Hoge Raad vernietigt hofuitspraak in belastingzaak, termijnschade vergoed
ECLI:NL:HR:2026:1811, Hoge Raad, 06-11-2026, 23/04953
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Inkomstenbelasting; art. 3.63 Wet IB 2001; doorschuiffaciliteit; keuzeherziening. Zie ook 23/04950, ECLI:NL:HR:2026:1677
Kern van de zaak
Een belastingplichtige en de Staatssecretaris van Financiën procedeerden in cassatie over een belastingaanslag. De Staatssecretaris stelde een middel in cassatie voor, terwijl belanghebbende incidenteel cassatieberoep instelde. Daarnaast verzocht belanghebbende om vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in de cassatieprocedure.
Beslissing van de rechter
Het principale cassatieberoep van de Staatssecretaris is gegrond verklaard, het incidentele beroep van belanghebbende ongegrond. De hofuitspraak wordt vernietigd en verwezen naar Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden; de Staat wordt veroordeeld tot betaling van € 500 immateriële schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie.
Impactscore
LaagDe zaak is sterk afhankelijk van een gelijktijdig gewezen arrest en bevat geen zelfstandige nieuwe rechtsregels; de immateriële schadevergoeding is bovendien beperkt van omvang en de inhoudelijke beslissing volgt verwijzing.
Belangrijkste punten
- 1Het middel van de Staatssecretaris slaagt op gronden ontleend aan het arrest HR 23/04950 (ECLI:NL:HR:2026:1677), uitgesproken op dezelfde datum.
- 2De incidentele klachten van belanghebbende falen eveneens op de gronden van datzelfde arrest.
- 3De redelijke termijn in de cassatieprocedure is overschreden met meer dan zes maar minder dan twaalf maanden.
- 4Omdat twee samenhangende zaken (23/04950 en 23/04953) gelijktijdig werden behandeld, wordt de schadevergoeding van € 1.000 gelijkelijk verdeeld: elk € 500.
- 5Verwijzing naar Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden volgt voor verdere behandeling met inachtneming van het arrest.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de lijn dat bij samenhangende belastingzaken die gezamenlijk worden geprocedeerd, de immateriële schadevergoeding wegens termijnoverschrijding wordt gematigd en gedeeld. De inhoudelijke grondslag volgt volledig uit het zusterzaak-arrest HR 23/04950.
Praktische impact
Belanghebbende ontvangt € 500 immateriële schadevergoeding voor de trage cassatieprocedure, maar de belastingkwestie zelf moet opnieuw worden beoordeeld door het hof, wat verdere onzekerheid meebrengt.
Onderwerp-impact
In belastingprocedures waarbij meerdere samenhangende zaken gelijktijdig lopen, wordt de redelijke-termijnvergoeding pro rata verdeeld, hetgeen de compensatie per zaak drukt.
Samenvatting
In deze belastingzaak heeft de Hoge Raad op 6 november 2026 uitspraak gedaan in cassatie. De Staatssecretaris van Financiën had principale cassatie ingesteld tegen een hofuitspraak, terwijl de belastingplichtige incidenteel cassatieberoep instelde. De Hoge Raad verklaart het principale beroep van de Staatssecretaris gegrond, met verwijzing naar het op dezelfde dag gewezen arrest in de nauw verwante zaak 23/04950 (ECLI:NL:HR:2026:1677). Op diezelfde gronden falen de incidentele klachten van belanghebbende. De hofuitspraak kan niet in stand blijven en het geding wordt verwezen naar Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden voor verdere behandeling en beslissing. Naast de inhoudelijke beoordeling speelt de overschrijding van de redelijke termijn in de cassatieprocedure een rol. Beroep in cassatie werd ingesteld op 18 december 2023. Het tijdsverloop tot aan het arrest bedraagt meer dan zes maar minder dan twaalf maanden boven de redelijke termijn. Omdat het financiële belang van de procedure meer dan € 1.000 bedraagt, heeft belanghebbende recht op immateriële schadevergoeding. Omdat deze zaak en zaak 23/04950 samenhangen en gezamenlijk zijn geprocedeerd, neemt de Hoge Raad aan dat het gezamenlijk procederen een matigende invloed heeft op de ervaren spanning en frustratie. De totale vergoeding van € 1.000 wordt daarom gelijkelijk verdeeld over beide zaken, zodat belanghebbende in deze zaak € 500 ontvangt. De Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid) wordt hiertoe veroordeeld. De uitspraak heeft beperkte zelfstandige juridische betekenis en functioneert in essentie als toepassingsarrest van de gelijktijdig uitgesproken leidende zaak.