Hoge Raad verwerpt claim volledige proceskostenvergoeding bestuursrecht

Samenvatting

In deze cassatieprocedure stond de vraag centraal of de Nederlandse forfaitaire regeling voor proceskostenvergoeding in het bestuursrecht, zoals neergelegd in het Besluit proceskosten bestuursrecht, verenigbaar is met het Unierecht. Belanghebbende voerde aan dat de regeling in strijd is met Unierechtelijke beginselen en betoogde bovendien dat hij vanwege gekwalificeerde schendingen van het Unierecht recht heeft op een volledige vergoeding van de kosten van beroepsmatig verleende rechtsbijstand, in afwijking van de forfaitaire bedragen die het Besluit hanteert. Het Hof had eerder slechts een vergoeding conform het forfaitaire stelsel toegekend, waartegen belanghebbende in cassatie opkwam. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond. De klachten worden afgedaan op de voet van artikel 81 lid 1 Wet op de rechterlijke organisatie: de Hoge Raad oordeelt dat de klachten niet tot vernietiging kunnen leiden en dat nadere motivering achterwege kan blijven omdat beantwoording niet nodig is voor de eenheid of ontwikkeling van het recht. Voor de inhoudelijke gronden verwijst de Hoge Raad naar zijn uitgebreide arrest van 17 juli 2026 (ECLI:NL:HR:2026:1244), waarin hij de Unierechtelijke houdbaarheid van het forfaitaire stelsel reeds had beoordeeld en aanvaard. Ook ziet de Hoge Raad geen aanleiding om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. Deze uitspraak consolideert de lijn dat het Besluit proceskosten bestuursrecht, ondanks de lage forfaitaire bedragen, niet in strijd is met het Unierecht en dat procespartijen — ook bij gestelde ernstige Unierechtschendingen — geen aanspraak kunnen ontlenen aan het Unierecht op integrale vergoeding van rechtsbijstandskosten. Voor de belastingpraktijk en het bestuursrecht als geheel betekent dit dat de bestaande kostensystematiek stabiel blijft.