Inspecteur gebonden aan toezegging vermindering naheffingsaanslag
ECLI:NL:GHDHA:2026:3072, Gerechtshof Den Haag, 14-10-2026, BK-25/757
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Naheffingsaanslag bpm. Vertrouwensbeginsel. Belanghebbende heeft aannemelijk gemaakt dat de Inspecteur toezeggingen heeft gedaan of gedragingen heeft verricht waaruit belanghebbende mocht afleiden dat de Inspecteur er onvoorwaardelijk mee akkoord ging dat de naheffingsaanslag tot een bepaald bedrag werd verminderd. Hoger beroep gegrond.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige (belanghebbende) betwist dat de Belastingdienst na een uitdrukkelijke toezegging in het verweerschrift alsnog een beroep op interne compensatie kan doen. De Inspecteur had in eerste aanleg ondubbelzinnig geconcludeerd dat de naheffingsaanslag tot € 286 moest worden verminderd, maar deed vier maanden later een beroep op interne compensatie om dit terug te draaien.
Beslissing van de rechter
Het Gerechtshof Den Haag honoreert het beroep op het vertrouwensbeginsel van belanghebbende en verwerpt het beroep op interne compensatie van de Inspecteur. Doorslaggevend is dat de Inspecteur in het verweerschrift uitdrukkelijk, ondubbelzinnig en zonder voorbehoud had toegezegd dat de naheffingsaanslag tot € 286 zou worden verminderd, waaraan de inspecteur gebonden is.
Impactscore
MiddelDe uitspraak bevestigt bestaande Hoge Raad-rechtspraak over het vertrouwensbeginsel en heeft geen fundamenteel nieuwe rechtsvraag; het belang is beperkt tot de omvang van de naheffingsaanslag (€ 286), maar de toepassingsregel is relevant voor de belastingpraktijk.
Belangrijkste punten
- 1Het vertrouwensbeginsel staat eraan in de weg dat de Inspecteur terugkomt op een uitdrukkelijke en onvoorwaardelijke toezegging in het verweerschrift.
- 2Interne compensatie is niet toegestaan indien de belastingplichtige op grond van gedragingen of uitlatingen van de Inspecteur redelijkerwijs mocht vertrouwen op een onvoorwaardelijke vermindering.
- 3Het ontbreken van ieder voorbehoud in het verweerschrift is cruciaal: de Inspecteur had zijn standpunt duidelijk en ongeclausuleerd geformuleerd.
- 4Het pas vier maanden later inbrengen van een beroep op interne compensatie weegt zwaar mee bij het oordeel dat het vertrouwen van belanghebbende gerechtvaardigd was.
- 5Het hof verwijst naar HR 19 juni 2020 (BNB 2020/120) en HR 9 april 2021 (BNB 2021/95) als maatstaf voor het vertrouwensbeginsel in belastingzaken.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een ondubbelzinnige en onvoorwaardelijke toezegging door de Inspecteur in processuele stukken het vertrouwensbeginsel activeert en een later beroep op interne compensatie blokkeert. Dit sluit aan bij bestaande Hoge Raad-rechtspraak over het vertrouwensbeginsel in belastingzaken.
Praktische impact
Belastingplichtigen kunnen erop vertrouwen dat uitdrukkelijke toezeggingen van de Belastingdienst in processtukken bindend zijn; inspecteurs dienen voorbehouden expliciet op te nemen als zij zich nog alle verweren willen voorbehouden.
Onderwerp-impact
Voor de praktijk van belastingprocedures betekent dit dat de Belastingdienst uiterst zorgvuldig moet zijn met de formulering van standpunten in verweerschriften, omdat ongeclausuleerde standpunten over verminderingen als bindende toezeggingen worden aangemerkt.
Samenvatting
In deze belastingzaak bij het Gerechtshof Den Haag staat de vraag centraal of de Belastingdienst (Inspecteur) na een uitdrukkelijke toezegging in een verweerschrift alsnog een beroep op interne compensatie kan doen om een hogere naheffingsaanslag in stand te houden. De Inspecteur had in zijn verweerschrift in eerste aanleg ondubbelzinnig en zonder voorbehoud geconcludeerd dat de naheffingsaanslag tot € 286 moest worden verminderd en dat belanghebbende recht had op een proceskostenvergoeding. Vier maanden later diende de Inspecteur een aanvulling in waarbij hij voor het eerst een beroep deed op interne compensatie en kanttekeningen plaatste bij het taxatierapport. De Rechtbank had dit beroep op interne compensatie gehonoreerd, maar belanghebbende ging in hoger beroep en beriep zich op het vertrouwensbeginsel. Het hof stelt vast dat belanghebbende aannemelijk heeft gemaakt dat de Inspecteur toezeggingen heeft gedaan waaruit belanghebbende mocht afleiden dat de Inspecteur onvoorwaardelijk akkoord ging met de vermindering tot € 286. Het hof verwijst hierbij naar de door de Hoge Raad geformuleerde maatstaf (HR 19 juni 2020 en HR 9 april 2021). Bepalend is dat het verweerschrift geen enkel voorbehoud bevatte en dat de conclusie ten aanzien van de vermindering duidelijk en ongeclausuleerd was. Het argument van de Inspecteur dat hij uitsluitend een standpunt had ingenomen over de historische nieuwprijs, wordt door het hof verworpen als strijdig met de duidelijke strekking van het verweerschrift. Nu het vertrouwensbeginsel in de weg staat aan het late beroep op interne compensatie, wordt het hoger beroep van belanghebbende gegrond verklaard. De uitspraak onderstreept het belang voor de Belastingdienst om processuele standpunten zorgvuldig en met expliciete voorbehouden te formuleren.