Beroep waterschapsheffingen ongegrond, dwangsom afgewezen
ECLI:NL:GHSHE:2026:2344, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 02-09-2026, 24/1344 tot en met 24/1346
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Watersysteemheffing en zuiveringsheffing. Te late uitspraak op bezwaar na terugwijzing door rechtbank. Geen dwangsom verschuldigd omdat rechtbank geen termijn heeft gesteld en belanghebbende de heffingsambtenaar niet nadien in gebreke heeft gesteld. Opbrengstlimieten niet overschreden. Kosten verbonden aan provinciale waterwegen zijn op redelijke wijze verdeeld tussen waterschap en provincie. Kosten voor het voeren van bezwaar- en beroepsprocedures mogen over (waterschaps-)belastingplichtigen worden omgeslagen. Weerstandsvermogen van waterschap is niet excessief gezien toegenomen risico’s.
Kern van de zaak
Een belanghebbende betwist aanslagen watersysteemheffing en zuiveringsheffing over de jaren 2020-2022, stellende dat de opbrengstlimieten zijn overschreden en de heffingsverordeningen onverbindend zijn. Tevens verzoekt belanghebbende om toekenning van dwangsommen wegens niet-tijdig beslissen.
Beslissing van de rechter
Het hof verklaart de beroepen ongegrond en wijst het verzoek om dwangsommen af. De stelling over overschrijding van de opbrengstlimiet slaagt niet, en het verzoek om dwangsommen strandt omdat belanghebbende de heffingsambtenaar niet tijdig en specifiek in gebreke heeft gesteld.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen bestaande jurisprudentie over bestemmingsheffingen en de dwangsomregeling en stelt geen nieuwe rechtsnormen; de relevantie is vooral praktisch voor waterschapsbelasting.
Belangrijkste punten
- 1Watersysteemheffing en zuiveringsheffing zijn bestemmingsheffingen waarvan opbrengsten uitsluitend mogen worden besteed aan kosten van het watersysteem respectievelijk de waterzuivering
- 2Belanghebbende stelde dat de opbrengstlimiet over 2020-2022 was overschreden door o.a. onjuiste kostentoerekening voor provinciale vaarwegen en excessief weerstandsvermogen
- 3Het hof oordeelt dat de rechtbank niet heeft geoordeeld over de aanhouding van het bezwaar inzake de watersysteemheffing eigenaren 2020, zodat die stelling geen grond biedt voor vernietiging
- 4Het verzoek om dwangsommen wordt afgewezen omdat een geldige schriftelijke ingebrekestelling ontbreekt na het verstrijken van de beslistermijn
- 5De dwangsomregeling vereist een specifieke ingebrekestelling door de aanvrager voordat de dwangsom kan worden verbeurd
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat bij bestemmingsheffingen de opbrengstlimiet strikt wordt getoetst, maar dat de stelplicht en bewijslast bij de belastingplichtige liggen. Tevens wordt de formele vereiste van een schriftelijke ingebrekestelling voor het verbeuren van dwangsommen benadrukt.
Praktische impact
Waterschapsbelastingplichtigen die de opbrengstlimiet willen aanvechten dienen concrete en onderbouwde financiële gegevens aan te leveren. Wie aanspraak wil maken op dwangsommen moet tijdig en specifiek een schriftelijke ingebrekestelling sturen.
Onderwerp-impact
Voor waterschappen bevestigt de uitspraak dat kostentoerekening aan de watersysteem- en zuiveringsheffing stevig moet worden gedocumenteerd, maar dat niet iedere betwisting van kostentoerekening tot onverbindendheid van de verordening leidt.
Samenvatting
In deze procedure bij het Gerechtshof 's-Hertogenbosch bestrijdt een belanghebbende aanslagen watersysteemheffing ingezeten en zuiveringsheffing woonruimten over de belastingjaren 2020, 2021 en 2022, opgelegd door het waterschap. De rechtbank had de beroepen eerder ongegrond verklaard, waarna belanghebbende in hoger beroep ging. De juridische kern van het geschil betreft de vraag of de betreffende heffingsverordeningen onverbindend zijn wegens overschrijding van de wettelijke opbrengstlimiet. Belanghebbende voerde daartoe aan dat de tarieven niet te herleiden zijn tot de geraamde baten, dat kosten voor provinciale vaarwegen ten onrechte via de watersysteemheffing worden bekostigd, dat proceskosten (bezwaar en beroep) ten onrechte ten laste komen van deze heffing, en dat het weerstandsvermogen van het waterschap excessief is. Daarnaast verzocht belanghebbende om toekenning van dwangsommen wegens niet-tijdig beslissen op bezwaar. Het hof overweegt dat de rechtbank uitsluitend heeft geoordeeld over de uitspraken op bezwaar van 2 juni 2023 en niet over de beslissing tot aanhouding van het bezwaar inzake de watersysteemheffing eigenaren 2020. Reeds daarom kan die aanhouding niet leiden tot vernietiging van de aangevochten uitspraak. Ten aanzien van de opbrengstlimieten gaat het hof mee met het oordeel van de rechtbank dat zowel partijen als de rechtbank er terecht van zijn uitgegaan dat het hier bestemmingsheffingen betreft. De inhoudelijke stellingen van belanghebbende over overschrijding van de opbrengstlimiet worden door het hof verworpen. Het verzoek om dwangsommen wordt afgewezen omdat belanghebbende de heffingsambtenaar na het verstrijken van de beslistermijn niet specifiek schriftelijk in gebreke heeft gesteld, hetgeen een dwingend formeel vereiste is onder de dwangsomregeling. Het hoger beroep leidt daarmee niet tot een ander resultaat: de aanslagen blijven in stand en dwangsommen worden niet toegekend.