Onvolledig zorgplan geen grond voor afwijzing Wzd-machtiging
ECLI:NL:HR:2026:1444, Hoge Raad, 11-09-2026, 25/02787
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Wet zorg en dwang (Wzd). Opvolgende machtiging tot voortgezet verblijf in accommodatie op voet van art. 24 Wzd. Moet in dat kader overgelegd zorgplan (art. 26 lid 7 Wzd) alle vormen van onvrijwillige zorg vermelden?
Kern van de zaak
Een betrokkene verblijft in een accommodatie op grond van de Wet zorg en dwang (Wzd). Bij het verzoek om een machtiging tot voortzetting van dat verblijf werd een zorgplan overgelegd dat niet volledig de vormen van onvrijwillige zorg vermeldt. De vraag is of de rechtbank het verzoek moet aanhouden of afwijzen vanwege dit gebrek in het zorgplan.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verwerpt het beroep en bevestigt dat een onvolledig zorgplan geen grond vormt voor aanhouding of afwijzing van een Wzd-machtigingsverzoek. Doorslaggevend is dat de Wzd de besluitvorming over vormen van onvrijwillige zorg bij zorgprofessionals legt, niet bij de rechter, en dat de rechtbank de voor haar beslissing benodigde informatie had.
Impactscore
HoogDe uitspraak komt van de Hoge Raad en stelt een duidelijke rechtsregel over de Wzd-procedure die direct doorwerkt in de rechtspraktijk rondom gedwongen opname in de ouderenzorg en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking; de reikwijdte is beperkt tot dit specifieke procedurele punt.
Belangrijkste punten
- 1Een onvolledig zorgplan (niet alle vormen van onvrijwillige zorg vermeld) dwingt de rechter niet tot aanhouding of afwijzing van een Wzd-machtigingsverzoek.
- 2De Wzd kent een andere systematiek dan de Wvggz: besluitvorming over vormen van onvrijwillige zorg is bewust bij zorgprofessionals gelegd, niet bij de rechter.
- 3Gebreken in het zorgplan hebben geen directe doorwerking op de rechtmatigheid van de rechterlijke machtigingsbeslissing.
- 4De rechter beoordeelt of hij de voor zijn besluit benodigde informatie heeft; zo ja, dan kan hij de machtiging verlenen ondanks een gebrekkig zorgplan.
- 5De klacht dat art. 5 lid 1 onder e EVRM en art. 6 lid 1 EVRM worden geschonden door niet aan te houden of af te wijzen, wordt verworpen.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad verduidelijkt de verhouding tussen de rechterlijke toets en de inhoud van het zorgplan onder de Wzd: gebreken in het zorgplan leiden niet automatisch tot een procedurele blokkade. Dit stelt een grens aan de mogelijkheden om via een beroep op formele gebreken in het zorgplan een Wzd-machtiging te blokkeren.
Praktische impact
Betrokkenen en hun vertegenwoordigers kunnen een Wzd-machtiging niet laten stranden op het argument dat het zorgplan onvolledig is; de rechter kan de machtiging verlenen zolang hij over voldoende informatie beschikt voor zijn beslissing.
Onderwerp-impact
In de zorgsector schept deze uitspraak duidelijkheid voor rechters en zorgaanbieders: het ontbreken van een volledige opsomming van onvrijwillige zorgvormen in het zorgplan is geen formele procedurefout die een machtiging blokkeert.
Samenvatting
Deze zaak betreft de vraag of een rechter een verzoek tot voortzetting van gedwongen verblijf in een accommodatie op grond van de Wet zorg en dwang (Wzd) moet aanhouden of afwijzen, wanneer het bij het verzoek overgelegde zorgplan niet volledig de vormen van onvrijwillige zorg vermeldt. De betrokkene verblijft reeds in een accommodatie en het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) heeft een verzoek ingediend tot voortzetting van dat verblijf. Bij dit verzoek is een zorgplan overgelegd, maar dit plan vermeldt niet alle vormen van onvrijwillige zorg. De betrokkene stelt dat dit gebrek ertoe moet leiden dat de rechtbank het verzoek aanhoudt of afwijst, mede in het licht van artikel 5 lid 1 onder e en artikel 6 lid 1 EVRM. De rechtbank heeft dit standpunt verworpen en de machtiging verleend, waarna beroep in cassatie is ingesteld. De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep. De kernoverweging is dat de Wzd bewust anders is ingericht dan de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): de besluitvorming over de concrete vormen van onvrijwillige zorg is in de Wzd bij de zorgprofessionals neergelegd, niet bij de rechter. Het gevolg hiervan is dat gebreken in het zorgplan op dit punt niet tot een aanhouding of afwijzing van het machtigingsverzoek nopen, zolang de rechter over de voor zijn eigen beslissing benodigde informatie beschikt. De Hoge Raad bevestigt daarmee dat de rechterlijke toets in de Wzd-procedure van beperktere aard is dan die in de Wvggz-procedure, en dat formele gebreken in het zorgplan niet als drukmiddel kunnen worden ingezet om een machtiging procedureel te blokkeren. Voor de rechtspraktijk biedt deze uitspraak duidelijkheid aan rechters, zorgaanbieders en cliëntvertegenwoordigers over de grenzen van de rechterlijke toets bij Wzd-machtigingen.