Geldlening van €500 terecht als bijstandsinkomen aangemerkt
ECLI:NL:CRVB:2026:1195, Centrale Raad van Beroep, 25-08-2026, 23/2763 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Herziening en terugvordering van bijstand. Lening. Geen inkomen. Tussen partijen is niet in geschil dat betrokkene het bedrag van € 500,- contant had geleend van X. Alleen in geschil is of de lening als inkomen in mindering moet worden gebracht op de bijstand van betrokkene. Dat mocht het dagelijks bestuur niet, want in dit geval is het als lening ontvangen bedrag geen inkomen. Daarbij staat voorop dat het een eenmalig verkregen geleend bedrag betreft, dat niet voortkwam uit een bron die periodiek of bij herhaling middelen voor de voorziening in het levensonderhoud opleverde. Daarnaast is de eenmalige lening hier ook naar zijn aard niet gelijk te stellen met periodieke inkomsten.
Kern van de zaak
Een bijstandsgerechtigde leende in maart 2022 €500 van een vriend om rekeningen te betalen en betaalde dit binnen een maand terug. Het dagelijks bestuur herzag haar bijstand en vorderde €500 terug wegens schending van de inlichtingenverplichting. Betrokkene ging in bezwaar en beroep tegen dit besluit.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak en daarmee de herziening en terugvordering van €500. Doorslaggevend is dat geldleningen onder het middelenbegrip van de Participatiewet vallen en als inkomen in mindering moeten worden gebracht op de bijstand, ook als de lening binnen een maand is terugbetaald. Het dagelijks bestuur wordt wel veroordeeld tot betaling van €1.868 aan proceskosten.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen een bestaande, vaste lijn van de Centrale Raad van Beroep over het middelenbegrip en de inlichtingenverplichting in de Participatiewet, en stelt geen nieuwe rechtsnormen. De zaak betreft een relatief klein bedrag en heeft beperkte precedentwerking.
Belangrijkste punten
- 1Een geldlening van €500 valt onder het middelenbegrip van de Participatiewet en geldt als inkomen dat op de bijstand in mindering moet worden gebracht.
- 2De terugbetaling van de lening binnen dezelfde of aansluitende maand doet niet af aan de kwalificatie als middel in de periode van ontvangst.
- 3Betrokkene schond de inlichtingenverplichting door de ontvangen lening niet te melden bij het dagelijks bestuur.
- 4Het dagelijks bestuur was op grond van de PW verplicht de bijstand te herzien en het te veel betaalde terug te vorderen.
- 5Ondanks de ongegrondheid van het hoger beroep ten gronde, wordt het dagelijks bestuur veroordeeld in de proceskosten van €1.868 en is griffierecht van €548 verschuldigd.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste lijn dat geldleningen zonder uitzondering onder het middelenbegrip van de Participatiewet vallen en dat snelle terugbetaling geen afbreuk doet aan de meldingsplicht en de herziening. Dit biedt weinig ruimte voor nuancering op basis van de korte looptijd van een lening.
Praktische impact
Bijstandsgerechtigden die ook kortlopende particuliere leningen ontvangen, dienen deze direct te melden bij de uitkeringsinstantie, ongeacht de terugbetalingstermijn, op straffe van herziening en terugvordering van bijstand.
Onderwerp-impact
Voor de uitvoeringspraktijk van de sociale zekerheid bevestigt deze uitspraak dat handhaving bij niet-gemelde geldleningen strikt wordt toegepast, wat bijstandsgerechtigden in financieel kwetsbare situaties hard kan raken.
Samenvatting
Deze zaak betreft een bijstandsgerechtigde die sinds februari 2021 een uitkering ontvangt op grond van de Participatiewet naar de norm van een alleenstaande. Naar aanleiding van een handhavingssignaal over een op haar naam geregistreerd voertuig onderzocht het dagelijks bestuur de rechtmatigheid van haar uitkering. Uit bankafschriften bleek dat zij op 31 maart 2022 een bedrag van €500 contant had gestort, afkomstig van een lening van een vriend. Dit geld gebruikte zij om een medische aankoop bij Wehkamp en haar autoverzekering te betalen. De lening werd op 27 april 2022 volledig terugbetaald met haar ontvangen energietoeslag van €800. Het dagelijks bestuur herzag de bijstand over de periode 1 tot en met 31 maart 2022 en vorderde €500 terug, op grond van schending van de inlichtingenverplichting. Betrokkene had de ontvangen lening niet gemeld. In bezwaar en beroep voerde zij aan dat de lening al snel was terugbetaald en verwees zij naar een verklaring van de vriend. Het dagelijks bestuur handhaafde zijn standpunt: geldleningen zijn niet uitgezonderd van het middelenbegrip, en de snelle terugbetaling maakt dat niet anders. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak van de lagere rechter. De juridische kernvraag was of de ontvangen geldlening als middel in de zin van de Participatiewet moest worden aangemerkt en of de korte looptijd tot een andere conclusie zou moeten leiden. De Raad beantwoordt beide vragen in het nadeel van betrokkene: geldleningen vallen onder het middelenbegrip, de inlichtingenverplichting is geschonden, en het dagelijks bestuur was gehouden tot herziening en terugvordering. De proceskosten van €1.868 en een griffierecht van €548 worden wel ten laste van het dagelijks bestuur gebracht, wat wijst op een procedureel tekortschieten aan de zijde van het bestuursorgaan in eerdere instanties.