Staatsraad Daalder verschaft zich wegens persoonlijke band gemachtigde
ECLI:NL:RVS:2026:5451, Raad van State, 15-09-2026, 202307408/2/A3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Ten aanzien van zaak nr. 202307408/1/A3, die op 23 september 2026 op zitting zal worden behandeld, heeft staatsraad Daalder, die als voorzitter van de meervoudige kamer belast is met de behandeling van deze zaak, op 11 september 2026 het verzoek gedaan zich te mogen verschonen. Staatsraad Daalder heeft te kennen gegeven dat bij de voorbereiding van bovenvermelde zaak is gebleken dat mr. M.L. Batting zich namens verweerder als gemachtigde heeft gesteld. Mr. Batting is werkzaam op het kantoor Pels Rijcken, waar hij in het verleden ook aan verbonden is geweest. Hoewel hij sinds 1 januari 2016 niet meer aan dat kantoor is verbonden, heeft hij sindsdien met mr. Batting nauwe persoonlijke contacten onderhouden die tot op heden voortduren. Om iedere schijn van vooringenomenheid bij de behandeling van het hoger beroep te voorkomen, heeft staatsraad Daalder verzocht om verschoning.
Kern van de zaak
Staatsraad Daalder ontdekte bij voorbereiding van een hoger beroepszaak dat de gemachtigde van verweerder (mr. Batting van Pels Rijcken) een oud-collega is met wie hij tot op heden nauwe persoonlijke contacten onderhoudt. Om elke schijn van vooringenomenheid te vermijden, diende hij een verschoningsverzoek in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het verschoningsverzoek van staatsraad Daalder is toegewezen. De doorslaggevende reden is de voortdurende nauwe persoonlijke band met de optredende gemachtigde, die de schijn van rechterlijke vooringenomenheid in het leven roept, ook al dateert het gezamenlijk kantoorlidmaatschap van vóór 2016.
Impactscore
LaagHet betreft een procedurele tussenbeslissing zonder inhoudelijk oordeel over de onderliggende bestuursrechtelijke zaak; de verschoningsregeling wordt routinematig toegepast en de uitspraak stelt geen nieuwe rechtsregel.
Belangrijkste punten
- 1Staatsraad Daalder verzoekt zelf om verschoning op grond van art. 8:19 jo. 8:15 Awb.
- 2De persoonlijke band met mr. Batting (Pels Rijcken), niet het vroegere kantoorlidmaatschap, vormt de kern van het verzoek.
- 3De Afdeling toetst of de motivering inwilliging rechtvaardigt en beantwoordt die vraag bevestigend.
- 4Het betreft een procedurele tussenbeslissing; de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep wordt voortgezet door een andere samenstelling.
- 5De uitspraak bevestigt dat ook langdurig verstreken kantoorverbanden in combinatie met voortdurende persoonlijke contacten tot verschoning kunnen nopen.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak illustreert de toepassing van de verschoningsregeling (art. 8:19 Awb) en bevestigt dat persoonlijke banden met een procesgemachtigde — ook jaren na beëindiging van een gemeenschappelijk kantoorverband — voldoende grond vormen om de schijn van vooringenomenheid aan te nemen. Dit heeft beperkte precedentwerking maar verduidelijkt de reikwijdte van het onpartijdigheidsbeginsel.
Praktische impact
Voor procespartijen betekent de toewijzing dat de zaak wordt voortgezet met een andere rechterlijke samenstelling, zonder verdere inhoudelijke vertraging van betekenis. Rechters en staatsraden worden bevestigd in de verplichting om ook langdurige persoonlijke relaties met advocaten proactief te melden.
Onderwerp-impact
Binnen het bestuursrechtelijk procesrecht benadrukt de uitspraak dat overheidsgemachtigden (hier via Pels Rijcken) en rechters extra waakzaam moeten zijn voor informele netwerken die de rechterlijke onpartijdigheid kunnen ondermijnen.
Samenvatting
Op 11 september 2026 verzocht staatsraad Daalder zich te mogen verschonen van de behandeling van hoger beroepszaak 202307408/2/A3 bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Aanleiding was zijn ontdekking, bij de voorbereiding van de zaak, dat mr. M.L. Batting van het kantoor Pels Rijcken als gemachtigde optrad namens verweerder. Hoewel staatsraad Daalder al sinds 1 januari 2016 niet meer aan Pels Rijcken is verbonden, heeft hij sindsdien nauwe persoonlijke contacten met mr. Batting onderhouden die tot op de dag van het verzoek voortduurden. De juridische grondslag voor het verzoek is artikel 8:19, eerste lid, Awb, dat rechters de mogelijkheid biedt zichzelf te verschonen op dezelfde gronden als waarop een partij een rechter kan wraken: feiten en omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden (art. 8:15 Awb). De Afdeling beoordeelde de door staatsraad Daalder gegeven motivering en achtte inwilliging gerechtvaardigd. Doorslaggevend was niet het vroegere kantoorlidmaatschap op zichzelf — dat inmiddels meer dan tien jaar geleden eindigde — maar de voortdurende, nauwe persoonlijke relatie met de concrete procesgemachtigde. Juist die actuele band kan bij een objectieve buitenstaander de indruk wekken dat de behandeling van de zaak niet volkomen onbevangen plaatsvindt. Op 15 september 2026 wees de Afdeling het verschoningsverzoek toe. De beslissing is puur procedureel van aard: de zaak wordt voortgezet met een andere rechterlijke samenstelling. De uitspraak heeft beperkte maar niet verwaarloosbare betekenis voor de rechtspraktijk, omdat zij bevestigt dat persoonlijke netwerken tussen rechters en procesgemachtigden — ook na het beëindigen van een gemeenschappelijk kantoorverband — tot verschoning kunnen nopen wanneer de persoonlijke contacten actueel en intensief blijven.