BPM-naheffing gehandhaafd, dwangsom afgewezen ondanks trage bezwaarafhandeling
ECLI:NL:GHDHA:2026:3073, Gerechtshof Den Haag, 14-10-2026, BK-25/766
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Naheffingsaanslag bpm. Belanghebbende is er niet in geslaagd een lagere handelsinkoopwaarde in verband met een schadeverleden aannemelijk te maken. Verder bestaat geen aanspraak op een (nadere) vergoeding van proceskosten voor de beroepsfase voor het beroep wegens niet tijdig beslissen op bezwaar, nu de gemachtigde van belanghebbende op grote schaal (800 ingebrekestellingen in zeer korte tijd voor lopende procedures) op oneigenlijke wijze gebruik heeft gemaakt van de Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen, en dat ook in deze zaak heeft gedaan, en daarmee niet in het belang van zijn cliënt(en) heeft gehandeld, maar in zijn eigen belang. Hoger beroep ongegrond.
Kern van de zaak
Een particulier ontving een naheffingsaanslag BPM van € 5.728 na een waardebeoordeling van DRZ op zijn voertuig. Hij maakte bezwaar en stelde de Inspecteur in gebreke wegens uitblijven van een beslissing. De zaak belandde bij de rechter nadat de Inspecteur niet tijdig uitspraak op bezwaar deed.
Beslissing van de rechter
Het beroep wegens niet-tijdig beslissen is niet-ontvankelijk verklaard en het beroep tegen de uitspraak op bezwaar is ongegrond verklaard; de naheffingsaanslag BPM blijft in stand. Het verzoek om een dwangsom is afgewezen, maar er is wel immateriële schadevergoeding van € 1.000 toegekend (elk € 500 van de Inspecteur en de Staat) wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Impactscore
LaagHet betreft een feitelijke belastingzaak op dossierniveau zonder nieuwe rechtsvragen; de uitkomst is in lijn met bestaande jurisprudentie over BPM-naheffingen en redelijke-termijnvergoedingen, met beperkte precedentwerking.
Belangrijkste punten
- 1DRZ-waardebepaling van het specifieke voertuig vormt de grondslag voor de naheffingsaanslag BPM van € 5.728
- 2Ingebrekestelling maakte deel uit van een massale actie van 800 gelijktijdige ingebrekestellingen door dezelfde gemachtigde
- 3De Inspecteur verdeelde de 800 zaken in clusters om ze tijdig te behandelen, hetgeen door de rechter kennelijk als redelijk werd beschouwd
- 4Dwangsom afgewezen, maar immateriële schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn toegewezen (totaal € 1.000)
- 5Proceskosten deels vergoed: € 113,37 door de Inspecteur en een aanvullend bedrag door de Staat
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat massale ingebrekestellingen door één gemachtigde de inspecteur niet automatisch in verzuim stellen op een wijze die een dwangsom rechtvaardigt, terwijl de redelijke termijn voor afdoening wel kan worden overschreden met recht op immateriële schadevergoeding.
Praktische impact
Voor belastingplichtigen in BPM-procedures betekent dit dat massaal ingebrekestellen via een gemachtigde weliswaar de termijnoverschrijding kan aantonen, maar niet automatisch leidt tot dwangsommen; immateriële schadevergoeding blijft wel een reëel verhaalsmiddel.
Onderwerp-impact
In de BPM-praktijk rond geïmporteerde voertuigen bevestigt deze zaak dat DRZ-waarderapportages als basis voor naheffing standhouden en dat de clustersgewijze aanpak van massabezwaren door de Belastingdienst rechterlijke goedkeuring lijkt te krijgen.
Samenvatting
In deze BPM-zaak voor het Gerechtshof Den Haag staat een naheffingsaanslag belasting van personenauto's en motorrijwielen (BPM) centraal. De Inspecteur legde op basis van een waardebepaling door de Dienst Roerende Zaken (DRZ) een naheffing van € 5.728 op aan een belastingplichtige die bij de registratie van zijn voertuig een lagere BPM had voldaan. DRZ beoordeelde het voertuig individueel en stelde een inkoopwaarde vast die leidde tot een totale BPM-schuld van € 10.105. De belastingplichtige maakte bezwaar en stelde de Inspecteur in gebreke toen de beslissing op bezwaar uitbleef. Zijn ingebrekestelling was echter onderdeel van een gecoördineerde actie waarbij zijn gemachtigde in korte tijd 800 ingebrekestellingen verzond in soortgelijke BPM-procedures. De Inspecteur reageerde hierop door de zaken in clusters te verdelen en per cluster hoorgesprekken te plannen. Op 8 november 2023 vond een hoorgesprek plaats voor het cluster waarin deze zaak was ingedeeld, waarbij 125 zaken op de agenda stonden. De rechtbank verklaarde het beroep wegens niet-tijdig beslissen niet-ontvankelijk en het beroep tegen de uitspraak op bezwaar ongegrond, waarmee de naheffingsaanslag in stand bleef. Het verzoek om een dwangsom werd afgewezen. Wel werd geoordeeld dat de redelijke termijn voor afdoening was overschreden: de Inspecteur en de Staat werden ieder veroordeeld tot het betalen van € 500 aan immateriële schadevergoeding. De proceskosten werden gedeeltelijk vergoed. Het Gerechtshof Den Haag behandelde het hoger beroep en stelde de feitelijke gang van zaken bij het hoorgesprek nader vast. De uitspraak illustreert de spanningen die ontstaan wanneer professionele gemachtigden op grote schaal procedurele middelen inzetten in belastingzaken, en hoe de rechter daarmee omgaat.