Hoge Raad: latente verliezen vallen onder art. 20a verliesverrekeningsbeperking
ECLI:NL:HR:2026:1431, Hoge Raad, 11-09-2026, 23/02715
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Vennootschapsbelasting; art. 20a, lid 1, Wet Vpb 1969; verliesverrekening; uitleg begrip geleden verliezen; latente verliezen; betekenis van het arrest ECLI:NL:HR:2004:AO7333
Kern van de zaak
Een belastingplichtige vennootschap betwistte dat de verliesverrekeningsbeperking van artikel 20a Wet Vpb ook geldt voor latente verliezen die aanwezig waren vóór een belangenwijziging maar pas daarna worden gerealiseerd. Het Hof Amsterdam had geoordeeld dat ook deze latente verliezen onder de beperking vallen, waartegen de belastingplichtige cassatie instelde.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond en bevestigt daarmee het oordeel van het Hof. Het doorslaggevende argument is dat artikel 20a, lid 1, Wet Vpb ook latente verliezen die na de belangenwijziging worden gerealiseerd omvat, in lijn met de wetsgeschiedenis en de eerder ingezette aanscherpingslijn.
Impactscore
HoogHet betreft een Hoge Raad-arrest dat een principiële vraag over de reikwijdte van art. 20a Wet Vpb beslecht met relevantie voor de hele overnamepraktijk en vennootschapsbelastingpraktijk, al gaat het niet om een geheel nieuw rechtsbeginsel.
Belangrijkste punten
- 1Artikel 20a, lid 1, Wet Vpb beperkt de voorwaartse verliesverrekening bij een belangrijke wijziging in het uiteindelijke belang in de belastingplichtige.
- 2De beperking geldt ook voor ten tijde van de belangenwijziging aanwezige latente verliezen die daarna worden gerealiseerd.
- 3Het beroep op rechtszekerheid via de verliesvaststellingsbeschikking (art. 20b Wet Vpb) slaagt niet als argument om latente verliezen buiten de reikwijdte van art. 20a te houden.
- 4Het arrest van 9 april 2004 mag door het Hof als richtsnoer worden gebruikt, ook al was art. 20a destijds nog niet van toepassing.
- 5De wetgever beoogde met art. 20a een verdere aanscherping van de beperking op verliesverrekening bij handel in verliesvennootschappen.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad bevestigt dat art. 20a Wet Vpb ruim moet worden uitgelegd: ook latente verliezen die pas na een aandeelhouderswijziging tot uitdrukking komen, zijn niet verrekenbaar. Dit sluit discussies over een enge interpretatie van de verliesverrekeningsbeperking bij belangenwijzigingen.
Praktische impact
Vennootschappen die een aandelentransactie ondergaan moeten er rekening mee houden dat niet alleen geformaliseerde verliezen maar ook stille verliezen die op het moment van aandeelhouderswijziging bestaan, na realisatie niet meer verrekenbaar zijn met toekomstige winsten.
Onderwerp-impact
Voor de overnamepraktijk en fiscale due diligence bij aandelentransacties is dit arrest van belang: kopers van verlieslatende vennootschappen kunnen ook op latente verliezen de verrekeningsbeperking niet omzeilen.
Samenvatting
In deze procedure stond centraal of de verliesverrekeningsbeperking van artikel 20a, lid 1, Wet op de Vennootschapsbelasting 1969 ook van toepassing is op zogenoemde latente verliezen: verliezen die weliswaar economisch aanwezig waren vóór een belangrijke wijziging in het aandeelhoudersbelang, maar fiscaal pas na die wijziging worden gerealiseerd. Het Hof Amsterdam had geoordeeld dat ook deze latente verliezen onder de beperking vallen, waarna de belastingplichtige cassatie instelde bij de Hoge Raad. De belastingplichtige voerde aan dat de wetsgeschiedenis en het rechtszekerheidsbeginsel — mede gelet op de invoering van de verliesvaststellingsbeschikking in artikel 20b Wet Vpb — meebrengen dat art. 20a alleen betrekking heeft op verliezen die al bij beschikking zijn vastgesteld, en niet op nog latente verliezen. Bovendien betwistte de belastingplichtige dat het arrest van de Hoge Raad van 9 april 2004 relevantie had, omdat art. 20a destijds nog niet gold. De Hoge Raad verwerpt deze redenering en verklaart het cassatieberoep ongegrond. De wettekst noch de totstandkomingsgeschiedenis biedt grond voor de beperkte lezing die de belastingplichtige voorstaat. Artikel 20a beoogt de verliesverrekening te beperken zodra de band met de aandeelhouders uit de verliesperiode en de activiteiten waarmee die verliezen zijn geleden, in sterke mate verloren zijn gegaan. Die ratio geldt onverminderd voor latente verliezen die pas na de belangenwijziging zichtbaar worden. De verwijzing naar art. 20b doet hieraan niet af, nu de verliesvaststellingsbeschikking een andere functie heeft dan het afbakenen van de reikwijdte van art. 20a. Dit arrest heeft praktische betekenis voor de fiscale due diligence bij aandelentransacties: ook verborgen stille verliezen die op het moment van een aandeelhoudersoverdracht in de vennootschap schuilen, zijn na realisatie niet meer verrekenbaar als aan de overige voorwaarden van art. 20a is voldaan.