Hoge Raad bevestigt beperkte proceskostenvergoeding BPM-zaken

Samenvatting

Deze uitspraak van de Hoge Raad van 17 juli 2026 vormt een vervolg op het richtinggevende arrest van 17 januari 2025 over de Wet herwaardering proceskostenvergoedingen WOZ en bpm (WHpkv). De WHpkv beperkt de proceskostenvergoedingen die belastingplichtigen kunnen ontvangen wanneer zij met succes procederen in WOZ- en BPM-zaken. Belanghebbende heeft in een bericht van 20 april 2026 de Hoge Raad verzocht terug te komen op zijn oordeel uit januari 2025 en tevens verzocht om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de EU. De Hoge Raad wijst beide verzoeken af. Ten aanzien van de inhoudelijke heroverweging oordeelt de Hoge Raad dat de door belanghebbende aangevoerde argumenten geen nieuwe inzichten bevatten die afwijking van de vastgestelde rechtslijn rechtvaardigen. Die rechtslijn houdt in dat de WHpkv-beperkingen niet in strijd zijn met het beginsel van effectieve rechtsbescherming als bedoeld in artikel 47 van het EU-Handvest, noch met het Unierechtelijke doeltreffendheidsbeginsel of het gelijkwaardigheidsbeginsel. Ten aanzien van de prejudiciële verwijzing herinnert de Hoge Raad aan de Cilfit-doctrine (HvJ 6 oktober 1982, zaak 283/81): de verwijzingsplicht van artikel 267 lid 3 VWEU geldt uitsluitend voor rechterlijke instanties waarvan beslissingen niet vatbaar zijn voor hoger beroep, én alleen indien geen van de drie Cilfit-uitzonderingen van toepassing is. De Hoge Raad acht een van die uitzonderingen hier van toepassing en ziet derhalve geen verwijzingsplicht. De uitspraak heeft grote praktische betekenis voor de omvangrijke BPM-procedurepraktijk in Nederland. Gemachtigden die op no-cure-no-pay-basis procederen, kunnen niet langer via EU-rechtelijke argumenten hogere kostenvergoedingen afdwingen. De wetgever heeft met de WHpkv bewust ingegrepen in een praktijk die door massale procedures werd gekenmerkt, en de Hoge Raad bekrachtigt die beleidskeuze definitief als EU-rechtelijk aanvaardbaar.