Handhaving paardenboxen verhuur vernietigd door Raad van State
ECLI:NL:RVS:2026:5235, Raad van State, 04-09-2026, 202601798/1/R3 en 202601798/2/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 18 augustus 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders van Noordwijk aan [appellant] een last onder dwangsom opgelegd (de last onder dwangsom). Daarin is [appellant] gelast om overtredingen van artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder c en e van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) te beëindigen en vervolgens beëindigd te houden. [appellant] woont op de [locatie A] in Noordwijkerhout (het perceel). Naar aanleiding van een handhavingsverzoek van [persoon] zijn controles uitgevoerd op het perceel. Daaruit is gebleken dat op het perceel een schuur staat met daarin zeven paardenboxen. [appellant] verhuurde op het moment van de controles zes paardenboxen aan derden, die daarin een paard hielden. De zevende paardenbox was niet in gebruik. Op het perceel waren daarnaast een paardenbak, een weide en een mestopslag aanwezig. Naar het oordeel van de rechtbank heeft het college het standpunt mogen innemen dat sprake is van bedrijfsmatig gebruik van de gronden.
Kern van de zaak
Een bewoner in Noordwijkerhout verhuurt zes paardenboxen op zijn perceel aan derden. Het college van B&W Noordwijk legde een last onder dwangsom op wegens strijd met het bestemmingsplan 'Buitengebied 2015'. De rechtbank Den Haag bevestigde dit besluit, waarna appellant in hoger beroep ging bij de Raad van State.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is gegrond verklaard: de uitspraak van de rechtbank Den Haag én het besluit op bezwaar van het college worden vernietigd. Het college moet binnen twaalf weken een nieuw besluit op bezwaar nemen. De doorslaggevende reden is niet volledig kenbaar uit de beschikbare tekst, maar de Afdeling achtte nader onderzoek overbodig en deed onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is relevant voor handhavingspraktijk in het buitengebied en de toepassing van het overgangsrecht Omgevingswet, maar betreft een casuïstische zaak zonder fundamentele nieuwe rechtsregels; de inhoudelijke motivering is bovendien slechts gedeeltelijk beschikbaar.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat de last onder dwangsom vóór 1 januari 2024 is opgelegd (18 augustus 2022), blijft het oude recht van toepassing totdat de last is uitgevoerd, volledig verbeurd of opgeheven.
- 2Het college handhaafde wegens verhuur van zes paardenboxen aan derden, wat volgens het college in strijd is met het bestemmingsplan 'Buitengebied 2015' (art. 2.1 lid 1 sub c en e Wabo).
- 3De Afdeling past artikel 8:86 lid 1 Awb toe en doet onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak, zonder nader onderzoek.
- 4Zowel de rechterlijke uitspraak als het besluit op bezwaar worden vernietigd; het college moet een nieuw besluit nemen.
- 5De uitspraak bevat twee zaaknummers (hoofdzaak en voorlopige voorziening), wat wijst op een gecombineerde behandeling van bezwaar en spoedprocedure.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de toepassing van het overgangsrecht onder de Invoeringswet Omgevingswet voor vóór 2024 opgelegde lasten onder dwangsom. De vernietiging van het besluit op bezwaar dwingt het college tot heroverweging met inachtneming van de door de Afdeling gestelde kaders.
Praktische impact
Appellant behoeft vooralsnog geen dwangsom te betalen en het handhavingsbesluit heeft geen rechtskracht meer totdat een nieuw besluit is genomen. Het college moet binnen twaalf weken opnieuw beslissen, waarbij de uitspraak richtinggevend is.
Onderwerp-impact
Voor eigenaren van agrarische percelen in het buitengebied die paardenboxen verhuren, benadrukt deze zaak dat de planologische toelaatbaarheid van commerciële verhuur van stalling aan derden kritisch moet worden beoordeeld onder het geldende bestemmingsplan.
Samenvatting
In deze zaak legde het college van burgemeester en wethouders van Noordwijk in augustus 2022 een last onder dwangsom op aan een bewoner in Noordwijkerhout, die op zijn perceel zes paardenboxen verhuurde aan derden. Het college stelde dat dit gebruik in strijd was met het bestemmingsplan 'Buitengebied 2015', meer specifiek met artikel 2.1, eerste lid, aanhef en onder c en e van de Wabo. De rechtbank Den Haag bevestigde in mei 2026 het besluit op bezwaar van het college. De bewoner stelde hoger beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Een eerste relevante rechtsvraag betrof het toepasselijke recht: nu de last onder dwangsom vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is opgelegd, bepaalt artikel 4.23 van de Invoeringswet Omgevingswet dat het oude recht van kracht blijft totdat de last volledig is uitgevoerd, de dwangsom is verbeurd en betaald, of de last is opgeheven. De Afdeling oordeelde dat nader onderzoek redelijkerwijs niet kon bijdragen aan de beoordeling en deed onmiddellijk uitspraak op grond van artikel 8:86 Awb. Het hoger beroep werd gegrond verklaard: zowel de uitspraak van de rechtbank als het besluit op bezwaar van 21 mei 2024 werden vernietigd. Het college is opgedragen binnen twaalf weken een nieuw besluit op bezwaar te nemen met inachtneming van de uitspraak. De inhoudelijke motivering van de Afdeling is op basis van de beschikbare tekst slechts gedeeltelijk kenbaar, maar de vernietiging impliceert dat het besluit op bezwaar niet voldeed aan de daaraan te stellen eisen. Voor de bewoner betekent dit dat het handhavingsbesluit tijdelijk geen rechtskracht heeft en dat het college opnieuw moet beoordelen of en hoe handhaving gerechtvaardigd is.