Schuldhulpverlening beëindigd wegens niet meewerken aan sollicitatieplicht
ECLI:NL:RVS:2026:5334, Raad van State, 09-09-2026, 202505081/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 1 juli 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders van Wageningen de schuldhulpverlening aan [appellant A] en [appellant B] beëindigd. Aan het besluit van 4 november 2024 heeft het college ten grondslag dat [appellant A] en [appellant B] niet hebben meegewerkt aan het zogenoemde plan van aanpak. In dat plan van aanpak, dat aan hen bij besluit van 17 april 2024 is toegezonden, staan verplichtingen die bedoeld zijn om de inkomsten en uitgaven te stabiliseren. Het gaat onder meer om de verplichtingen om te solliciteren naar betaalde arbeid voor de duur van 36 uur per week en, als dat in verband met medische redenen niet haalbaar zou zijn, om een aanvullende bijstandsuitkering aan te vragen. [appellant A] en [appellant B] zijn meerdere malen in de gelegenheid gesteld om akkoord te gaan met het plan van aanpak. Zij hebben van deze mogelijkheid geen gebruikt gemaakt.
Kern van de zaak
Het college beëindigde het schuldhulpverleningstraject van appellant A en appellant B omdat zij weigerden mee te werken aan een plan van aanpak. Dit plan verplichtte hen te solliciteren naar betaalde arbeid (36 uur per week) of bij medische beperkingen aanvullende bijstand aan te vragen. Appellanten gingen herhaaldelijk niet akkoord met het plan en procedeerden tegen de beëindiging.
Beslissing van de rechter
De Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank en wijst het verzoek om schadevergoeding af. Doorslaggevend is dat appellanten niet hebben aangetoond — bijvoorbeeld met een medische verklaring — dat zij om medische redenen niet aan de sollicitatieverplichting konden voldoen, en daarmee niet hebben voldaan aan hun medewerkingsplicht.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande jurisprudentie over de medewerkingsplicht in de Wgs en stelt geen nieuwe rechtsregels; de zaak is enkelvoudig behandeld en heeft een beperkt precedentkarakter buiten de specifieke omstandigheden van het geval.
Belangrijkste punten
- 1Op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) mogen gemeenten verplichtingen opleggen in een plan van aanpak, waaronder een sollicitatieplicht van 36 uur per week.
- 2Schuldhulpzoekenden zijn wettelijk verplicht de medewerking te verlenen die redelijkerwijs nodig is voor uitvoering van de Wgs.
- 3Niet-deelname aan het plan van aanpak zonder onderbouwde (medische) reden rechtvaardigt beëindiging van het schuldhulpverleningstraject.
- 4Appellanten hebben geen afdoende medisch bewijs overgelegd waaruit bleek dat zij door ziekte (nierziekte appellant B) niet konden werken.
- 5De hogerberoepsgronden waren grotendeels een herhaling van wat al bij de rechtbank was aangevoerd en werden om die reden verworpen.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat gemeenten bij schuldhulpverlening vergaande medewerking- en inspanningsverplichtingen mogen opleggen en het traject mogen beëindigen bij niet-naleving zonder medisch onderbouwde reden. Dit ligt in lijn met de bestaande jurisprudentie over de Wgs en geeft gemeenten duidelijkheid over de reikwijdte van hun handhavingsbevoegdheid.
Praktische impact
Voor schuldhulpzoekenden betekent dit dat zij actief en aantoonbaar moeten meewerken aan opgelegde verplichtingen en eventuele medische beperkingen tijdig en deugdelijk moeten onderbouwen met stukken; bij gebreke daarvan riskeren zij beëindiging van het volledige traject.
Onderwerp-impact
Gemeenten krijgen bevestiging dat hun schuldhulpverleningsbeleid, inclusief sollicitatieverplichtingen als onderdeel van een plan van aanpak, juridisch houdbaar is wanneer betrokkenen weigeren mee te werken.
Samenvatting
In deze zaak stond centraal of het college van burgemeester en wethouders het schuldhulpverleningstraject van appellanten mocht beëindigen, omdat zij weigerden mee te werken aan een plan van aanpak. Dat plan, vastgesteld bij besluit van 17 april 2024, verplichtte appellanten onder meer te solliciteren naar betaalde arbeid voor 36 uur per week of — bij medische bezwaren — aanvullende bijstand aan te vragen. Ondanks herhaalde mogelijkheden gingen appellanten niet akkoord, waarna het college het traject bij besluit van 4 november 2024 beëindigde. De rechtbank stelde het college in het gelijk. Zij overwoog dat de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gemeenten de bevoegdheid geeft om dergelijke verplichtingen op te leggen en dat van schuldhulpzoekenden een maximale inspanning mag worden verwacht om hun inkomen te vergroten. Appellanten hadden niet met medische stukken onderbouwd dat zij fysiek niet in staat waren te solliciteren; de overgelegde documenten over de nierziekte van appellant B volstonden daarvoor niet. In hoger beroep herhaalden appellanten hun grieven zonder nieuwe argumenten aan te voeren. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigde op 9 september 2026 de uitspraak van de rechtbank en wees het verzoek om schadevergoeding af. De doorslaggevende overweging was dat appellanten hun medewerkingsplicht hebben geschonden door herhaaldelijk te weigeren het plan van aanpak te accepteren, zonder dat daarvoor een deugdelijk onderbouwde reden bestond. De uitspraak bevestigt de ruime beoordelingsruimte van gemeenten bij het opleggen en handhaven van verplichtingen in schuldhulpverleningstrajecten en onderstreept het belang van tijdige, gedocumenteerde medische onderbouwing wanneer iemand stelt niet aan verplichtingen te kunnen voldoen.