Hoge Raad bevestigt interne compensatie ondanks Unierechtelijke bezwaren
ECLI:NL:HR:2026:1775, Hoge Raad, 30-10-2026, 25/01337
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Belasting van personenauto’s en motorrijwielen. Fomeel recht. Unierecht. Diverse klachten over schending van Unierecht. Geen reden voor stellen van prejudiciële vragen aan Hof van Justitie.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige betwistte de toepassing van het leerstuk van interne compensatie door de Inspecteur, stellende dat dit in strijd is met het Unierecht en het recht op terugbetaling van onrechtmatig geheven belasting schendt. Tevens werd een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn beoordeeld.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verwerpt de cassatiemiddelen zonder nadere motivering op grond van artikel 81 lid 1 RO, nu de klachten niet leiden tot vernietiging en geen rechtseenheidsvragen opwerpen. De Hoge Raad ziet evenmin aanleiding prejudiciële vragen aan het HvJ EU te stellen, onder verwijzing naar zijn arrest van 27 mei 2022 (ECLI:NL:HR:2022:752).
Impactscore
LaagHet arrest bevestigt uitsluitend bestaande rechtspraak via een 81 RO-verwerping en introduceert geen nieuwe rechtsregels; de juridische betekenis is beperkt tot consolidatie van de status quo.
Belangrijkste punten
- 1Interne compensatie door de Inspecteur is ook in strijd met Unierecht geheven belasting niet ontoelaatbaar, conform HR 27 mei 2022.
- 2Het Unierechtelijke recht op terugbetaling en rentevergoeding wordt door interne compensatie niet geschonden volgens de Hoge Raad.
- 3Interne compensatie geldt ook bij fouten van de inspecteur, niet uitsluitend bij omissies van de belastingplichtige.
- 4De Hoge Raad past artikel 81 lid 1 RO toe: geen motiveringsplicht nu geen rechtseenheid- of rechtsontwikkelingsvraag speelt.
- 5Vergoeding immateriële schade van €4.000 wegens 45 maanden overschrijding redelijke termijn in eerste aanleg blijft in stand.
Impactanalyse
Juridische impact
Dit arrest bevestigt de bestaande rechtspraak over interne compensatie en de verhouding tot het Unierecht, zonder nieuwe rechtsvragen te beantwoorden. Het onderstreept dat het leerstuk van interne compensatie breed toepasbaar blijft, ook bij inspecteurfouten en in Unierechtelijke context.
Praktische impact
Belastingplichtigen kunnen ook in gevallen van in strijd met het Unierecht geheven belasting niet ontkomen aan interne compensatie door de Inspecteur. De schadevergoeding van €4.000 wegens termijnoverschrijding illustreert de vaste berekeningsmethodiek bij overschrijding van de redelijke termijn.
Onderwerp-impact
Voor belastingprocedures betekent dit dat de Inspecteur onverkort gebruik kan maken van interne compensatie als verweer, wat de effectieve teruggaaf van belasting in Unierechtelijke geschillen kan beperken.
Samenvatting
In deze belastingzaak stond centraal of het Nederlandse leerstuk van interne compensatie toepassing kan vinden in gevallen waarin belasting in strijd met het Unierecht is geheven. De belastingplichtige stelde dat de Inspecteur geen beroep op interne compensatie mocht doen, omdat dit het fundamentele Unierechtelijke recht op terugbetaling van onrechtmatig geheven belasting zou schenden en de verplichting tot rentevergoeding zou uithollen. Daarnaast betoogde belanghebbende dat interne compensatie enkel mogelijk is bij omissies van de belastingplichtige zelf, niet bij fouten van de Inspecteur. Zowel de Rechtbank als het Hof verwierpen deze stellingen en bevestigden de toelaatbaarheid van interne compensatie, mede onder verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 27 mei 2022 (ECLI:NL:HR:2022:752). De Hoge Raad laat dit oordeel in stand. De cassatiemiddelen worden verworpen met toepassing van artikel 81 lid 1 van de Wet op de rechterlijke organisatie, nu de klachten niet kunnen leiden tot vernietiging van de hofuitspraak en geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de rechtseenheid of rechtsontwikkeling. De Hoge Raad ziet evenmin aanleiding prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie voor te leggen, gelet op de rechtsoverwegingen in zijn eerdere arrest uit 2022. Naast het geschilpunt over interne compensatie speelde een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn. De Rechtbank had vastgesteld dat de behandelingstermijn in eerste aanleg met afgerond 45 maanden de tweejaarstermijn overschreed en kende op basis van de vaste Hoge Raad-uitgangspunten een vergoeding van €4.000 toe. Het Hof verwierp de grieven van belanghebbende hiertegen, en dit oordeel blijft eveneens in stand. Het arrest heeft beperkte zelfstandige juridische betekenis: het consolideert bestaande rechtspraak zonder nieuwe normen te stellen.