Premature ingebrekestelling maakt beroep niet-ontvankelijk
ECLI:NL:GHDHA:2026:2859, Gerechtshof Den Haag, 16-09-2026, BK-25/770
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Art. 3a, lid 2, AWR; art. 6:20, lid 3, Awb. Bpm. Machtiging kon niet rechtsgeldig per e-mail worden ingediend. Ingebrekestelling was prematuur. Hof verklaart beroep tegen alsnog genomen besluit ontvankelijk, maar wijst niet terug. Taxatierapport kan niet dienen. Op vergoeding van immateriële schade bestaat wel recht wegens overschrijding van drempel van € 1.000 financieel belang. Hoger beroep gegrond. Geen recht op kostenvergoeding voor bezwaarfase.
Kern van de zaak
Een belastingplichtige stelde de Belastingdienst in gebreke wegens het niet tijdig beslissen op zijn bezwaar. De ingebrekestelling werd echter ontvangen voordat de beslistermijn was verstreken, waarna hij beroep instelde wegens fictief niet-tijdig beslissen.
Beslissing van de rechter
Het beroep is niet-ontvankelijk verklaard, omdat de ingebrekestelling door verweerder was ontvangen op 16 oktober 2023, terwijl de (opgeschorte) beslistermijn pas op 20 november 2023 eindigde. Een premature ingebrekestelling voldoet niet aan de vereisten van artikel 6:12 lid 2 Awb.
Impactscore
LaagDe uitspraak past de reeds vaste jurisprudentie over premature ingebrekestellingen toe op een concrete belastingzaak en heeft beperkte zelfstandige rechtsontwikkelende betekenis; de rechtsvraag was al uitgekristalliseerd.
Belangrijkste punten
- 1De beslistermijn op bezwaar bedraagt zes weken op grond van artikel 7:10 lid 1 Awb, aangevangen op 12 augustus 2023.
- 2Wegens het ontbreken van een schriftelijke machtiging werd de beslistermijn op grond van artikel 7:10 lid 2 Awb maximaal vier weken opgeschort, waardoor de termijn eindigde op 20 november 2023.
- 3Een ingebrekestelling kan niet bij voorbaat worden ingediend; ontvangst vóór de laatste dag van de beslistermijn maakt haar prematuur en rechtens irrelevant.
- 4De ingebrekestelling werd op 16 oktober 2023 ontvangen, ruim vóór het einde van de beslistermijn op 20 november 2023.
- 5Verweerder deed uiteindelijk op 24 november 2023 uitspraak op bezwaar, kort na het verstrijken van de beslistermijn.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat een premature ingebrekestelling geen rechtsgeldige ingebrekestelling is in de zin van artikel 4:17 lid 1 en artikel 6:12 lid 2 Awb, waardoor het daarop gebaseerde beroep wegens niet-tijdig beslissen niet-ontvankelijk is.
Praktische impact
Belastingplichtigen (en hun gemachtigden) dienen nauwkeurig de (opgeschorte) beslistermijn te berekenen voordat zij een ingebrekestelling versturen; een te vroeg verzonden ingebrekestelling heeft geen juridisch effect en blokkeert de weg naar beroep wegens fictief niet-tijdig beslissen.
Onderwerp-impact
In belastingzaken met bezwaarprocedures bij de Belastingdienst is correcte timing van de ingebrekestelling cruciaal; opschorting van de beslistermijn wegens ontbrekende stukken verlegt het startpunt van de ingebrekestellingsmogelijkheid aanzienlijk.
Samenvatting
In deze belastingzaak stond de vraag centraal of een ingebrekestelling rechtsgeldig was ingediend, en of het daarop gebaseerde beroep wegens niet-tijdig beslissen ontvankelijk was. De bezwaartermijn verstreek op 11 augustus 2023, waarna de beslistermijn van zes weken op grond van artikel 7:10 lid 1 Awb aanving op 12 augustus 2023. Omdat de gemachtigde van eiser aanvankelijk geen schriftelijke machtiging had overgelegd, schortte verweerder (de Belastingdienst) de beslistermijn op grond van artikel 7:10 lid 2 Awb op voor maximaal vier weken, ingaande 23 augustus 2023. De machtiging werd na die vier weken alsnog ingediend, waardoor de beslistermijn op 20 november 2023 eindigde. De gemachtigde stuurde echter al op 16 oktober 2023 een ingebrekestelling aan verweerder, dus op een moment dat de beslistermijn nog niet was verstreken. Het Gerechtshof Den Haag bevestigt de lijn van de rechtbank: uit de wetsgeschiedenis en vaste jurisprudentie volgt dat het niet mogelijk is een bestuursorgaan bij voorbaat in gebreke te stellen. Een ingebrekestelling die door het bestuursorgaan wordt ontvangen vóór de laatste dag van de beslistermijn, is prematuur en geldt niet als een rechtsgeldige ingebrekestelling in de zin van artikel 4:17 lid 1 en artikel 6:12 lid 2 Awb. Omdat aan dit vereiste niet was voldaan, kon het beroep wegens niet-tijdig beslissen niet worden ontvangen. De omstandigheid dat verweerder uiteindelijk op 24 november 2023 — kort na het eindigen van de beslistermijn — uitspraak op bezwaar deed, maakt dit niet anders. De uitspraak onderstreept het belang van een nauwkeurige berekening van de (al dan niet opgeschorte) beslistermijn voordat een ingebrekestelling wordt verstuurd, in het bijzonder in gevallen waarin opschorting wegens ontbrekende stukken de einddatum van de termijn verschuift.