Raad van State beoordeelt van rechtswege verleende omgevingsvergunning datacenter
ECLI:NL:RVS:2026:4455, Raad van State, 05-08-2026, 202301742/1/R1
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)BACT B.V. heeft op grond van artikel 8:55f, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) beroep ingesteld tegen het uitblijven van de bekendmaking van een volgens haar van rechtswege gegeven omgevingsvergunning voor de verbouw en uitbreiding van een bestaand gebouw op het perceel Mijnsherenweg 8 in De Kwakel. Op 19 augustus 2022 heeft BACT een omgevingsvergunning aangevraagd voor het verbouwen en uitbreiden van het bestaande gebouw aan de Mijnsherenweg 8 in De Kwakel om daarin een datacenter te realiseren. Het gebouw was voorheen in gebruik als distributiecentrum en groothandel. Het perceel heeft in het bestemmingsplan "Landelijk gebied - Glastuinbouwgebied" de bestemming "Bedrijf". Bij brief van 13 oktober 2022 heeft het college aan BACT medegedeeld dat op haar aanvraag de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is en dat de beslistermijn in verband daarmee zes maanden bedraagt. BACT heeft op 30 december 2022 beroep ingesteld bij de rechtbank tegen het volgens haar niet tijdig bekendmaken van een van rechtswege gegeven omgevingsvergunning. De rechtbank heeft dat beroep bij uitspraak van 6 februari 2023 gegrond verklaard en heeft het college opgedragen om de van rechtswege gegeven omgevingsvergunning bekend te maken. Het college is het niet eens met deze uitspraak en heeft hiertegen hoger beroep ingesteld.
Kern van de zaak
BACT vroeg in augustus 2022 een omgevingsvergunning aan voor de verbouw van een voormalig distributiecentrum aan de Mijnsherenweg 8 in De Kwakel tot datacenter. Het college van gedeputeerde staten stelde dat de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing was, waardoor geen vergunning van rechtswege kon ontstaan. BACT stelde dat de vergunning wél van rechtswege was verleend en stapte naar de rechter.
Beslissing van de rechter
De uitspraak is op basis van de beschikbare tekst onvolledig; de rechtbank verklaarde het beroep van BACT gegrond en droeg het college op de van rechtswege verleende vergunning bekend te maken. Het college stelde hoger beroep in bij de Raad van State; de uiteindelijke beslissing in hoger beroep is niet volledig leesbaar in de aangeleverde tekst.
Impactscore
MiddelDe zaak heeft betekenis voor de toepassing van overgangsrecht Omgevingswet en de van-rechtswege-vergunning, maar betreft een casuïstische toepassing van bestaande regels; de uitspraaktekst is onvolledig, wat de beoordeling van de uiteindelijke impact beperkt.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht Omgevingswet: omdat de aanvraag dateert van 19 augustus 2022 (vóór 1 januari 2024), blijft de Wabo (oud recht) van toepassing tot het besluit onherroepelijk is.
- 2Kernvraag is of de uitgebreide voorbereidingsprocedure (Wabo) van toepassing is, want bij die procedure kan geen vergunning van rechtswege ontstaan.
- 3De rechtbank verklaarde het beroep van BACT gegrond en gelastte bekendmaking van de van rechtswege verleende vergunning.
- 4Het college voert in hoger beroep aan dat de uitgebreide procedure van toepassing is vanwege de aard van het bouwplan (datacenter op grond met bestemming 'Bedrijf' in glastuinbouwgebied).
- 5De vraag of het college hogerberoepsgronden kan aanvoeren die niet eerder in eerste aanleg zijn ingenomen, speelt een procedurele rol in de zaak.
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak verduidelijkt de toepasselijkheid van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet en de reikwijdte van de van-rechtswege-vergunning onder de Wabo bij de uitgebreide voorbereidingsprocedure. De uitkomst in hoger beroep is op basis van de beschikbare tekst niet volledig te beoordelen.
Praktische impact
Voor aanvragers van omgevingsvergunningen ingediend vóór 1 januari 2024 blijft de Wabo-systematiek bepalend, inclusief de regels over de van-rechtswege-vergunning en de termijnen. Datacenters op bedrijfsbestemmingen in glastuinbouwgebieden kunnen stuiten op de uitgebreide voorbereidingsprocedure, waardoor van-rechtswege-verlening uitgesloten is.
Onderwerp-impact
Voor de datacentersector benadrukt deze zaak dat vestiging in bestaand vastgoed buiten stedelijk gebied juridische complexiteit met zich meebrengt rondom de toepasselijke vergunningsprocedure en het overgangsrecht.
Samenvatting
In deze zaak bij de Raad van State staat centraal of aan BACT een omgevingsvergunning van rechtswege is verleend voor de verbouw van een voormalig distributiecentrum aan de Mijnsherenweg 8 in De Kwakel tot datacenter. BACT diende de aanvraag in op 19 augustus 2022. Het college van gedeputeerde staten deelde mee dat de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing was, waarvoor een beslistermijn van zes maanden geldt. Omdat het college niet tijdig een besluit bekendmaakte, stelde BACT dat een vergunning van rechtswege was ontstaan en trok zij naar de rechtbank. De rechtbank verklaarde dit beroep gegrond en droeg het college op de van rechtswege verleende vergunning bekend te maken. Het college stelde hoger beroep in bij de Raad van State. Een eerste relevante vaststelling betreft het overgangsrecht: nu de aanvraag dateert van vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024, blijft op grond van artikel 4.3 Invoeringswet Omgevingswet de Wabo (oud recht) van toepassing totdat het besluit onherroepelijk is. De kern van het geschil is de vraag of de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is, want uitsluitend bij de reguliere procedure kan een vergunning van rechtswege ontstaan. Tevens speelt de procedurele vraag of het college in hoger beroep nieuwe gronden mag aanvoeren die niet eerder in eerste aanleg zijn gevoerd. De aangeleverde uitspraaktekst is onvolledig, waardoor de definitieve beslissing van de Raad van State in hoger beroep niet volledig kan worden weergegeven. Op basis van de beschikbare overwegingen is duidelijk dat de Raad de toepasselijkheid van het overgangsrecht bevestigt en de procedurele vraag over de hogerberoepsgronden inhoudelijk adresseert. De zaak illustreert de complexiteit van vergunningverlening voor datacenters in glastuinbouwgebieden onder het overgangsrecht van de Omgevingswet.