Hoge Raad: geen verrekening Uruguayaanse bronbelasting op royalty's
ECLI:NL:HR:2024:391, Hoge Raad, 15-03-2024, 21/00521
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Vennootschapsbelasting; art. 36 en art. 6 Bvdb 2001; art. 63 VWEU; verrekening van in Uruguay ingehouden bronbelasting op royalty’s; aanwijzing als ontwikkelingsland in de zin van art. 6 Bvdb 2001; vrijheid van kapitaalverkeer; vergelijkingsmaatstaf voor de toepassing van art. 63 VWEU.
Kern van de zaak
Een in Nederland gevestigde vennootschap ontving royalty's uit Uruguay en wilde de in Uruguay ingehouden bronbelasting verrekenen met Nederlandse vennootschapsbelasting. Uruguay is niet aangewezen als ontwikkelingsland onder het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (Bvdb 2001), zodat verrekening werd geweigerd. Belanghebbende betoogde dat dit in strijd is met de vrijheid van kapitaalverkeer (artikel 63 VWEU).
Beslissing van de rechter
Het beroep in cassatie is ongegrond verklaard. De doorslaggevende reden is dat Nederland geen verboden discriminatie of belemmering van het vrije kapitaalverkeer maakt door Uruguay niet als ontwikkelingsland aan te wijzen, omdat zowel royalty's uit Uruguay als royalty's vanuit Nederland in gelijke mate worden belast zonder bronbelastingverrekening.
Impactscore
MiddelDe uitspraak is afkomstig van de Hoge Raad en verduidelijkt de verhouding tussen het Bvdb 2001 en de Europeesrechtelijke vrijheid van kapitaalverkeer, maar stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregel; het bevestigt bestaande jurisprudentielijnen over de vergelijkingsmaatstaf bij derde-statensituaties.
Belangrijkste punten
- 1Vergelijkingsmaatstaf: fiscale behandeling royalty's uit Uruguay vs. royalty's betaald tussen twee Nederlandse inwoners, niet tussen Uruguay en aangewezen ontwikkelingslanden onderling.
- 2Geen discriminatie: in beide vergelijkbare situaties is de ontvanger onderworpen aan vennootschapsbelasting zonder mogelijkheid tot verrekening van bronbelasting.
- 3Geen EU-verplichting tot gelijke behandeling van inkomsten uit twee verschillende derde staten op grond van vrijheid van kapitaalverkeer.
- 4Het Bvdb 2001 biedt Nederland beleidsvrijheid bij aanwijzing van ontwikkelingslanden; het niet aanwijzen van Uruguay levert geen inbreuk op artikel 63 VWEU op.
- 5Hoge Raad kende wel immateriële schadevergoeding (€ 1.500) en proceskosten toe wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat Nederland bij eenzijdige regelingen ter voorkoming van dubbele belasting niet verplicht is tot gelijke behandeling van inkomsten uit verschillende derde staten, zolang de vergelijking met een zuiver interne situatie geen ongelijke behandeling oplevert. Dit verduidelijkt de reikwijdte van artikel 63 VWEU in de context van het Bvdb 2001.
Praktische impact
Belastingplichtigen die royalty's of andere broninkomen ontvangen uit landen die niet als ontwikkelingsland zijn aangewezen, kunnen de ingehouden buitenlandse bronbelasting niet verrekenen en dragen daarmee een hoger effectief belastingdruk. Procedures om via het EU-recht alsnog verrekening af te dwingen bieden op basis van dit arrest weinig kans van slagen.
Onderwerp-impact
Voor multinationale ondernemingen die intellectuele-eigendomsrechten exploiteren en royaltystromen vanuit niet-verdragslanden of niet-aangewezen ontwikkelingslanden ontvangen, is dit arrest een bevestiging dat structurering via Nederland in dergelijke gevallen tot dubbele belasting kan leiden zonder EU-rechtelijk verhaal.
Samenvatting
Een in Nederland gevestigde vennootschap ontving royalty's uit Uruguay waarop bronbelasting was ingehouden. Omdat Uruguay niet is aangewezen als ontwikkelingsland in de zin van artikel 6 van het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 (Bvdb 2001), weigerde de Nederlandse fiscus verrekening van die bronbelasting met de verschuldigde vennootschapsbelasting. Belanghebbende stelde dat dit beleid in strijd is met de vrijheid van kapitaalverkeer als bedoeld in artikel 63 VWEU, omdat royalty's uit aangewezen ontwikkelingslanden wél voor verrekening in aanmerking komen. Het Hof en vervolgens de Hoge Raad verwierpen dit betoog. De kern van de redenering is de juiste vergelijkingsmaatstaf: bepalend is niet de vergelijking tussen Uruguay en andere derde landen (aangewezen ontwikkelingslanden), maar de vergelijking tussen de fiscale behandeling van royalty's ontvangen uit Uruguay enerzijds en royalty's ontvangen van een andere Nederlandse vennootschap anderzijds. In beide gevallen worden de inkomsten bij de ontvanger volledig in de heffing van vennootschapsbelasting betrokken, zonder mogelijkheid van verrekening van bronbelasting. Er is derhalve geen sprake van ongelijke behandeling ten nadele van de grensoverschrijdende situatie. Daarnaast oordeelde de Hoge Raad dat Nederland op grond van de vrijheid van kapitaalverkeer niet verplicht is tot gelijke behandeling van inkomsten uit twee verschillende derde staten in het kader van een eenzijdige nationale regeling. Het niet aanwijzen van Uruguay levert daarmee geen verboden discriminatie of belemmering op. Het beroep in cassatie werd ongegrond verklaard. Wel werd de Staat veroordeeld tot vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn (€ 1.500), teruggave van griffierecht (€ 541) en vergoeding van proceskosten (€ 219). De uitspraak consolideert de lijn dat bij derde-statensituaties de interne vergelijkingsmaatstaf leidend is en dat de EU-vrijheden Nederland geen ruimere verrekeningsplicht opleggen dan die welke ook in zuiver interne situaties geldt.