Paardenbakken zonder vergunning: handhaving door college bevestigd
ECLI:NL:RVS:2026:5397, Raad van State, 10-09-2026, 202602426/1/R1 en 202602426/2/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 25 oktober 2023 heeft het college appellanten onder oplegging van een dwangsom gelast om twee buitenvoorzieningen voor paarden op hun perceel [locatie] te Venhuizen te verwijderen.
Kern van de zaak
Appellanten hebben op hun perceel in Venhuizen twee paardenbakken aangelegd zonder omgevingsvergunning. Het college legde hen in oktober 2023 een last onder dwangsom op. Appellanten gingen hiertegen in beroep en vroegen een voorlopige voorziening.
Beslissing van de rechter
Het verzoek om voorlopige voorziening wordt afgewezen. De voorzieningenrechter van de Raad van State oordeelt dat nader onderzoek niet kan bijdragen aan de beoordeling en doet direct uitspraak in de hoofdzaak; de handhavingsbesluiten blijven in stand omdat de paardenbakken niet vergunningsvrij zijn gebouwd en artikel 2.1 jo. 2.3a Wabo is overtreden.
Impactscore
LaagHet betreft een relatief feitelijke handhavingszaak op perceelsniveau zonder fundamentele rechtsvragen; de toepassing van het overgangsrecht Omgevingswet is standaard en de uitkomst is casuïstisch van aard.
Belangrijkste punten
- 1De Wabo (oud recht, vóór 1 januari 2024) blijft van toepassing omdat de last onder dwangsom vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet is opgelegd.
- 2Op het perceel zijn twee paardenbakken aangelegd (228 m² en 595 m²), bestaande uit een drainagesysteem, puin, mat, zand en omheining.
- 3Het college stelt dat de paardenbakken niet vergunningsvrij zijn, waardoor artikel 2.1 lid 1 en artikel 2.3a lid 1 Wabo zijn overtreden.
- 4De voorzieningenrechter past artikel 8:86 lid 1 Awb toe en doet onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak.
- 5Het verzoek om voorlopige voorziening wordt afgewezen; de reeds geldende schorsing wordt verlengd tot zes weken na verzending van de uitspraak.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepasselijkheid van overgangsrecht bij de Omgevingswet: lasten onder dwangsom opgelegd vóór 1 januari 2024 blijven volledig onder de Wabo vallen. Daarnaast illustreert de zaak de grenzen van vergunningsvrij bouwen bij agrarische voorzieningen zoals paardenbakken.
Praktische impact
Appellanten moeten alsnog voldoen aan de last onder dwangsom en de paardenbakken in overeenstemming brengen met de vergunningsplicht of verwijderen, op straffe van verbeurte van de dwangsom.
Onderwerp-impact
Eigenaren van percelen met paardenbakken of vergelijkbare agrarische voorzieningen dienen rekening te houden met een vergunningsplicht; het vergunningsvrij bouwen van dergelijke constructies met drainagesystemen en omheiningen wordt niet snel aangenomen.
Samenvatting
Deze uitspraak van de Raad van State betreft een handhavingskwestie op een perceel in Venhuizen, waarbij het college van de gemeente een last onder dwangsom heeft opgelegd aan twee bewoners die zonder omgevingsvergunning twee paardenbakken op hun achtererf hadden aangelegd. De paardenbakken, met een oppervlakte van respectievelijk 228 m² en 595 m², bestaan elk uit een drainagesysteem, een laag puin, een mat, een toplaag van zand en een omheining. Bij een controle in juni 2023 constateerde een gemeentelijk toezichthouder de aanwezigheid van deze voorzieningen, waarna het college in oktober 2023 handhaafde op grond van artikel 2.1, eerste lid, en artikel 2.3a, eerste lid, van de Wabo wegens het bouwen zonder de vereiste omgevingsvergunning. De centrale juridische vraag betrof zowel de rechtmatigheid van de opgelegde last onder dwangsom als de vraag welk recht van toepassing is nu de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking is getreden. Op grond van artikel 4.23, eerste lid, van de Invoeringswet Omgevingswet geldt dat voor lasten opgelegd vóór de inwerkingtreding het oude recht – de Wabo – van kracht blijft totdat de last volledig is uitgevoerd, de dwangsom is verbeurd en betaald, of de last is opgeheven. Nu de last dateert van 15 oktober 2023, is de Wabo in dit geval onverkort van toepassing. De voorzieningenrechter oordeelt dat nader onderzoek niet kan bijdragen aan de beoordeling en doet op grond van artikel 8:86 Awb onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak. Het verzoek om voorlopige voorziening wordt afgewezen. De reeds geldende schorsing wordt verlengd tot zes weken na verzending van de uitspraak, zodat appellanten gelegenheid hebben om verdere stappen te ondernemen. De uitspraak onderstreept dat paardenbakken met constructieve voorzieningen niet zonder meer als vergunningsvrij kunnen worden aangemerkt.