ANW-uitkering geweigerd: echtgenoot niet verzekerd op overlijdensdatum
ECLI:NL:CRVB:2026:1205, Centrale Raad van Beroep, 03-09-2026, 25/1680 ANW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)De SVB heeft appellante terecht een uitkering op grond van de ANW geweigerd. De overleden echtgenoot van appellante was op de datum van zijn overlijden niet verplicht of vrijwillig verzekerd voor de ANW of verzekerd volgens de Marokkaanse socialezekerheidswetging.
Kern van de zaak
Een in Nederland wonende vrouw vroeg na het overlijden van haar echtgenoot in Marokko (2010) een nabestaandenuitkering aan op grond van de ANW. De Svb wees de aanvraag af omdat de echtgenoot op de dag van overlijden niet verzekerd was voor de ANW, noch onder de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving. Appellante ging hiertegen in bezwaar, beroep en hoger beroep.
Beslissing van de rechter
Het hoger beroep is ongegrond verklaard; de Centrale Raad van Beroep bevestigt de beslissing van de rechtbank en laat het bestreden besluit in stand. De doorslaggevende reden is dat de echtgenoot op de datum van zijn overlijden niet als verzekerde voor de ANW kwalificeerde, omdat hij geen ingezetene van Nederland was en evenmin onder de Marokkaanse sociale verzekering viel.
Impactscore
LaagDe uitspraak past bestaande, vaste ANW-jurisprudentie toe op een individueel geval en stelt geen nieuwe rechtsregels; de zaak heeft weinig precedentwerking buiten de specifieke feitelijke situatie.
Belangrijkste punten
- 1Recht op ANW-uitkering vereist dat de deceased echtgenoot op de overlijdensdatum verzekerd was voor de ANW.
- 2De echtgenoot woonde in Marokko en was geen ingezetene van Nederland, waardoor ANW-verzekering ontbrak.
- 3Ook verzekering onder de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving ontbrak op de overlijdensdatum.
- 4Appellantes persoonlijke omstandigheden (ziekte, geen inkomen) zijn juridisch niet relevant voor de verzekeringseis.
- 5Tegen deze uitspraak staat cassatie open bij de Hoge Raad ter zake van het begrip 'verzekerde'.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de strikte toepassing van de verzekeringseis in de ANW: zonder ingezetenschap of andere wettelijke grondslag voor verzekering bestaat er geen recht op nabestaandenuitkering, ongeacht de persoonlijke situatie van de nabestaande. Dit biedt geen nieuwe rechtsontwikkeling maar bevestigt bestaande jurisprudentie.
Praktische impact
Appellante ontvangt geen ANW-uitkering en blijft zonder inkomsten; haar persoonlijke omstandigheden (ziekte, arbeidsongeschiktheid) bieden geen grond voor een uitzondering op de wettelijke verzekeringseis.
Onderwerp-impact
Voor nabestaanden van in het buitenland wonende echtgenoten zonder Nederlanders ingezetenschap of geldende verdragsrechten is de drempel voor ANW-aanspraken hoog; ook bilaterale socialezekerheidsverdragen bieden geen soelaas als de echtgenoot evenmin onder de buitenlandse wetgeving verzekerd was.
Samenvatting
Deze zaak betreft een vrouw (geboren 1961) wier echtgenoot (geboren 1951) in 2010 overleed in Marokko, waar hij ook woonachtig was. Na zijn overlijden diende appellante een aanvraag in voor een nabestaandenuitkering op grond van de Algemene nabestaandenwet (ANW). De Sociale Verzekeringsbank (Svb) wees de aanvraag in april 2024 af en verklaarde het bezwaar in augustus 2024 ongegrond, omdat de echtgenoot op de datum van zijn overlijden niet verzekerd was voor de ANW – hij was geen ingezetene van Nederland – en evenmin verzekerd was krachtens de Marokkaanse socialezekerheidswetgeving. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond en liet het besluit in stand. In hoger beroep voor de Centrale Raad van Beroep voerde appellante aan dat haar echtgenoot tijdens zijn leven een uitkering ontving, dat zij ziek is en niet kan werken, en dat zij geen inkomsten heeft. De Centrale Raad van Beroep overweegt dat voor het recht op een ANW-uitkering als harde wettelijke voorwaarde geldt dat de echtgenoot op de datum van overlijden verzekerd was voor de ANW. Nu de echtgenoot in Marokko woonde en geen ingezetene van Nederland was, ontbrak die verzekering. Ook een aanvullende grond op basis van Marokkaanse sociale verzekering werd niet vastgesteld. De persoonlijke en financiële omstandigheden van appellante zijn juridisch niet relevant voor de beoordeling van de verzekeringseis. De Raad verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt daarmee de eerdere beslissingen. Tegen de uitspraak staat cassatie open bij de Hoge Raad, uitsluitend ter zake van schending of onjuiste toepassing van bepalingen over het begrip 'verzekerde'. De uitspraak heeft een beperkte precedentwerking en bevestigt de strikte, vaste lijn in de ANW-jurisprudentie.