ANW-uitkering afgewezen: echtgenoot niet verzekerd op overlijdensdatum
ECLI:NL:CRVB:2026:1208, Centrale Raad van Beroep, 03-09-2026, 25/1717 ANW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)De SVB heeft terecht aan appellante een uitkering op grond van de ANW geweigerd. De overleden echtgenoot van appellante was op de datum van zijn overlijden niet verplicht of vrijwillig verzekerd voor de ANW en ook niet verzekerd volgens de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving.
Kern van de zaak
Een in Nederland wonende vrouw (geboren 1959) vroeg na het overlijden van haar in Marokko wonende echtgenoot (2024) een nabestaandenuitkering (ANW) aan. De SVB wees de aanvraag af omdat de echtgenoot op de dag van zijn overlijden niet verzekerd was voor de ANW en evenmin onder de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving viel.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard; de Centrale Raad van Beroep bevestigt de afwijzing van de ANW-uitkering. De doorslaggevende reden is dat het recht op ANW vereist dat de overleden echtgenoot op de dag van overlijden verzekerd was, hetgeen hier niet het geval was.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande, vaste jurisprudentie toe op een individuele casus zonder nieuwe rechtsvragen te beantwoorden of precedenten te stellen; de juridische norm was reeds duidelijk.
Belangrijkste punten
- 1Voor ANW-recht is vereist dat de echtgenoot op de dag van overlijden verzekerd was voor de ANW.
- 2De echtgenoot woonde in Marokko en was niet verzekerd ingevolge de Nederlandse ANW-wetgeving.
- 3Ook de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving bood geen dekking op de overlijdensdatum.
- 4De omstandigheid dat de echtgenoot bij leven een AOW-uitkering ontving, leidt niet automatisch tot ANW-verzekeringsrecht voor de nabestaande.
- 5Financiële nood en invaliditeit van appellante vormen geen wettelijke grond voor toekenning van de ANW-uitkering.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte verzekeringseis van de ANW: enkel de verzekeringsstatus van de overledene op de dag van overlijden is bepalend, ongeacht eerder genoten uitkeringen of de persoonlijke omstandigheden van de nabestaande.
Praktische impact
Nabestaanden van personen die in het buitenland woonden en daar niet (meer) sociaalverzekerd waren, komen niet in aanmerking voor een ANW-uitkering, ook niet indien de overledene eerder Nederlandse sociale uitkeringen ontving.
Onderwerp-impact
Voor de uitvoeringspraktijk van de SVB bij grensoverschrijdende situaties (o.a. Marokko-Nederland) bevestigt deze uitspraak dat de verzekeringstoets per overlijdensdatum bepalend is en dat bilaterale verdragsregelingen alleen helpen indien daadwerkelijke verzekeringsdekking bestaat.
Samenvatting
Deze zaak betreft een Nederlandse vrouw wier in Marokko wonende echtgenoot in 2024 overleed. Na zijn overlijden vroeg zij bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) een nabestaandenuitkering op grond van de Algemene Nabestaandenwet (ANW) aan. De SVB wees de aanvraag af met als motivering dat de echtgenoot op de dag van zijn overlijden niet verzekerd was voor de ANW en evenmin viel onder de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving. Het door appellante gemaakte bezwaar werd ongegrond verklaard, waarna de rechtbank het beroep eveneens ongegrond verklaarde. In hoger beroep voerde appellante aan dat haar echtgenoot bij leven een AOW-uitkering ontving, dat zij ziek en invalide is en dat zij in financiële moeilijkheden verkeert. De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat deze omstandigheden geen wettelijke grond opleveren voor toekenning van een ANW-uitkering. De kern van de wettelijke regeling is dat de overledene op de dag van zijn overlijden verzekerd moet zijn geweest voor de ANW. Nu de echtgenoot in Marokko woonde en aldaar niet (meer) sociaalverzekerd was, en ook geen dekking bestond op grond van de Marokkaanse wetgeving, is aan deze voorwaarde niet voldaan. Het feit dat hij bij leven een AOW-uitkering genoot, brengt daarin geen verandering: AOW-verzekering en ANW-verzekering zijn afzonderlijke stelsels met eigen verzekeringsvoorwaarden. De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep ongegrond en laat de uitspraak van de rechtbank in stand. De uitspraak is in lijn met vaste rechtspraak over de verzekeringseis in grensoverschrijdende situaties en voegt geen nieuwe rechtsnorm toe. Tegen de uitspraak staat cassatie open bij de Hoge Raad ter zake van schending of verkeerde toepassing van het begrip 'verzekerde'.