Gezag ouders over ongeboren kind geschorst door rechtbank
ECLI:NL:GHAMS:2026:2701, Gerechtshof Amsterdam, 22-09-2026, 200.367.957/01
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Rechtsmacht Nederlandse rechter tot treffen van voorlopige maatregelen (art. 15 Brussel II ter). Schorsing ouderlijk gezag en voogdij over ongeboren kind (art. 1:268 BW en art. 1:2 BW).
Kern van de zaak
De Raad voor de Kinderbescherming verzocht om een beschermingsmaatregel voor een nog ongeboren kind. De ouders, woonachtig in Nederland, zijn betrokken bij een grensoverschrijdende zaak met aanknopingspunten in Nederland, Frankrijk en een derde EU-lidstaat. De rechtbank schorste het ouderlijk gezag reeds vóór de geboorte van het kind.
Beslissing van de rechter
Het hof beoordeelt het hoger beroep tegen de beschikking van de rechtbank van 23 januari 2026, waarbij het ouderlijk gezag van de ouders over hun ongeboren kind werd geschorst en de GI werd belast met voorlopige voogdij. De doorslaggevende reden is de spoedeisende beschermingsbehoefte op grond van artikel 15 Brussel II-ter, dat in spoedeisende gevallen bevoegdheid toekent aan de rechter van het land waar het kind zich bevindt.
Impactscore
MiddelDe zaak betreft een specifieke toepassing van Brussel II-ter in een jeugdbeschermingscontext en heeft relevantie voor de praktijk van grensoverschrijdende kinderbescherming, maar is een hofarrest op zaaksniveau zonder fundamenteel nieuwe rechtsregel.
Belangrijkste punten
- 1De zaak valt binnen het materiële en formele toepassingsgebied van Brussel II-ter vanwege het grensoverschrijdende karakter (Nederland, Frankrijk en een derde EU-lidstaat).
- 2Op grond van artikel 15 Brussel II-ter zijn Nederlandse gerechten bevoegd spoedeisende voorlopige maatregelen te nemen, ook als een buitenlands gerecht ten gronde bevoegd is.
- 3De rechtbank schorste het ouderlijk gezag met ingang van 23 januari 2026, vóór de geboorte van het kind, en belastte de GI met voorlopige voogdij.
- 4Na de beschikking is gebleken dat het kind daadwerkelijk is geboren in 2026, waarna de bescherming in werking trad.
- 5Het primaire verzoek tot schorsing van het gezag over het ongeboren kind is door de kinderrechter aanvankelijk aangehouden, maar later door de rechtbank alsnog toegewezen.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat Nederlandse rechters op grond van artikel 15 Brussel II-ter bevoegd zijn om spoedeisende beschermingsmaatregelen te treffen voor (nog ongeboren) kinderen, ook in grensoverschrijdende situaties waarbij een ander EU-gerecht ten gronde bevoegd is. Dit raakt de interpretatie van de reikwijdte van voorlopige maatregelen onder Brussel II-ter.
Praktische impact
Ouders kunnen reeds vóór de geboorte van hun kind worden geschorst in het ouderlijk gezag indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven, waarbij de GI direct de voogdij overneemt. Dit heeft verstrekkende gevolgen voor de positie van de ouders bij en direct na de bevalling.
Onderwerp-impact
In zaken waarbij kwetsbare (ongeboren) kinderen betrokken zijn en sprake is van een grensoverschrijdend element, kunnen Nederlandse jeugdbeschermingsinstanties en rechters onmiddellijk en preventief optreden, wat de effectiviteit van de jeugdbescherming versterkt.
Samenvatting
In deze zaak heeft het Gerechtshof Amsterdam zich gebogen over een hoger beroep tegen een beschikking van de rechtbank van 23 januari 2026. De Raad voor de Kinderbescherming had verzocht om een beschermingsmaatregel voor een nog ongeboren kind, waarvan de ouders in Nederland verblijven maar waarbij ook aanknopingspunten bestaan met Frankrijk en een andere EU-lidstaat. De centrale juridische vraag betrof de bevoegdheid van de Nederlandse rechter in een grensoverschrijdende situatie en de mogelijkheid om reeds vóór de geboorte van een kind beschermingsmaatregelen te treffen. Het hof stelde vast dat de zaak binnen het materiële en formele toepassingsgebied van Verordening Brussel II-ter valt, omdat het betrekking heeft op ouderlijke verantwoordelijkheid in een grensoverschrijdende EU-context. Op grond van artikel 15 Brussel II-ter zijn Nederlandse gerechten in spoedeisende gevallen bevoegd voorlopige en bewarende maatregelen te nemen, ook wanneer een gerecht van een andere lidstaat ten gronde bevoegd is, mits het kind zich op Nederlands grondgebied bevindt. De rechtbank had in de bestreden beschikking het ouderlijk gezag van de ouders over hun (toen nog) ongeboren kind geschorst met ingang van 23 januari 2026 en de gecertificeerde instelling (GI) belast met de voorlopige voogdij. Tevens was bepaald dat het kind na de geboorte voor de duur van de ondertoezichtstelling uit huis zou worden geplaatst in een neutraal pleeggezin. Na de beschikking is het kind daadwerkelijk geboren, waarna de beschermingsmaatregel in werking trad. Het hof beoordeelt in het kader van het hoger beroep de omvang en rechtmatigheid van deze maatregelen. De zaak illustreert dat Nederlandse rechters in spoedeisende jeugdbeschermingssituaties preventief kunnen optreden, ook ten aanzien van ongeboren kinderen, en dat Brussel II-ter hiervoor een juridische grondslag biedt. De uitspraak is relevant voor de praktijk van internationale kinderbescherming.