Hoger beroep over beam-naderingen C-130 Hercules deels behandeld
ECLI:NL:RVS:2025:6427, Raad van State, 31-12-2025, 202307314/1/A2
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Bij besluit van 18 oktober 2021 heeft de minister van Defensie voor de periode van 29 november 2021 tot 18 december 2021 ontheffing van de minimum VFR-vlieghoogte verleend ten behoeve van de oefening Tech Bull. In geschil is of de door de minister verleende ontheffing voor de oefening Tech Bull ook betrekking heeft op zogenoemde beam-naderingen. [appellant] woont in Veldhoven, ten zuiden van Vliegbasis Eindhoven. Op deze vliegbasis heeft Defensie transportvliegtuigen gestationeerd, waaronder de C-130 Hercules. Ter toelichting van zijn bezwaren tegen de besluiten van 18 oktober 2021 en 31 januari 2023 heeft [appellant] gesteld dat tijdens de oefeningen Tech Bull en Orange Bull onder meer gevaarlijke manoeuvres met de C-130 Hercules worden uitgevoerd, doordat piloten met dit type vliegtuig Vliegbasis Eindhoven vanuit het westen benaderen, dwars over de landingsbaan vliegen en vervolgens een scherpe bocht naar rechts of links maken, alvorens bij de landingsbaan uit te komen.
Kern van de zaak
Een bewoner van Veldhoven, gelegen ten zuiden van Vliegbasis Eindhoven, betwist dat de door de minister verleende ontheffing voor militaire oefening Tech Bull ook betrekking heeft op zogenoemde beam-naderingen van C-130 Hercules transportvliegtuigen. Hij acht deze manoeuvres gevaarlijk en wil dat de beam-nadering expliciet wordt verboden in de ontheffing.
Beslissing van de rechter
De Raad van State beperkt zijn oordeel tot het deel van de uitspraak dat betrekking heeft op de ontheffing voor oefening Tech Bull, nu appellant dit zelf heeft bevestigd; het hoger beroep over oefening Orange Bull valt buiten de beoordeling. Over de ontvankelijkheid van het beroep is een standpunt van de minister ingediend, maar de uitspraak lijkt onvolledig waardoor de eindbeslissing niet volledig kan worden vastgesteld.
Impactscore
LaagDe zaak betreft een individueel bezwaar over een specifieke militaire oefening en heeft beperkte precedentwerking; de uitspraaktekst is bovendien onvolledig, wat de beoordeling van de werkelijke impact bemoeilijkt.
Belangrijkste punten
- 1Beam-naderingen zijn volgens de minister tactische naderingen waarvoor geen ontheffing nodig is, mits luchtverkeersleiding toestemming verleent.
- 2De verleende ontheffingen voor Tech Bull en Orange Bull hebben geen betrekking op beam-naderingen.
- 3Appellant beperkte het hoger beroep uitdrukkelijk tot de ontheffing voor oefening Tech Bull; Orange Bull valt buiten de toetsing.
- 4De minister stelde bij brief van november 2025 dat de rechtbank de niet-ontvankelijkheid van het beroep niet heeft onderkend.
- 5De uitspraaktekst is onvolledig, waardoor de volledige motivering en eindconclusie van de Afdeling niet kunnen worden vastgesteld.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt de reikwijdte van militaire ontheffingen en maakt duidelijk dat tactische naderingen los staan van de ontheffingsplicht, mits aan de voorwaarden van de luchtverkeersleiding is voldaan. Vanwege de onvolledige tekst is de definitieve juridische impact onzeker.
Praktische impact
Voor omwonenden van Vliegbasis Eindhoven betekent dit dat beam-naderingen door militaire vliegtuigen mogelijk niet kunnen worden bestreden via de ontheffingsprocedure, omdat deze naderingen buiten het ontheffingskader vallen.
Onderwerp-impact
De zaak raakt aan de spanning tussen militaire operationele vrijheid en de bescherming van omwonenden tegen overlast en veiligheidsrisico's bij defensieoefeningen.
Samenvatting
Deze zaak betreft een hoger beroep bij de Raad van State van een bewoner van Veldhoven tegen besluiten van de minister waarbij ontheffingen zijn verleend voor de militaire oefeningen Tech Bull en Orange Bull op Vliegbasis Eindhoven. De appellant stelde dat gevaarlijke beam-naderingen — waarbij C-130 Hercules transportvliegtuigen dwars over de landingsbaan vliegen en vervolgens een scherpe bocht maken — ten onrechte niet zijn verboden in de ontheffingsbesluiten. De centrale juridische vraag was of de verleende ontheffingen ook betrekking hebben op deze beam-naderingen en, zo nee, of aanvullende regelgeving of verboden vereist zijn om de veiligheid te waarborgen. De minister heeft gemotiveerd dat beam-naderingen zogenoemde tactische naderingen zijn, waarvoor geen aparte ontheffing nodig is. Ze zijn altijd toegestaan, mits de plaatselijke luchtverkeersleiding toestemming verleent. De ontheffingen dekken deze naderingen dus niet en behoeven dat ook niet te doen. De rechtbank volgde dit standpunt. In hoger beroep heeft appellant uitdrukkelijk en ondubbelzinnig bevestigd dat zijn beroep zich beperkt tot de ontheffing voor oefening Tech Bull. De Raad van State heeft hierop vastgesteld het oordeel te beperken tot dit onderdeel en Orange Bull buiten beschouwing te laten. Bij brief van november 2025 heeft de minister tevens het standpunt ingenomen dat de rechtbank ten onrechte de niet-ontvankelijkheid van het beroep niet heeft onderkend. De uitspraaktekst is echter onvolledig, waardoor de definitieve beslissing en volledige motivering van de Afdeling niet met zekerheid kunnen worden vastgesteld. De zaak heeft beperkte precedentwerking en is in essentie casuïstisch van aard.