsbeginsel hierop geen uitzondering kan creëren, terwijl de situatie ook niet onder de limitatieve uitzonderingen van de Uitvoeringsregeling Awir valt.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande rechtspraak over de dwingende werking van vermogensgrenzen in het toeslagenrecht en voegt geen nieuwe rechtsnormen toe; de maatschappelijke reikwijdte is beperkt tot een specifieke groep toeslagontvangers in grenssituaties.
Belangrijkste punten
- 1De vermogensgrens voor het kindgebonden budget is dwingend wettelijk vastgelegd en laat geen afwijking op grond van het evenredigheidsbeginsel toe.
- 2De limitatieve opsomming van uitzonderingen in artikel 9 van de Uitvoeringsregeling Awir sluit een beroep op de hardheidsclausule (artikel 47 Awir) uit.
- 3De herziening van het box 3-vermogen door de Belastingdienst leidde niet automatisch tot herziening van de toeslagvaststelling.
- 4De vraag of de terugvordering van €3.887 onevenredig is, viel buiten de omvang van het geding.
- 5De Dienst Toeslagen moet wel de griffierechten van €143 vergoeden, hetgeen wijst op een processuele tekortkoming aan de kant van de dienst.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de dwingende formulering van vermogensgrenzen in het toeslagenrecht het evenredigheidsbeginsel als corrigerende factor uitsluit, en dat herziene belastingaanslagen niet automatisch doorwerken in toeslagbeslissingen. De limitatieve werking van de uitzonderingslijst in de Uitvoeringsregeling Awir wordt daarmee opnieuw bevestigd.
Praktische impact
Burgers die hun vermogen tijdelijk op een bankrekening hebben staan (bijvoorbeeld wegens een lopende woningaankoop) lopen het risico hun toeslagrecht te verliezen, ook als het verschil met de vermogensgrens minimaal is en het vermogen herzien wordt door de Belastingdienst. Er is geen ruimte voor maatwerk op basis van individuele omstandigheden.
Onderwerp-impact
Voor toeslagontvangers benadrukt deze uitspraak het belang van vermogensplanning rondom de peildatum, met name in situaties van tijdelijke vermogensopbouw door vastgoedtransacties. De uitkomst illustreert de hardheid van het toeslagenstelsel bij grenssituaties.
Samenvatting
In deze zaak stond centraal of de Dienst Toeslagen het kindgebonden budget van appellante over 2021 terecht op nihil heeft vastgesteld, ook nadat de Belastingdienst het box 3-vermogen neerwaarts had herzien. Appellante had in 2021 tijdelijk een hoog saldo op haar bankrekening staan, in afwachting van de oplevering van een woning. Hierdoor overschreed haar vermogen de wettelijke grens voor het kindgebonden budget. Nadat de inspecteur het vermogen herzag van €206.420 naar €118.620, verzocht zij om herziening van de nihil-vaststelling en een verlaging van de terugvordering van €3.887. De Dienst Toeslagen wees dit verzoek af, omdat de vermogensgrens dwingend is en geen ruimte biedt voor toepassing van het evenredigheidsbeginsel. In bezwaar en bij de rechtbank bleef dit standpunt overeind. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaarde het hoger beroep formeel gegrond — vermoedelijk vanwege een processuele kwestie, gelet op de griffierechtvergoeding — maar bevestigde de aangevallen uitspraak inhoudelijk. De kern van de beslissing is dat de wettelijke vermogensgrens dwingend is geformuleerd en het evenredigheidsbeginsel geen correctie op het rechtsgevolg kan bewerkstelligen. Bovendien valt de tijdelijke parkering van vermogen op een bankrekening niet onder de limitatieve uitzonderingen van artikel 9 van de Uitvoeringsregeling Awir, zodat ook een beroep op de hardheidsclausule van artikel 47 Awir niet kan slagen. De vraag of de terugvordering op zichzelf onevenredig is, werd buiten de omvang van het geding geplaatst. De uitspraak illustreert de rigiditeit van het toeslagenstelsel in grenssituaties en biedt geen soelaas voor burgers die door tijdelijke vermogensfluctuaties hun toeslagrecht verliezen, zelfs wanneer de feitelijke vermogenssituatie achteraf aanzienlijk lager blijkt te zijn.