Bijstand ingetrokken na huwelijk met partner in Turkije
ECLI:NL:CRVB:2026:1228, Centrale Raad van Beroep, 22-09-2026, 24/1169 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Intrekking en terugvordering van bijstand. Toekenning van bijstand. Geen duurzaam gescheiden levende partners. Geen onevenwichtige belangenafweging. Geen afstemming. Geen zeer bijzondere situatie. De afweging van het college om de bijstand niet door te laten lopen tot er duidelijkheid was over de aanvraag, maakt niet dat de belangenafweging onevenwichtig was. Het dagelijks bestuur heeft betrokkene bijstand toegekend vanaf de datum waarop de bijstand was ingetrokken en heeft lopende het onderzoek aan betrokkene en X voorschotten verstrekt en wijst er terecht op dat betrokkene ook desgevraagd niet heeft onderbouwd wat voor hem de nadelige gevolgen van de intrekking zijn geweest.
Kern van de zaak
Een bijstandsgerechtigde meldde in mei 2023 dat hij was gehuwd met een vrouw die in Turkije verblijft zonder rechtmatig verblijf in Nederland. Het dagelijks bestuur trok zijn bijstand in en vorderde een bedrag terug omdat hij door het huwelijk niet langer als alleenstaande kon worden aangemerkt. Betrokkene ging in bezwaar en beroep tegen deze besluiten.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep vernietigt aangevallen uitspraak 1, verklaart het beroep tegen het besluit van 15 december 2023 ongegrond en bevestigt aangevallen uitspraak 2. De doorslaggevende reden is dat betrokkene door zijn huwelijk niet langer zelfstandig subject van bijstand is als alleenstaande, waardoor de bijstandsnorm wijzigt en de terugvordering van € 220,40 gerechtvaardigd is.
Impactscore
LaagHet betreft een casusgericht oordeel over toepassing van bekende regels uit de Participatiewet; de rechtsvraag is niet nieuw, al houdt de cassatiemogelijkheid over 'duurzaam gescheiden leven' een beperkte rechtsontwikkelende potentie in.
Belangrijkste punten
- 1Huwelijk met een niet-rechthebbende partner in het buitenland heeft directe gevolgen voor de bijstandsnorm: de alleenstaandennorm vervalt.
- 2Betrokkene ontving na het huwelijk bijstand naar de norm voor een gehuwde met een niet-rechthebbende partner, wat lager is dan de alleenstaandennorm.
- 3Terugvordering van € 220,40 over de periode tussen de huwelijksdatum en einde bijstandsperiode werd niet als onevenredig beoordeeld.
- 4Afstemming op grond van artikel 18 PW is niet aan de orde omdat de bijstand werd ingetrokken, niet slechts verlaagd.
- 5Cassatieberoep is mogelijk ter zake van schending of verkeerde toepassing van bepalingen over het begrip 'duurzaam gescheiden leven'.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een huwelijk met een in het buitenland verblijvende partner zonder rechtmatig verblijf in Nederland directe gevolgen heeft voor de vaststelling van het subject van bijstand onder de Participatiewet. De mogelijkheid van cassatie bij de Hoge Raad over het begrip 'duurzaam gescheiden leven' wijst op een potentieel rechtsontwikkelende dimensie.
Praktische impact
Bijstandsgerechtigden die in het huwelijk treden met een buitenlandse partner zonder rechtmatig verblijf in Nederland dienen er rekening mee te houden dat hun uitkeringsnorm onmiddellijk wijzigt en dat over de tussenliggende periode kan worden teruggevorderd.
Onderwerp-impact
Voor de uitvoeringspraktijk van gemeenten en sociale diensten benadrukt deze uitspraak het belang van directe verwerking van huwelijksmeldingen in de bijstandsadministratie en de toepasselijke normstelling bij grensoverschrijdende huwelijken.
Samenvatting
Deze zaak draait om de bijstandssituatie van een man die vanaf 2017 bijstand ontving naar de norm voor een alleenstaande. In mei 2023 meldde hij dat hij was gehuwd met een vrouw die in Turkije woont en geen rechtmatig verblijf in Nederland heeft. Het dagelijks bestuur trok zijn bijstand in met ingang van de huwelijksdatum en vorderde over de periode tot en met 31 mei 2023 een bedrag van € 220,40 terug, omdat betrokkene over die periode ten onrechte bijstand naar de alleenstaandennorm had ontvangen. Tegelijkertijd werd hem met ingang van de huwelijksdatum opnieuw bijstand toegekend, maar nu naar de norm voor een gehuwde met een niet-rechthebbende partner. De rechtbank deed twee uitspraken. De Centrale Raad van Beroep heeft in hoger beroep aangevallen uitspraak 1 vernietigd, het beroep tegen het besluit van 15 december 2023 ongegrond verklaard en aangevallen uitspraak 2 bevestigd. De kern van de redenering is dat betrokkene door het sluiten van zijn huwelijk niet langer als zelfstandig subject van bijstand in de zin van alleenstaande kan worden aangemerkt. De Participatiewet koppelt de bijstandsnorm aan de leefsituatie en het subject van bijstand; een huwelijk wijzigt dat subject onmiddellijk, ook als de echtgenote niet in Nederland verblijft. De terugvordering over de tussenliggende periode werd niet als onevenredig beoordeeld. Afstemming op grond van artikel 18 PW werd niet toegepast, nu de bijstand werd ingetrokken en niet slechts verlaagd. Opvallend is dat partijen cassatieberoep kunnen instellen bij de Hoge Raad ter zake van schending of verkeerde toepassing van bepalingen over het begrip 'duurzaam gescheiden leven', wat aangeeft dat dit juridische begrip in de toekomst nog relevant kan worden voor vergelijkbare gevallen.