Parlan als bestuursorgaan aangemerkt bij weigering BSO-vergoeding pleegouder
ECLI:NL:RVS:2026:4727, Raad van State, 12-08-2026, 202407868/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Op 31 januari 2024 heeft Stichting Parlan het verzoek van [wederpartij] om de kosten voor de buitenschoolse opvang (BSO) te vergoeden, afgewezen. [wederpartij] is een pleegouder die de zorgt voor zijn kleinzoon. De afspraken over pleegzorg in de regio in West-Friesland zijn vastgelegd in de Raamovereenkomst Pleegzorg. Deze is gesloten met de gemeenten in West-Friesland. De gemeente Stede Broec is een van de gemeenten. Deze gemeenten hebben de aanbesteding, ondertekening en uitvoering van de overeenkomst overgedragen aan de gemeente Hoorn. De gemeente Hoorn heeft de uitvoering van de jeugdzorg aanbesteed en voor de periode 1 januari 2024 tot 1 januari 2025 gegund aan Parlan. Parlan is als jeugdzorgaanbieder werkzaam in de regio Alkmaar en omstreken. In die hoedanigheid sluit zij pleegcontracten met pleegouders, in dit geval met [wederpartij]. [wederpartij] betaalt voor de BSO van zijn pleegkind. Op 16 oktober 2023 heeft hij verzocht om de vergoeding van bijzondere kosten voor de BSO. Parlan heeft op 24 april 2024 aan [wederpartij] medegedeeld dat zij de kosten voor BSO voor de pleegkinderen niet vergoedt. Zij stelt dat de gemeente Stede Broec aansprakelijk is voor de financiële vergoeding voor pleegouders en dat de gemeente de BSO-kosten niet vergoedt vanuit de bijzondere kostenregeling, omdat deze kosten niet binnen de daarvoor gestelde categorieën vallen.
Kern van de zaak
Een pleegouder (grootvader) vroeg vergoeding van BSO-kosten voor zijn pleegkleinkind bij jeugdzorgaanbieder Parlan. Parlan weigerde dit en stelde dat de gemeente Stede Broec verantwoordelijk was. De pleegouder stapte naar de rechter om te laten vaststellen of Parlan een bestuursorgaan is en of de weigering een besluit is.
Beslissing van de rechter
De rechtbank heeft Parlan aangemerkt als bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1 lid 1 onder b Awb, omdat Parlan op grond van artikel 5.3 Jeugdwet jo. de Regeling Jeugdwet de publiekrechtelijke bevoegdheid heeft om eenzijdig de rechtspositie van pleegouders te bepalen. De doorslaggevende reden is dat Parlan – niet de gemeente – zelfstandig beslist over het al dan niet vergoeden van bijzondere kosten.
Impactscore
HoogDe uitspraak heeft structurele betekenis voor de rechtspositie van pleegouders in heel Nederland en voor de kwalificatie van aanbestede jeugdzorgaanbieders als bestuursorgaan; zij bouwt wel voort op bestaande jurisprudentie (RvS 2022), waardoor het geen geheel nieuw rechtsoordeel betreft.
Belangrijkste punten
- 1Jeugdzorgaanbieder Parlan wordt aangemerkt als b-orgaan (bestuursorgaan) ex artikel 1:1 lid 1 onder b Awb vanwege publiekrechtelijke bevoegdheid.
- 2Op grond van artikel 5.3 Jeugdwet en de Regeling Jeugdwet beslist Parlan zelfstandig over bijzondere kostenvergoedingen aan pleegouders, niet de gemeente.
- 3De weigering van Parlan om BSO-kosten te vergoeden is daarmee een besluit in de zin van de Awb, waartegen bestuursrechtelijke rechtsbescherming openstaat.
- 4De Raamovereenkomst Pleegzorg en de aanbesteding door gemeente Hoorn doen niet af aan de publiekrechtelijke bevoegdheid van Parlan jegens pleegouders.
- 5De uitspraak bouwt voort op de precedentwerking van RvS 20 juli 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2084.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat private jeugdzorgaanbieders zoals Parlan, voor zover zij op grond van de Jeugdwet eenzijdig de rechtspositie van pleegouders bepalen, als bestuursorgaan kwalificeren en daarmee onder het bereik van de Awb vallen. Dit heeft gevolgen voor de rechtsbescherming van pleegouders in het gehele jeugdzorgstelsel.
Praktische impact
Pleegouders die een vergoeding voor bijzondere kosten aanvragen bij een jeugdzorgaanbieder kunnen bezwaar en beroep instellen via de bestuursrechtelijke weg, in plaats van te zijn aangewezen op een civiele procedure. Dit verlaagt de drempel voor rechtsbescherming aanzienlijk.
Onderwerp-impact
Voor de jeugdzorgsector betekent dit dat aanbestede jeugdzorgaanbieders zich moeten houden aan de beginselen van behoorlijk bestuur en dat hun beslissingen over pleegzorgvergoedingen bestuursrechtelijk toetsbaar zijn, wat organisatorische en juridische aanpassingen vereist.
Samenvatting
Deze zaak draait om de vraag of jeugdzorgaanbieder Parlan, die door de gemeente Hoorn is gecontracteerd voor de uitvoering van jeugdzorg in de regio West-Friesland, als bestuursorgaan kan worden aangemerkt en of haar weigering om BSO-kosten aan een pleegouder te vergoeden een appellabel besluit oplevert. De feiten zijn als volgt: een grootvader treedt op als pleegouder voor zijn kleinzoon en betaalt buitenschoolse opvang (BSO) voor het kind. Op 16 oktober 2023 vroeg hij Parlan om vergoeding van deze kosten als bijzondere kosten in het kader van de pleegzorg. Parlan weigerde op 24 april 2024, met als argument dat de gemeente Stede Broec verantwoordelijk is voor financiële vergoedingen en dat BSO-kosten niet onder de erkende categorieën van bijzondere kosten vallen. De rechtbank oordeelde dat Parlan kwalificeert als een met openbaar gezag bekleed orgaan (b-orgaan) in de zin van artikel 1:1 lid 1 onder b Awb. De grondslag hiervoor is artikel 5.3 van de Jeugdwet in samenhang met de Regeling Jeugdwet, waaruit volgt dat de jeugdzorgaanbieder – en niet de gemeente – zelfstandig en eenzijdig bepaalt of er bijzondere kosten zijn en welke vergoeding daarvoor wordt gegeven. Deze publiekrechtelijke bevoegdheid tot het vaststellen van de rechtspositie van pleegouders is de doorslaggevende factor voor de kwalificatie als bestuursorgaan. Deze conclusie sluit aan bij de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 20 juli 2022 (ECLI:NL:RVS:2022:2084). De uitspraak is juridisch significant omdat zij bevestigt dat geprivatiseerde uitvoerders in het jeugdzorgstelsel, ondanks hun privaatrechtelijke rechtsvorm en aanbesteding, bestuursrechtelijk kunnen worden aangesproken. Voor pleegouders betekent dit toegang tot de laagdrempelige bestuursrechtelijke rechtsbescherming.