Raad van State keurt opwaardering Maaslijn goed ondanks gebreken
ECLI:NL:RVS:2026:5346, Raad van State, 09-09-2026, 202200424/1/R2 en 202200751/1/R2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 5 november 2021 hebben provinciale staten van Noord-Brabant het inpassingsplan "Opwaardering Maaslijn, Noord-Brabant" gewijzigd vastgesteld Bij besluit van 12 november 2021 hebben provinciale staten van Limburg het inpassingsplan "Opwaardering Maaslijn, Limburg" gewijzigd vastgesteld. De Maaslijn is een treinverbinding tussen Nijmegen en Roermond. De Maaslijn is deels enkelsporig. Er rijden nu dieseltreinen op. Met de twee inpassingsplannen beogen provinciale staten van Limburg en Noord-Brabant de Maaslijn op te waarderen. Daardoor kan het aantal en de snelheid van de treinen dat gebruik maakt van de lijn omhoog, en kan de veiligheid op en rondom het spoor worden verbeterd. De opwaardering bestaat uit elektrificatie van de lijn, verbetering van de spoorweg, spoorverdubbeling op vier locaties, aanpassingen van het spoor, zoals de verruiming van enkele bochten, maatregelen bij een aantal spoorwegovergangen en veiligheidsmaatregelen. De inpassingsplannen vormen samen één project (hierna in enkelvoud: het inpassingsplan of het project).
Kern van de zaak
Appellanten, waaronder omwonenden en andere belanghebbenden, hebben beroep ingesteld tegen de inpassingsplannen van provinciale staten van Limburg en Noord-Brabant voor de opwaardering van de Maaslijn (Nijmegen-Roermond). Zij vrezen geluid- en trillinghinder en verzetten zich onder meer tegen de afsluiting van de spoorwegovergang aan de Pelgrimslaan in Smakt voor gemotoriseerd verkeer.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State concludeert dat de inpassingsplannen kunnen worden gerealiseerd en de opwaardering van de Maaslijn doorgang kan vinden. Hoewel enkele gebreken worden geconstateerd, voorziet de uitspraak zelf in oplossingen daarvoor, zodat de procedure niet opnieuw hoeft te worden doorlopen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak heeft regionale betekenis voor het Maaslijn-project en verduidelijkt de toepassing van overgangsrecht bij de Omgevingswet, maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels vast; de impact blijft daarmee beperkt tot het specifieke project en vergelijkbare lopende inpassingsplanprocedures.
Belangrijkste punten
- 1Op deze beroepsprocedure blijft het recht van vóór 1 januari 2024 van toepassing (Wro en Crisis- en herstelwet), omdat de ontwerp-inpassingsplannen op 29 april 2021 ter inzage zijn gelegd vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet.
- 2De opwaardering van de Maaslijn omvat elektrificatie, spoorverdubbeling op vier locaties, bochtsverruiming, aanpassingen bij spoorwegovergangen en veiligheidsmaatregelen.
- 3De Afdeling constateert enkele gebreken in de inpassingsplannen, maar lost deze binnen de uitspraak zelf op zodat herstart van de procedure niet noodzakelijk is.
- 4Appellanten voeren bezwaren aan over geluid- en trillinghinder alsmede de afsluiting van de overweg Pelgrimslaan in Smakt voor gemotoriseerd verkeer.
- 5De ontvankelijkheid van appellanten wordt getoetst aan het belanghebbende-vereiste van artikel 1:2 jo. 8:1 Awb (voldoende objectief, actueel, eigen en persoonlijk belang).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat inpassingsplannen voor grootschalige spoorinfrastructuur, ondanks gedeeltelijke gebreken, in stand kunnen worden gelaten indien de Afdeling zelf in reparatie voorziet. De toepassing van overgangsrecht onder de Invoeringswet Omgevingswet wordt hiermee nader geconcretiseerd voor lopende inpassingsplanprocedures.
Praktische impact
De opwaardering van de Maaslijn kan worden gerealiseerd, wat betekent dat omwonenden langs het tracé Nijmegen-Roermond te maken krijgen met bouwwerkzaamheden en uiteindelijk met meer en snellere (elektrische) treinen. Voor gebruikers van de overweg Pelgrimslaan in Smakt blijft de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer gehandhaafd.
Onderwerp-impact
Voor de spoor- en transportsector bevestigt deze uitspraak dat provinciale inpassingsplannen voor spoorinfrastructuur juridisch houdbaar kunnen zijn, ook wanneer omwonenden substantiële bezwaren inbrengen over hinder en verkeersveiligheid.
Samenvatting
De Raad van State heeft op 9 september 2026 uitspraak gedaan in de beroepsprocedures tegen de twee inpassingsplannen van provinciale staten van Limburg en Noord-Brabant voor de opwaardering van de Maaslijn, de treinverbinding tussen Nijmegen en Roermond. De opwaardering omvat elektrificatie van het traject, spoorverdubbeling op vier locaties, verruiming van bochten, aanpassingen bij spoorwegovergangen en diverse veiligheidsmaatregelen. Diverse appellanten — waaronder omwonenden — vreesden geluid- en trillinghinder als gevolg van de intensivering van het treinverkeer. Daarnaast verzetten een aantal appellanten zich tegen de afsluiting van de spoorwegovergang aan de Pelgrimslaan in Smakt voor gemotoriseerd verkeer. Omdat de ontwerp-inpassingsplannen op 29 april 2021 ter inzage zijn gelegd, vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, is op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet het oude recht van toepassing gebleven, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet. De Afdeling bestuursrechtspraak toetste de ontvankelijkheid van appellanten aan het belanghebbende-vereiste van artikel 1:2 jo. 8:1 Awb. In de inhoudelijke beoordeling concludeert de Afdeling dat de inpassingsplannen in stand kunnen blijven en dat de opwaardering van de Maaslijn dus kan worden gerealiseerd. Hoewel de Afdeling enkele gebreken in de plannen heeft geconstateerd, heeft zij zelf in de oplossing daarvan voorzien binnen de uitspraak, zodat een herstart van de planprocedure niet noodzakelijk is. Dit is een voor grootschalige infrastructuurprojecten gebruikelijke werkwijze waarbij de rechter gebreken finaliseert om verdere vertraging te voorkomen. De uitspraak heeft praktische betekenis voor omwonenden langs het gehele tracé en bevestigt juridisch de houdbaarheid van provinciale inpassingsplannen voor spoorinfrastructuur onder het overgangsregime van de Omgevingswet.