Hoge Raad: één zittingspunt bij gecombineerde behandeling principaal en incidenteel hoger beroep
ECLI:NL:HR:2026:1821, Hoge Raad, 06-11-2026, 25/01312
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Belasting van personenauto’s en motorrijwielen; proceskostenvergoeding voor verschijnen ter zitting bij principaal en incidenteel hoger beroep; diverse klachten over schending van Unierecht; geen aanleiding voor stellen van prejudiciële vragen aan Hof van Justitie.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige (belanghebbende) vocht voor de Hoge Raad over de hoogte van de proceskostenvergoeding in hoger beroep. Het gerechtshof had bij de berekening van de vergoeding voor het ongegrond verklaarde incidentele hoger beroep van de Inspecteur geen apart punt toegekend voor het verschijnen ter zitting. Belanghebbende stelde dat dit onjuist was en dat voor het incidentele hoger beroep een afzonderlijk punt had moeten worden toegekend.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep ongegrond. De doorslaggevende reden is dat wanneer principaal en incidenteel hoger beroep op dezelfde zitting worden behandeld, sprake is van één proceshandeling, zodat slechts één punt voor het verschijnen ter zitting wordt toegekend en dit punt niet nogmaals kan worden toegewezen voor het incidentele hoger beroep.
Impactscore
LaagDe uitspraak bevestigt bestaande jurisprudentie (HR 2017) en heeft een beperkt, specifiek toepassingsgebied binnen de proceskostenvergoeding in belastingprocedures; het stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregel.
Belangrijkste punten
- 1Bij gecombineerde behandeling van principaal en incidenteel hoger beroep op één zitting is er slechts sprake van één proceshandeling in de zin van het Besluit proceskosten bestuursrecht.
- 2Het punt voor het verschijnen ter zitting dat al is toegekend bij het gegrond verklaarde principaal hoger beroep, kan niet nogmaals worden toegekend bij het ongegrond verklaarde incidenteel hoger beroep.
- 3De Hoge Raad bevestigt de lijn uit HR 19 mei 2017, ECLI:NL:HR:2017:915, over de telling van proceshandelingen bij gecombineerde zittingen.
- 4Geen proceskostenveroordeling in de cassatieprocedure zelf.
- 5Het cassatiemiddel (Middel I) over de hoogte van de proceskostenvergoeding faalt volledig.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad bevestigt en verduidelijkt dat gecombineerde behandeling van principaal en incidenteel hoger beroep op één zitting slechts één punt oplevert onder het Besluit proceskosten bestuursrecht, ongeacht het aantal beroepen dat op die zitting wordt behandeld. Dit sluit aan bij bestaande jurisprudentie maar geeft extra duidelijkheid voor de belastingpraktijk.
Praktische impact
Belastingplichtigen en hun gemachtigden kunnen bij gecombineerde zittingen in hoger beroep niet rekenen op een dubbele vergoeding voor het verschijnen ter zitting; de proceskostenvergoeding blijft beperkt tot één punt voor die proceshandeling, ook als meerdere beroepen worden behandeld.
Onderwerp-impact
In belastingzaken waarbij zowel een principaal als een incidenteel hoger beroep speelt, zullen partijen en rechters zich moeten realiseren dat de proceskostenvergoeding voor de zitting slechts eenmaal wordt toegekend, wat de financiële compensatie voor rechtsbijstand begrenst.
Samenvatting
In deze belastingprocedure voor de Hoge Raad stond de hoogte van de proceskostenvergoeding in hoger beroep centraal. Belanghebbende had bij het gerechtshof zowel principaal hoger beroep ingesteld als moeten reageren op een incidenteel hoger beroep van de Inspecteur. Het hof kende voor het verschijnen ter zitting één punt toe in het kader van het gegrond verklaarde principaal hoger beroep, maar weigerde een extra punt toe te kennen voor diezelfde zitting in het kader van het ongegrond verklaarde incidentele hoger beroep. Belanghebbende bestreed dit oordeel in cassatie met de stelling dat voor het incidentele hoger beroep een afzonderlijk punt had moeten worden toegewezen. De Hoge Raad verwerpt dit betoog. Vastgesteld wordt dat beide beroepen op één en dezelfde zitting zijn behandeld. Volgens de Hoge Raad levert het verschijnen ter zitting in dat geval slechts één proceshandeling op in de zin van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Nu het hof dat punt al had meegenomen bij de vergoeding voor het principaal hoger beroep, bestaat er geen grond dit punt nogmaals toe te kennen bij de beoordeling van de kosten ter zake van het incidentele hoger beroep. Dubbeltelling is daarmee uitgesloten. De Hoge Raad sluit aan bij zijn eerdere arrest van 19 mei 2017 (ECLI:NL:HR:2017:915), waarin dezelfde benadering is neergelegd. Het cassatieberoep wordt ongegrond verklaard en er is geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling in cassatie. De uitspraak heeft een beperkt, technisch karakter en bevestigt een reeds bestaande lijn in de jurisprudentie over de berekening van proceskostenvergoedingen bij gecombineerde behandeling van beroepen in belastingzaken.