Beroep MOB niet-ontvankelijk na schorsing rechtbankuitspraak
ECLI:NL:RVS:2026:5483, Raad van State, 16-09-2026, 202601850/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 6 januari 2022 heeft Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur het verzoek van MOB en anderen van 25 maart 2021 om toepassing te geven aan artikel 2.4 van de Wet natuurbescherming (Wnb) door aan Eindhoven Airport N.V. een verplichting op te leggen om maatregelen te treffen, afgewezen. In de uitspraak van 16 april 2026 heeft de rechtbank het beroep van MOB en anderen gegrond verklaard. Verder heeft zij bij die uitspraak het besluit op bezwaar van de minister van 8 januari 2025 vernietigd en opgedragen om met inachtneming van wat in de uitspraak is overwogen, binnen acht weken na verzending van de uitspraak een nieuw besluit te nemen. De minister stelt dat hij nog geen besluit heeft genomen, omdat het onhaalbaar is om aan de opdracht van de rechtbank te voldoen binnen acht weken. Om deze reden heeft de minister een verzoek om voorlopige voorziening ingediend om de uitspraak van de rechtbank te schorsen voor zover daarin een opdracht is gegeven.
Kern van de zaak
Milieuorganisaties MOB, Brabantse Milieufederatie en Natuurmonumenten stapten naar de rechter omdat de minister van Landbouw na een gegrondverklaring door de rechtbank geen nieuw besluit op bezwaar had genomen. De minister stelde dat de acht-wekentermijn onhaalbaar was en vroeg een schorsing aan. MOB verzocht de Afdeling om de minister te dwingen alsnog een besluit te nemen, met oplegging van een dwangsom.
Beslissing van de rechter
Het beroep is niet-ontvankelijk verklaard wegens het ontbreken van procesbelang. Doordat de voorzieningenrechter van de Afdeling op dezelfde dag de uitspraak van de rechtbank schorste, hoefde de minister geen nieuw besluit te nemen totdat de bodemzaak is beslist, waardoor het doel van het beroep feitelijk niet meer bereikbaar was.
Impactscore
LaagDe uitspraak past geheel binnen gevestigde jurisprudentie over procesbelang en is sterk casusgericht; er worden geen nieuwe rechtsnormen gesteld en de inhoudelijke milieuvraag blijft onbeantwoord.
Belangrijkste punten
- 1Procesbelang wordt beoordeeld naar de stand van zaken op het moment van de uitspraak
- 2Schorsing van de rechtbankuitspraak door de voorzieningenrechter laat de verplichting tot het nemen van een nieuw besluit op bezwaar tijdelijk vervallen
- 3Zonder procesbelang is een rechtsmiddel niet-ontvankelijk, ook al was het beroep inhoudelijk mogelijk gegrond
- 4De minister erkende dat hij de acht-wekentermijn van de rechtbank niet kon halen, maar ondernam actie via een verzoek om voorlopige voorziening
- 5Proceskosten van € 934,00 worden desondanks vergoed aan de milieuorganisaties
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt het vaste bestuursrechtelijke beginsel dat procesbelang een voorwaarde is voor ontvankelijkheid en dat dit belang wordt getoetst naar het moment van uitspraak, waarbij parallelle schorsingsbesluiten doorslaggevend kunnen zijn. Dit illustreert hoe een voorlopige voorziening in een verwante zaak de ontvankelijkheid in de hoofdzaak direct kan beïnvloeden.
Praktische impact
De milieuorganisaties ontvangen geen dwangsom en de minister hoeft voorlopig geen nieuw besluit op bezwaar te nemen; de inhoudelijke beoordeling van het geschil wordt uitgesteld totdat de bodemzaak is beslist.
Onderwerp-impact
In milieu- en natuurbeschermingszaken biedt deze uitspraak bestuursorganen een strategische route om via een schorsingsverzoek tijdsdruk van rechterlijke opdrachten te verlichten, wat gevolgen kan hebben voor de handhaving van milieunormen.
Samenvatting
In deze zaak verzochten de milieuorganisaties MOB, de Brabantse Milieufederatie en Natuurmonumenten de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State om de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur te dwingen uitvoering te geven aan een uitspraak van de rechtbank van 16 april 2026. De rechtbank had het beroep van de organisaties gegrond verklaard, het besluit op bezwaar van de minister van 8 januari 2025 vernietigd en hem opgedragen binnen acht weken een nieuw besluit te nemen. Omdat de minister stelde dat deze termijn onhaalbaar was, diende hij een verzoek om voorlopige voorziening in om de rechtbankuitspraak te laten schorsen. De milieuorganisaties reageerden hierop door bij de Afdeling beroep in te stellen en te verzoeken om oplegging van een dwangsom voor iedere dag dat de minister in gebreke bleef. De centrale juridische vraag was of de appellanten nog voldoende procesbelang hadden om hun beroep inhoudelijk te laten beoordelen. De Afdeling stelde voorop dat procesbelang wordt getoetst naar de stand van zaken op het moment van de uitspraak en dat het ontbreken daarvan leidt tot niet-ontvankelijkheid. Op dezelfde dag als de onderhavige uitspraak schorste de voorzieningenrechter van de Afdeling de uitspraak van de rechtbank. Als gevolg daarvan was de minister niet langer verplicht om een nieuw besluit op bezwaar te nemen totdat de bodemzaak zou zijn beslist. Daarmee was het doel van het beroep — het afdwingen van een besluit onder dreiging van een dwangsom — feitelijk niet meer bereikbaar. De Afdeling verklaarde het beroep niet-ontvankelijk. Ondanks dit oordeel werden de proceskosten van € 934,00 vergoed aan de milieuorganisaties. De inhoudelijke milieu- en natuurbeschermingsvraag blijft daarmee onbeantwoord totdat de bodemzaak is beslist.