Hoger beroep SIS-signalering niet-ontvankelijk na verwijdering registratie
ECLI:NL:RVS:2026:5058, Raad van State, 27-08-2026, 202404490/1/V3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 16 februari 2023 heeft de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid de aan appellant verleende verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd ingetrokken en hem opgedragen de Europese Unie binnen 28 dagen te verlaten (terugkeerbesluit).
Kern van de zaak
Een vreemdeling vocht de rechtmatigheid van zijn SIS-signalering inzake terugkeer aan. Hangende het hoger beroep verwijderde de minister de signalering uit het Schengen Informatie Systeem, nadat appellant had aangetoond dat hij de EU op 11 september 2025 had verlaten. Daarmee verviel het procesbelang van appellant.
Beslissing van de rechter
De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart het hoger beroep niet-ontvankelijk wegens gebrek aan procesbelang, omdat het beoogde doel (verwijdering uit SIS) al was bereikt. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden omdat de verwijdering van de signalering niet als een tegemoetkoming kan worden aangemerkt, maar het gevolg was van de feitelijke terugkeer van appellant.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande, vaste jurisprudentie toe zonder nieuwe rechtsnormen te stellen; de casus is feitelijk bepaald en heeft beperkte precedentwerking buiten vergelijkbare SIS-signaleringszaken.
Belangrijkste punten
- 1Het procesbelang verviel doordat de minister de SIS-signalering hangende het hoger beroep heeft gewist na bewijs van daadwerkelijke uitreis uit de EU.
- 2Een proceskostenoordeel of principiële betekenis van de zaak rechtvaardigt niet het voorttzetten van een inhoudelijke beoordeling.
- 3Proceskosten worden alleen vergoed als de minister de appellant tegemoet is gekomen of het procesbelang door zijn toedoen is vervallen.
- 4De verwijdering van de SIS-signalering volgde uit de feitelijke terugkeer, niet uit erkenning van onrechtmatigheid, zodat er geen sprake is van een tegemoetkoming.
- 5De Afdeling past vaste jurisprudentie toe (ECLI:NL:RVS:2018:1423, ECLI:NL:RVS:2019:4404, ECLI:NL:RVS:2020:1855) over procesbelang en proceskostenveroordeling.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat het vervallen van procesbelang door feitelijke inwilliging van het gevorderde leidt tot niet-ontvankelijkheid, en dat proceskostenvergoeding bij vervallen procesbelang enkel aan de orde is bij een daadwerkelijke tegemoetkoming door het bestuursorgaan.
Praktische impact
Appellant ontvangt geen vergoeding voor zijn proceskosten in beroep en hoger beroep, ondanks dat hij zijn doel heeft bereikt, omdat de minister niet op grond van onrechtmatigheid maar op grond van feitelijke omstandigheden handelde.
Onderwerp-impact
In vreemdelingenzaken met SIS-signaleringen wordt bevestigd dat een bestuursorgaan dat een signalering wist op feitelijke gronden (aantoonbare terugkeer) daarmee geen rechtspositionele tegemoetkoming doet die proceskostenvergoeding rechtvaardigt.
Samenvatting
In deze zaak stond centraal de SIS-signalering inzake terugkeer van een vreemdeling, die daartegen hoger beroep had ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Hangende het hoger beroep deelde de minister bij besluit van 27 oktober 2025 mee dat de SIS-signalering was gewist, omdat appellant met een kopie van zijn paspoort had aangetoond dat hij het grondgebied van de Europese Unie op 11 september 2025 had verlaten. Als gevolg hiervan was het onderliggende terugkeerbesluit opgeheven en de signalering verwijderd. Daarmee had appellant feitelijk bereikt wat hij met zijn hoger beroep nastreefde. De Afdeling stelt vast dat appellant door dit gegeven onvoldoende procesbelang heeft bij een inhoudelijke behandeling van het hoger beroep. De Afdeling wijst erop dat noch de vraag naar proceskostenveroordeling, noch de principiële betekenis van de zaak aanleiding geven om toch inhoudelijk te oordelen, overeenkomstig vaste jurisprudentie. Het hoger beroep wordt daarom niet-ontvankelijk verklaard. Vervolgens beoordeelt de Afdeling of er aanleiding bestaat de minister te veroordelen in de proceskosten. Dit is enkel het geval als de minister aan appellant tegemoet is gekomen, of als het procesbelang anderszins door toedoen van de minister is vervallen. De Afdeling concludeert dat de SIS-signalering is gewist vanwege de feitelijke terugkeer van appellant, en niet omdat de signalering onrechtmatig was. Er is dus geen sprake van een tegemoetkoming door de minister, zodat geen grond bestaat voor een proceskostenveroordeling. De uitspraak bevestigt daarmee de bestaande vaste lijn in de rechtspraak over procesbelang en proceskostenvergoeding bij bestuursrechtelijke procedures in vreemdelingenzaken.