Wlz-toegang geweigerd voor kind met autisme op basis van IQ
ECLI:NL:CRVB:2026:885, Centrale Raad van Beroep, 29-06-2026, 25/2511 WLZ
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Afwijzing aanvraag voor zorg op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). De uitslag van de de intelligentietesten geeft geen grondslag voor problemen in de intelligentie. Met de rechtbank is de voorzieningenrechter van oordeel dat de medisch adviseur van het CIZ hiermee overtuigend heeft gemotiveerd dat bij verzoeker de grondslag verstandelijke handicap niet kan worden vastgesteld. Dit betekent dat het CIZ zich op goede gronden op het standpunt heeft gesteld dat verzoeker niet in aanmerking komt voor Wlz-zorg, omdat de grondslag psychische stoornis op grond van de leeftijd van verzoeker geen toegang geeft tot de Wlz. Of verzoeker blijvend is aangewezen op 24 uur per dag zorg in de nabijheid kan dan ook onbesproken blijven.
Kern van de zaak
Een kind (geboren 2014) met een autismespectrumstoornis vroeg Wlz-zorg aan. Het CIZ weigerde de indicatie omdat het kind een IQ van 114 heeft en daarmee niet voldoet aan de grondslag 'verstandelijke handicap', terwijl de grondslag 'psychische stoornis' pas vanaf 18 jaar Wlz-toegang biedt.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de uitspraak van de rechtbank en wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. Doorslaggevend is dat het kind een IQ van 114 heeft waardoor de grondslag verstandelijke handicap niet kan worden vastgesteld, en de grondslag psychische stoornis wettelijk alleen toegang geeft tot de Wlz voor personen van 18 jaar en ouder.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen bestaande jurisprudentie over Wlz-grondslagen en stelt geen nieuw recht, maar raakt een maatschappelijk gevoelig thema over de zorgkloof voor kinderen met autisme en normaal IQ.
Belangrijkste punten
- 1Een IQ van 114 (SON-intelligentietest 2023) sluit de Wlz-grondslag 'verstandelijke handicap' uit, ongeacht de ernst van de autismeproblematiek.
- 2De grondslag 'psychische stoornis' kan wel worden vastgesteld, maar biedt wettelijk alleen toegang tot de Wlz voor personen vanaf 18 jaar.
- 3De ESSEON- en Vineland-testen tonen gevolgen van autisme maar geen problemen in intelligentie, en rechtvaardigen geen andere grondslagbepaling.
- 4Het medisch advies van het CIZ werd als deugdelijk en inzichtelijk beoordeeld; alle ingebrachte medische informatie was hierbij betrokken.
- 5Het verzoek om een voorlopige voorziening wordt afgewezen samen met bevestiging van de aangevallen uitspraak.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte wettelijke koppeling tussen IQ-grenzen en de grondslagen voor Wlz-toegang en de leeftijdsgrens van 18 jaar voor de grondslag psychische stoornis. Dit illustreert een bekende lacune in de Wlz voor minderjarigen met ernstige psychiatrische problematiek maar een normaal IQ.
Praktische impact
Het kind met ernstige autisme krijgt geen toegang tot langdurige zorg via de Wlz en is aangewezen op andere zorgstelsels (zoals de Jeugdwet), ook al vereist zijn situatie volgens de diagnostiek zeer substantiële ondersteuning.
Onderwerp-impact
Voor de zorgsector bevestigt deze uitspraak dat kinderen met autisme en een normaal IQ structureel buiten de Wlz vallen, wat druk legt op de jeugdzorg als alternatief vangnet.
Samenvatting
Deze zaak betreft een minderjarige jongen (geboren 2014) met een autismespectrumstoornis (ASS) van ernstige aard, voor wie namens hem in maart 2024 een aanvraag werd ingediend voor zorg op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Het CIZ wees de aanvraag af omdat de grondslag 'verstandelijke handicap' niet kon worden vastgesteld: uit een in 2023 afgenomen SON-intelligentietest bleek een IQ van 114, hetgeen boven de wettelijke drempel voor verstandelijke beperking ligt. Aanvullende testen (ESSEON en Vineland) toonden weliswaar ernstige gevolgen van autisme, maar geen cognitieve beperkingen in de zin van de grondslageis. De grondslag 'psychische stoornis' werd wél vastgesteld, maar biedt op grond van de Wlz uitsluitend toegang voor personen van 18 jaar en ouder — het kind is ten tijde van de aanvraag nog geen tiener. Na ongegrondverklaring van het bezwaar en beroep bij de rechtbank, werd ook in hoger beroep de aangevallen uitspraak bevestigd door de Centrale Raad van Beroep. De Raad oordeelt dat het CIZ zijn besluit mocht baseren op het medisch advies van 19 februari 2025, dat deugdelijk en inzichtelijk is onderbouwd en waarbij alle medische informatie is betrokken. Het verzoek om een voorlopige voorziening wordt eveneens afgewezen. De uitspraak illustreert een structurele lacune in de Wlz: kinderen met ernstige autismepathologie en een normaal intelligentieprofiel vallen buiten de wettelijke toegangscriteria, waardoor zij voor langdurige zorg zijn aangewezen op de Jeugdwet of andere stelsels. Hoewel de uitkomst juridisch consistent is met de bestaande wettelijke systematiek, onderstreept de zaak het maatschappelijke debat over de toereikendheid van die systematiek voor complexe psychiatrische problematiek bij minderjarigen.