Dakloze camperaar krijgt geen energietoeslag, wel schadevergoeding
ECLI:NL:CRVB:2026:1194, Centrale Raad van Beroep, 08-09-2026, 23/2935 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Afwijzing aanvraag eenmalige energietoeslag 2022. Woonplaats. Schadevergoeding redelijke termijn. Appellant heeft niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij in 2022 zijn feitelijke verblijfplaats in de gemeente X heeft gehad. De stukken die appellant heeft overgelegd zijn daartoe onvoldoende, ook in onderlinge samenhang bezien. De getuigenverklaringen zijn te algemeen van aard en uit de bankafschriften blijken maar weinig pinbetalingen in de verblijfplaats.
Kern van de zaak
Een dakloze man die sinds 2014 in een camper woont diende in 2022 een aanvraag in voor de eenmalige energietoeslag bij het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur wees de aanvraag af omdat appellant enkel een briefadres had en geen controleerbare gegevens over zijn feitelijke verblijfplaats kon verstrekken. Appellant ging in bezwaar, beroep en hoger beroep tegen deze afwijzing.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de afwijzing van de energietoeslag, omdat het recht op toeslag niet vastgesteld kon worden bij gebreke van controleerbare verblijfsgegevens. Het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn wordt echter toegewezen voor een bedrag van € 500,-.
Impactscore
LaagDe uitspraak past binnen een bestaande en consistente lijn over de informatieverplichting bij bijstandsaanvragen en stelt geen nieuwe rechtsregels. De schadevergoeding wegens termijnoverschrijding is eveneens vaste rechtspraak; de maatschappelijke impact is beperkt tot de individuele zaak.
Belangrijkste punten
- 1Dakloze camperaar met enkel briefadres kan geen aanspraak maken op eenmalige energietoeslag 2022 bij gebreke van controleerbare verblijfsgegevens
- 2Op grond van artikel 35 lid 4 PW én artikel 4:2 lid 2 Awb rust op aanvrager de plicht voldoende gegevens te verstrekken om recht op bijstand vast te stellen
- 3Briefadres zonder nadere onderbouwing van feitelijke verblijfplaats is onvoldoende voor vaststelling recht op energietoeslag
- 4De redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 EVRM is overschreden, wat leidt tot schadevergoeding van € 500,- ten laste van de Staat
- 5De Staat wordt tevens veroordeeld tot vergoeding van proceskosten van appellant ten bedrage van € 467,-
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat bij de energietoeslag op grond van de Participatiewet de gebruikelijke informatieplicht van de aanvrager (art. 4:2 lid 2 Awb) onverkort geldt, ook voor daklozen met een briefadres. Tegelijk onderstreept de uitspraak de rechterlijke verplichting tot toekenning van schadevergoeding bij overschrijding van de redelijke termijn, ook in procedures over relatief geringe bedragen.
Praktische impact
Daklozen en camperaar-bewoners die enkel een briefadres hebben, lopen een reëel risico uitgesloten te worden van de energietoeslag als zij geen aanvullende onderbouwing van hun feitelijke verblijf kunnen overleggen. Tegelijk geeft de vergoeding wegens termijnoverschrijding aan dat langdurige bestuursrechtelijke procedures financieel worden gesanctioneerd.
Onderwerp-impact
Voor de groep daklozen en mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats die aanspraak willen maken op bijzondere bijstand of toeslagen bevestigt deze uitspraak de praktische drempel van de informatieverplichting, wat hun toegang tot financiële ondersteuning bemoeilijkt.
Samenvatting
Deze zaak betreft een dakloze man die al jaren in een camper woont en in 2022 een aanvraag indiende voor de eenmalige energietoeslag op grond van de Participatiewet. Het dagelijks bestuur van de betreffende gemeente wees de aanvraag af op de grond dat appellant uitsluitend beschikte over een briefadres en geen controleerbare gegevens had verstrekt over zijn feitelijke verblijfplaats, waardoor het recht op de toeslag niet kon worden vastgesteld. Na een ongegrond bezwaar en een ongegrond beroep bij de rechtbank, legde appellant de zaak voor aan de Centrale Raad van Beroep. De centrale juridische vraag was of het dagelijks bestuur de aanvraag terecht had afgewezen wegens het ontbreken van toereikende verblijfsgegevens, en of appellant recht had op schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn. De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak van de rechtbank en verklaart het hoger beroep ongegrond. Op grond van artikel 35 lid 4 van de Participatiewet en artikel 4:2 lid 2 van de Awb rust op de aanvrager de verplichting om voldoende gegevens te verstrekken zodat het bestuursorgaan het recht op de toeslag kan vaststellen. Appellant heeft aan deze verplichting niet voldaan, nu hij uitsluitend een briefadres had en geen nadere informatie over zijn feitelijke verblijfplaats kon of wilde overleggen. Het enkel wonen in een camper zonder verdere onderbouwing is daarvoor onvoldoende. Het verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn slaagt echter wel. De Staat der Nederlanden wordt veroordeeld tot betaling van € 500,- aan appellant, alsmede tot vergoeding van proceskosten van € 467,-. De uitspraak bevestigt daarmee bestaande rechtspraak over de informatieverplichting bij bijstandsaanvragen en de vergoedingsplicht bij termijnoverschrijding.