Gemeente verbeurt dwangsom na te late beslissing op handhavingsverzoek
ECLI:NL:RVS:2026:4115, Raad van State, 15-07-2026, 202306737/1/R4
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)[wederpartij] heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college van burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe op zijn verzoek om handhavend op te treden van 19 december 2022 tegen de aanwezigheid van een woonwagen op het adres [locatie] in IJzendoorn. [wederpartij] heeft beroep ingesteld bij de rechtbank tegen het niet tijdig nemen van een besluit door het college op zijn handhavingsverzoek van 19 december 2022. Volgens [wederpartij] heeft het college de brief van 9 februari 2023 (de verdagingsbrief), waarin het college [wederpartij] heeft laten weten dat hij de beslissing met twaalf weken uitstelt en uiterlijk 9 mei 2023 een besluit zal nemen, niet tijdig verzonden en de beslistermijn daarom niet verlengd. [wederpartij] heeft verklaard de verdagingsbrief op 17 februari 2023, na het verstrijken van de beslistermijn, te hebben ontvangen. Het college heeft met de brief van 9 mei 2023 gereageerd op het handhavingsverzoek. De rechtbank heeft overwogen dat het college de verzending van de verdagingsbrief niet aannemelijk heeft gemaakt en dat het ook niet aannemelijk heeft gemaakt naar welk adres het college de brief heeft verstuurd. Zij twijfelt niet aan de verklaring van [wederpartij] dat hij de verdagingsbrief op 17 februari 2023 heeft ontvangen.
Kern van de zaak
Een burger diende op 19 december 2022 een handhavingsverzoek in bij het college van B&W. Het college beweerde de beslistermijn tijdig te hebben verlengd via een verdagingsbrief van 9 februari 2023, maar de burger ontving deze pas op 17 februari 2023, na het verstrijken van de beslistermijn. De rechtbank stelde vast dat het college te laat had beslist en de maximale dwangsom had verbeurd.
Beslissing van de rechter
De Raad van State behandelt het hoger beroep van het college, dat primair betoogt dat het handhavingsverzoek geen aanvraag is in de zin van artikel 1:3 lid 3 Awb en de indiener geen belanghebbende. De rechtbank had eerder geoordeeld dat het college de verdagingsbrief niet aannemelijk had gemaakt en een dwangsom van € 1.442,00 had vastgesteld wegens niet-tijdig beslissen. De beslissing van de Raad van State zelf is op basis van de beschikbare tekst onvolledig weergegeven, waardoor de einduitkomst in hoger beroep niet met zekerheid kan worden vastgesteld.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een relatief standaard kwestie van niet-tijdig beslissen en dwangsomverbeuring, maar het hoger beroep bij de Raad van State over de kwalificatie van handhavingsverzoeken als aanvraag geeft de zaak enig bredere betekenis voor de handhavingspraktijk. De einduitkomst is op basis van de beschikbare tekst niet volledig kenbaar.
Belangrijkste punten
- 1Het college kon de tijdige verzending van de verdagingsbrief van 9 februari 2023 niet aannemelijk maken, evenmin als het adres waarnaar de brief is gestuurd.
- 2De burger ontving de verdagingsbrief op 17 februari 2023, na het verstrijken van de wettelijke beslistermijn, waardoor de verlenging niet rechtsgeldig was.
- 3De rechtbank kwalificeerde de brief van 9 mei 2023 als een besluit en oordeelde dat het college de maximale dwangsom van € 1.442,00 had verbeurd wegens niet-tijdig beslissen.
- 4Het college betoogt in hoger beroep dat het handhavingsverzoek geen aanvraag is ex artikel 1:3 lid 3 Awb en dat de verzoeker geen belanghebbende is ex artikel 1:2 lid 1 Awb.
- 5Het college verklaarde het van rechtswege ontstane bezwaar op 23 januari 2024 niet-ontvankelijk, wat de procedure verder compliceerde.
Impactanalyse
Juridische impact
De zaak benadrukt de strikte eisen die de Awb stelt aan tijdige verdaging van beslistermijnen: een verdagingsbrief die niet aantoonbaar vóór het verstrijken van de termijn is ontvangen, heeft geen rechtsgeldige verlengingswerking. Het hoger beroep raakt fundamentele vragen over de kwalificatie van handhavingsverzoeken als aanvraag en de ontvankelijkheid van verzoekers als belanghebbenden.
Praktische impact
Bestuursorganen dienen de verzending én ontvangst van verdagingsbrieven zorgvuldig te documenteren om verbeuring van dwangsommen te voorkomen. Burgers die een handhavingsverzoek indienen, kunnen bij niet-tijdig reageren aanspraak maken op een dwangsom, mits zij als belanghebbende kwalificeren.
Onderwerp-impact
Voor handhavingspraktijk bij gemeenten is dit een waarschuwing dat gebrekkige administratie van verdagingen kan leiden tot automatische dwangsomverbeuring, ongeacht de inhoudelijke beoordeling van het handhavingsverzoek.
Samenvatting
In deze zaak bij de Raad van State staat centraal of het college van B&W tijdig heeft beslist op een handhavingsverzoek van 19 december 2022. Het college stelde de beslistermijn te hebben verlengd via een verdagingsbrief gedateerd 9 februari 2023, maar de verzoeker ontving deze brief pas op 17 februari 2023 — na het verstrijken van de wettelijke beslistermijn. De rechtbank oordeelde dat het college de tijdige verzending van de brief niet aannemelijk had gemaakt en evenmin had kunnen aantonen naar welk adres de brief was gestuurd. Omdat de beslistermijn daardoor niet rechtsgeldig was verlengd, kwalificeerde de rechtbank de reactie van het college van 9 mei 2023 als een te laat genomen besluit. Als gevolg hiervan stelde de rechtbank vast dat het college de maximale dwangsom van € 1.442,00 had verbeurd wegens niet-tijdig beslissen. Tevens verwees de rechtbank het van rechtswege ontstane beroep tegen de brief van 9 mei 2023 naar het college ter behandeling als bezwaar, waarop het college het bezwaar op 23 januari 2024 niet-ontvankelijk verklaarde. In hoger beroep betoogt het college primair dat het handhavingsverzoek geen aanvraag is in de zin van artikel 1:3 lid 3 van de Awb, omdat de verzoeker niet als belanghebbende in de zin van artikel 1:2 lid 1 Awb zou kwalificeren. Daarmee zou de gehele grondslag voor het oordeel over niet-tijdig beslissen en de dwangsomverbeuring komen te vervallen. De volledige uitspraak van de Raad van State is op basis van de beschikbare tekst niet volledig weergegeven, waardoor de definitieve beslissing in hoger beroep niet met zekerheid kan worden vastgesteld. De zaak illustreert het belang van een zorgvuldige administratie van beslistermijnen en verdagingen door bestuursorganen.