RvS: fraude bij ongeoorloofd AI-gebruik in scriptie terecht vastgesteld
ECLI:NL:RVS:2026:5307, Raad van State, 09-09-2026, 202600808/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij beslissing van 4 juni 2025 heeft de examencommissie van de opleiding Leraar Gezondheidszorg en Welzijn Tweedegraads deeltijd geconcludeerd dat [appellante] in het door haar ingeleverde verslag voor Beroepsopdracht 7 (BO7) fraude, waaronder plagiaat heeft gepleegd. De examencommissie heeft de opdracht ongeldig verklaard en haar uitgesloten van deelname aan de tweede toetsgelegenheid van de opdracht in studiejaar 2024/25. [appellante] volgt de bacheloropleiding Leraar Gezondheidszorg en Welzijn Tweedegraads deeltijd aan de Hogeschool van Amsterdam. Op 15 april 2025 heeft zij voor de onderwijseenheid Beroepsopdracht 7 een verslag ingeleverd. De examinator heeft geconstateerd dat delen van het verslag met generatieve artificiële intelligentie (Al) zijn opgesteld. Daarom heeft de examinator op 9 mei 2025 een melding van vermoeden van fraude bij de examencommissie gedaan. Naar aanleiding hiervan heeft de examencommissie [appellante] op 21 mei 2025 gehoord.
Kern van de zaak
Een student aan de Hogeschool van Amsterdam diende een verslag in voor haar bacheloropleiding Leraar Gezondheidszorg en Welzijn. De examinator constateerde dat delen van het verslag met generatieve AI waren opgesteld. De examencommissie verklaarde het werk ongeldig wegens fraude en ontnam haar de tweede toetsgelegenheid.
Beslissing van de rechter
De Raad van State verklaart het beroep ongegrond. De examencommissie heeft in redelijkheid kunnen concluderen dat de student zich schuldig heeft gemaakt aan fraude door ongeoorloofd gebruik van AI, mede omdat zij haar bronnen niet meer kon traceren hetgeen op zichzelf al als plagiaat geldt. De opgelegde sanctie is niet disproportioneel.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor het onderwijs en de opkomende praktijk rondom AI-gebruik bij toetsing, maar betreft een individuele zaak waarbij geen fundamenteel nieuwe rechtsregel wordt gesteld; de impact is primair bevestigend van aard.
Belangrijkste punten
- 1Ongeoorloofd gebruik van generatieve AI bij het opstellen van een verslag wordt gekwalificeerd als plagiaat en fraude in de zin van de OER.
- 2Het niet kunnen traceren van bronnen wordt op zichzelf al aangemerkt als plagiaat, ongeacht of AI daadwerkelijk bewezen kan worden.
- 3De sanctie – ongeldigverklaring van het werk en uitsluiting van de tweede toetsgelegenheid – is niet disproportioneel voor een niet-propedeusestudent bij een eindwerkstuk.
- 4Studievertraging als gevolg van de sanctie komt voor rekening en risico van de student.
- 5De Onderwijs- en Examenregeling definieerde gebruik van generatieve AI zonder bronvermelding expliciet als plagiaat.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat onderwijsinstellingen op grond van hun OER ongeoorloofd AI-gebruik rechtsgeldig als fraude/plagiaat kunnen kwalificeren en sanctioneren, mits dit expliciet in de regeling is opgenomen. De Raad van State toetst de evenredigheid van de sanctie terughoudend.
Praktische impact
Studenten die AI-gegenereerde teksten inleveren zonder correcte bronvermelding, riskeren ongeldigverklaring van hun werk en uitsluiting van herstelkansen; studievertraging die hieruit voortvloeit wordt als eigen risico beschouwd.
Onderwerp-impact
Voor het onderwijs bevestigt deze uitspraak dat AI-gebruik in toetssituaties effectief via bestaande fraude- en plagiaatregelingen kan worden gehandhaafd, wat instellingen houvast geeft bij het opstellen en toepassen van AI-beleid.
Samenvatting
Een student aan de Hogeschool van Amsterdam leverde in april 2025 een verslag in voor haar bacheloropleiding Leraar Gezondheidszorg en Welzijn Tweedegraads deeltijd. De examinator constateerde dat delen van het verslag met generatieve artificiële intelligentie waren opgesteld en deed een fraudemelding bij de examencommissie. Na een hoorprocedure concludeerde de examencommissie op 4 juni 2025 met voldoende zekerheid dat de student had gefraudeerd door ongeoorloofd gebruik van AI. Het werk werd ongeldig verklaard, als fraude geregistreerd en de student werd uitgesloten van de tweede toetsgelegenheid voor dat studieonderdeel in het lopende studiejaar. Het College van Beroep voor de Examens (CBE) bevestigde deze beslissing. Het CBE wees er daarbij op dat de student zelf erkende haar bronnen niet meer te kunnen traceren, wat op zichzelf al als plagiaat kwalificeert. De opgelegde sanctie achtte het CBE niet disproportioneel, gelet op het feit dat het een eindwerkstuk betrof en de student geen propedeusestudent meer was. Studievertraging werd als eigen risico aangemerkt. De student bleef volhouden dat zij het verslag zelf had geschreven. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verwierp dit beroep en verklaarde het ongegrond. De juridische kern van de zaak ligt in de Onderwijs- en Examenregeling, die het gebruik van generatieve AI zonder correcte bronvermelding expliciet als plagiaat definieert. De Raad van State oordeelde dat de examencommissie op grond van haar onderzoek in redelijkheid tot de conclusie van fraude heeft kunnen komen en dat de sanctie evenredig was. De uitspraak bevestigt dat onderwijsinstellingen AI-gebruik in toetsen effectief kunnen aanpakken via bestaande fraude- en plagiaatregelingen, en biedt houvast voor de handhaving van AI-beleid in het hoger onderwijs.