Hoge Raad: aanwezigheid in loods niet automatisch accijnsplicht
ECLI:NL:HR:2026:282, Hoge Raad, 20-02-2026, 24/00616
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Accijns; art. 51, lid 1, aanhef en letter b, Wet op de accijns; art. 8, lid 1, letter b, Richtlijn 2008/118/EG; het zich buiten een schorsingsregeling bevinden van accijnsgoederen waarvan niet eerder accijns is geheven; aanwijzing belastingplichtige; uitleg van het begrip betrokken; enkele omstandigheid dat een persoon ter plaatse aanwezig is, volstaat niet voor betrokken zijn bij voorhanden hebben van accijnsgoederen.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige werd aangetroffen in een loods met onveraccijnsde sigaretten en door het Hof aangemerkt als mede-schuldenaar voor de accijns. De belastingplichtige bestreed dat loutere aanwezigheid in de loods voldoende is om hem als 'betrokken bij het voorhanden hebben' aan te merken in de zin van artikel 51 Wet op de accijns.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep ongegrond. De doorslaggevende reden is dat het Hof de zinsnede 'bij het voorhanden hebben betrokken is' uit artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet op de accijns niet te ruim heeft uitgelegd, en het oordeel van het Hof over de betrokkenheid van belanghebbende in stand blijft.
Impactscore
HoogHet betreft een Hoge Raad-arrest dat de uitleg van een Europees geharmoniseerde accijnsbepaling verduidelijkt en daarmee richting geeft aan de praktijk rondom de aanwijzing van belastingplichtigen bij accijnsfraude, met directe relevantie voor de handhavingspraktijk.
Belangrijkste punten
- 1Accijns is verschuldigd op grond van art. 2 lid 1 letter b Wet op de accijns wegens voorhanden hebben van sigaretten buiten accijnsschorsingsregeling
- 2Art. 51 lid 1 letter b Wet op de accijns wijst als belastingplichtige aan: de persoon die goederen voorhanden heeft én 'enig ander persoon die bij het voorhanden hebben betrokken is'
- 3Deze bepaling geeft uitvoering aan art. 8 lid 1 letter b Richtlijn 2008/118/EG (oud)
- 4Het middel betoogde dat aanwezigheid in de loods niet automatisch betrokkenheid oplevert; de Hoge Raad verwerpt dit betoog
- 5De Hoge Raad verwijst naar HvJ 7 september 2023 (KRI SpA, C-323/22) voor de uitleg van het Unierechtelijke kader
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat de reikwijdte van 'betrokkenheid bij het voorhanden hebben' in art. 51 Wet op de accijns niet te snel te ruim mag worden uitgelegd, maar bevestigt tegelijkertijd dat feitelijke omstandigheden rondom aanwezigheid relevant blijven bij de beoordeling. De Hoge Raad sluit aan bij de Unierechtelijke uitleg van de accijnsrichtlijn.
Praktische impact
Personen die worden aangetroffen in ruimten waar onveraccijnsde goederen worden opgeslagen, lopen het risico als mede-belastingplichtige te worden aangemerkt voor de verschuldigde accijns, ook als zij niet de directe bezitter zijn. Dit schept een aanzienlijk financieel risico voor betrokkenen.
Onderwerp-impact
Voor de handhaving van accijnswetgeving rondom tabaksproducten bevestigt deze uitspraak dat de Belastingdienst een ruime kring van belastingplichtigen kan aanspreken bij smokkel of opslag van onveraccijnsde sigaretten.
Samenvatting
In deze zaak stond de vraag centraal of een persoon die wordt aangetroffen in een opslagloods met onveraccijnsde sigaretten, op grond van die enkele aanwezigheid kan worden aangemerkt als 'betrokken bij het voorhanden hebben' in de zin van artikel 51, lid 1, letter b, van de Wet op de accijns. Vaststond dat voor de sigaretten accijns verschuldigd was geworden wegens het voorhanden hebben ervan buiten een accijnsschorsingsregeling, zonder dat de accijns was geheven overeenkomstig het Unierecht en de nationale wetgeving (art. 2 lid 1 letter b Wet op de accijns). Het Gerechtshof had geoordeeld dat de aangetroffen belastingplichtige in elk geval betrokken was bij het voorhanden hebben van de sigaretten. De belastingplichtige bestreed dit in cassatie, stellende dat het Hof de wettelijke zinsnede te ruim had uitgelegd en dat betrokkenheid niet automatisch kan worden afgeleid uit de enkele aanwezigheid in de loods. De Hoge Raad toetst dit oordeel aan artikel 51 van de Wet op de accijns, welk artikel uitvoering geeft aan artikel 8 lid 1 letter b van Richtlijn 2008/118/EG. Daarbij wordt verwezen naar de relevante rechtspraak van het Hof van Justitie EU, in het bijzonder het arrest KRI SpA van 7 september 2023 (C-323/22). De Hoge Raad concludeert dat het Hof geen blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting en verklaart het cassatieberoep ongegrond. De uitspraak bevestigt dat de kring van belastingplichtigen voor accijns breed kan worden getrokken en dat feitelijke betrokkenheid bij de aanwezigheid van onveraccijnsde goederen — ook zonder formeel bezit — aanleiding kan geven tot belastingplicht. Dit heeft praktische consequenties voor personen die zich bevinden in omgevingen waar accijnsfraude plaatsvindt.