Wrakingsverzoek tegen rechtsstelsel buiten behandeling gelaten
ECLI:NL:RVS:2026:4319, Raad van State, 24-07-2026, 202503738/8/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Tijdens de zitting op 9 juli 2026 heeft [verzoeker] verzocht om wraking in zaak nr. 202503738/7/A2. Met de behandeling van die zaak is staatsraad mr. W. den Ouden als voorzieningenrechter belast. Verzoeker heeft aan zijn verzoek om wraking ten grondslag gelegd dat de rechtsbescherming versnipperd is en dat hij op grond van artikel 6 en artikel 13 van het EVRM recht heeft op toegang tot de rechter en een effectief rechtsmiddel. Volgens verzoeker is sprake van een rechtsbeschermingsvacuüm, omdat de Afdeling zich eerder onbevoegd heeft verklaard om van zijn hoger beroep kennis te nemen en de rechtbanken en gerechtshoven volgens hem niet luisteren.
Kern van de zaak
Een verzoeker diende een wrakingsverzoek in bij de Raad van State, niet gericht tegen de persoon van de behandelende staatsraad, maar tegen het Nederlandse stelsel van rechtsbescherming als geheel. Hij stelde dat sprake was van een rechtsbeschermingsvacuüm en beriep zich op artikel 6 en 13 EVRM.
Beslissing van de rechter
Het wrakingsverzoek is buiten behandeling gelaten, omdat het niet betrekking heeft op de persoon van de behandelende staatsraad maar op het Nederlandse rechtsbeschermingsstelsel als zodanig. Een wrakingsgrond moet ingevolge vaste rechtspraak zien op persoonlijke feiten of omstandigheden betreffende de rechter die de zaak behandelt.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt enkel bestaande vaste rechtspraak over wrakingsgronden en voegt geen nieuw recht toe; de juridische impact is daarmee beperkt tot bevestiging van een bekende regel.
Belangrijkste punten
- 1Een wrakingsverzoek moet betrekking hebben op de persoon van de behandelende rechter, niet op het rechtsstelsel als geheel.
- 2De wrakingskamer kan zonder zitting beslissen een verzoek buiten behandeling te laten als het geen betrekking heeft op een met de zaak belast lid (art. 3 lid 4 sub c Wrakingsregeling 2022).
- 3Het beroep op artikel 6 en 13 EVRM (toegang tot de rechter en effectief rechtsmiddel) rechtvaardigt geen wraking van een individuele rechter.
- 4Vaste rechtspraak van de Afdeling bevestigt dat systeemkritiek geen geldige wrakingsgrond vormt (ECLI:NL:RVS:2012:1059 en ECLI:NL:RVS:2019:1511).
- 5Het verzoek wordt niet aangemerkt als een wrakingsverzoek in de zin van de wet en kan daarom niet inhoudelijk worden behandeld.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat wrakingsverzoeken gericht op systeemkritiek of het rechtsbeschermingsstelsel als zodanig niet ontvankelijk zijn, waarmee de definitie van een geldige wrakingsgrond strak wordt gehouden.
Praktische impact
Verzoekers die frustration uiten over het rechtssysteem via een wrakingsverzoek, bereiken hiermee niets: het verzoek wordt zonder zitting terzijde gelegd en de zaak gaat gewoon door.
Onderwerp-impact
Voor burgers die zich geconfronteerd zien met een vermeend rechtsbeschermingsvacuüm biedt wraking geen soelaas; zij moeten andere rechtsmiddelen aanwenden om systeemkritiek aan de orde te stellen.
Samenvatting
In deze zaak verzocht een partij om wraking van de staatsraad die belast was met de behandeling van zijn zaak bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De verzoeker legde aan zijn wrakingsverzoek echter niet ten grondslag dat de betrokken staatsraad persoonlijk bevooroordeeld of partijdig zou zijn. In plaats daarvan richtte hij zijn pijlen op het Nederlandse stelsel van rechtsbescherming als geheel. Hij stelde dat sprake was van een rechtsbeschermingsvacuüm, mede omdat de Afdeling zich eerder onbevoegd had verklaard van zijn hoger beroep kennis te nemen, terwijl de civiele rechters volgens hem evenmin adequaat reageerden. Hij beriep zich op artikel 6 en artikel 13 van het EVRM, die het recht op toegang tot de rechter en een effectief rechtsmiddel waarborgen. De wrakingskamer liet het verzoek buiten behandeling, zonder daartoe een zitting te houden. De doorslaggevende reden is dat een wrakingsgrond ingevolge artikel 8:15 Awb en vaste rechtspraak van de Afdeling uitsluitend gelegen kan zijn in feiten of omstandigheden die betrekking hebben op de persoon van de behandelende rechter. Systeemkritiek – hoe begrijpelijk ook vanuit het perspectief van de verzoeker – valt hier buiten. De Afdeling verwijst naar eerdere beslissingen uit 2012 en 2019 alsmede een recente uitspraak van april 2026, die allen dezelfde lijn bevestigen. Omdat het verzoek niet voldoet aan de wettelijke definitie van een wrakingsverzoek, kon het niet inhoudelijk in behandeling worden genomen op grond van artikel 3, vierde lid, aanhef en onder c, van de Wrakingsregeling bestuursrechtelijke colleges 2022. De uitspraak voegt geen nieuw recht toe maar consolideert een bestendige praktijklijn die misbruik van het wrakingsinstrument als protestmiddel effectief buitensluit.