Raad van State verwerpt beroep reclamemast McDonald's Joure
ECLI:NL:RVS:2026:3967, Raad van State, 08-07-2026, 202303447/1/R3
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 5 oktober 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders van de Fryske Marren geweigerd om aan GoodFoodFastJoure omgevingsvergunning te verlenen voor het plaatsen van een reclamemast aan de Sewei 4 in Joure. GoodFoodFastJoure exploiteert sinds 1992 een McDonald's-restaurant aan Sewei 4 in Joure. Deze locatie grensde aanvankelijk vrijwel direct aan het verkeersknooppunt tussen de Rijkswegen A6 en A7 bij Joure. Op 4 november 2013 heeft de minister van Infrastructuur en Milieu het tracébesluit "A6/A7 Knooppunt Joure" genomen, dat voorzag in reconstructie van dit knooppunt. Het restaurant kwam daardoor verder van het knooppunt af te liggen en was van daaraf niet meer goed zichtbaar voor het verkeer. Daarom achtte GoodFoodFastJoure voor de bedrijfsvoering van het restaurant een vanaf de weg zichtbare reclamemast noodzakelijk.
Kern van de zaak
GoodFoodFastJoure, exploitant van een McDonald's-restaurant in Joure, verzocht om een omgevingsvergunning voor een reclamemast tot 20 meter hoogte. Na reconstructie van knooppunt A6/A7 was het restaurant niet meer zichtbaar vanaf de weg. De gemeente weigerde de benodigde verklaring van geen bedenkingen (vvgb), waarna GoodFoodFastJoure in beroep ging.
Beslissing van de rechter
De Raad van State oordeelt dat de weigering van de vvgb door de gemeenteraad stand houdt; de raad heeft de belangen mogen afwegen en mogen concluderen dat de reclamemast in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De bestuursrechter toetst terughoudend of de nadelige gevolgen niet onevenredig zijn ten opzichte van de beoogde doelen.
Impactscore
LaagDe uitspraak betreft een casuïstische ruimtelijke ordeningskwestie zonder fundamentele nieuwe rechtsnormen; het bevestigt bestaande jurisprudentie over de beleidsruimte van gemeenteraden en de terughoudende toetsing van vvgb-besluiten.
Belangrijkste punten
- 1Overgangsrecht: aanvraag ingediend vóór 1 januari 2024, dus de Wabo (oud recht) blijft van toepassing in plaats van de Omgevingswet
- 2Na reconstructie van knooppunt A6/A7 (2013) was het restaurant niet meer goed zichtbaar, waardoor een reclamemast bedrijfsmatig noodzakelijk werd geacht
- 3Het bestemmingsplan 'Joure - Entree Joure' voorzag na herstelbesluit in een reclamemast van maximaal 16 m, met afwijkingsbevoegdheid tot 20 m
- 4De gemeenteraad weigerde de vvgb op grond van strijd met een goede ruimtelijke ordening; aan de raad komt beleidsruimte toe bij die afweging
- 5De bestuursrechter toetst terughoudend: slechts of nadelige gevolgen onevenredig zijn in verhouding tot de nagestreefde doelen
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de terughoudende rechterlijke toetsing van vvgb-besluiten en de ruime beleidsruimte die gemeenteraden hebben bij de ruimtelijke ordening. Tevens verduidelijkt de Raad van State de toepassing van het overgangsrecht bij aanvragen ingediend vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet.
Praktische impact
GoodFoodFastJoure kan de gewenste reclamemast niet realiseren en blijft kampen met verminderde zichtbaarheid vanaf de rijkswegen. Exploitanten van commerciële panden die schade ondervinden van overheidsinfrastructuurprojecten, moeten rekening houden met de terughoudende ruimtelijke toetsing bij reclame-objecten.
Onderwerp-impact
Voor de retailsector en horecaexploitanten langs snelwegen illustreert deze zaak dat commerciële belangen bij reclame-uitingen ondergeschikt kunnen blijven aan ruimtelijke ordeningsdoelen, ook als de zichtbaarheid door overheidshandelen verslechterd is.
Samenvatting
GoodFoodFastJoure exploiteert sinds 1992 een McDonald's-restaurant aan de Sewei 4 in Joure, nabij het knooppunt van de rijkswegen A6 en A7. Na de reconstructie van dat knooppunt op basis van het tracébesluit uit 2013 raakte het restaurant verder van de weg verwijderd en verdween het uit het zicht van het verkeer. Om de bedrijfsvoering op peil te houden, achtte de exploitant een zichtbare reclamemast noodzakelijk. Het bestemmingsplan 'Joure - Entree Joure' voorzag na een herstelbesluit van de gemeenteraad in 2015 in de mogelijkheid van een reclamemast van maximaal 16 meter, met een binnenplanse afwijkingsbevoegdheid tot 20 meter. GoodFoodFastJoure diende op 29 november 2019 een aanvraag om omgevingsvergunning in. Omdat de aanvraag vóór 1 januari 2024 is ingediend, blijft op grond van het overgangsrecht van de Invoeringswet Omgevingswet de Wabo van toepassing. De gemeenteraad weigerde de vereiste verklaring van geen bedenkingen (vvgb) bij besluit van 29 september 2021, omdat de reclamemast volgens de raad in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De Raad van State stelt vast dat de gemeenteraad bij de beslissing over de vvgb beleidsruimte toekomt en de betrokken belangen dient af te wegen. De bestuursrechter toetst slechts of het besluit in overeenstemming is met het recht en of de nadelige gevolgen niet onevenredig zijn in verhouding tot de nagestreefde doelen. De raad heeft zijn weigering mogen baseren op het oordeel dat de reclamemast een onaanvaardbare inbreuk maakt op de ruimtelijke kwaliteit van de entree van Joure. Het beroep van GoodFoodFastJoure wordt ongegrond verklaard. De uitspraak bevestigt de beperkte rechterlijke toetsingsruimte bij vvgb-beslissingen en het belang van gemeentelijk ruimtelijk beleid boven individuele commerciële belangen.