Bijstand ingetrokken na ontdekking verzwegen auto's en onderneming
ECLI:NL:CRVB:2026:1192, Centrale Raad van Beroep, 08-09-2026, 25/79 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Intrekking en terugvordering van bijstand. Teveel vermogen. Auto. Niet in geschil is dat in de te beoordelen periode het kentekenbewijs van de Mercedes op naam van appellant stond. Appellant heeft op geen enkele wijze onderbouwd dat zijn broer de Mercedes heeft aangeschaft en deze auto alleen om verzekeringstechnische redenen op naam van appellant is geregistreerd. Uit de bankafschriften kan verder niet worden afgeleid dat hij de (maandelijkse) kosten van de op zijn naam gestelde Mercedes niet zelf betaalde. Niet in geschil is dat de Mercedes een waarde had van € 36.550,-. Gelet daarop kon appellant in de te beoordelen periode beschikken over vermogen boven de grens van het voor hem geldende vrij te laten vermogen, zodat hij geen recht had op bijstand.
Kern van de zaak
Appellant ontving bijstand op grond van de Participatiewet als alleenstaande. Na een interne melding over buitenlandverblijf, een aanbetaling op een bedrijfsbus en een zakelijk e-mailadres startte de gemeente Utrecht een rechtmatigheidsonderzoek. Hieruit bleek dat appellant twee dure auto's op zijn naam had staan (Mercedes €36.550 en Toyota €11.299) en een onderneming bij de KvK had geregistreerd, zonder dit te melden.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep deed uitspraak op 8 september 2026 in hoger beroep (zaaknummer 25/79 PW). Op basis van de beschikbare tekst is de precieze beslissing (bevestiging intrekking/terugvordering bijstand) niet volledig weergegeven, maar de overwegingen wijzen op handhaving van het besluit tot intrekking en terugvordering wegens schending van de inlichtingenplicht door verzwijging van vermogensbestanddelen en ondernemersactiviteiten.
Impactscore
LaagHet betreft een individuele toepassing van vaste rechtspraak over de inlichtingenplicht en vermogensvaststelling onder de Participatiewet zonder nieuwe rechtsvragen; de uitkomst is in lijn met bestaande jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep.
Belangrijkste punten
- 1Appellant verzweeg twee op zijn naam geregistreerde voertuigen (Mercedes €36.550 en Toyota €11.299) die als vermogen boven de vrij te laten grens kwalificeren
- 2Appellant registreerde een onderneming in het KvK-handelsregister zonder dit te melden aan het college, wat zelfstandige activiteiten impliceert
- 3De inlichtingenplicht ex artikel 17 Participatiewet vereist dat bijstandsgerechtigden alle relevante feiten en omstandigheden spontaan melden
- 4Het college heeft rechtmatigheidsonderzoek gestart op basis van een interne melding, waarbij meerdere gegevensbronnen zijn geraadpleegd
- 5De waardebepaling van de voertuigen geschiedde aan de hand van vergelijkbare modellen en kilometerstanden op de markt
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de bestendige lijn dat schending van de inlichtingenplicht onder de Participatiewet leidt tot intrekking en terugvordering van bijstand, waarbij de bewijslast voor de bijstandsgerechtigde zwaar is zodra vermogensbestanddelen op naam staan. De methode van waardebepaling via marktprijzen van vergelijkbare voertuigen wordt als toereikend bevestigd.
Praktische impact
Voor bijstandsgerechtigden onderstreept deze uitspraak dat kentekenoverschrijvingen en KvK-registraties via geautomatiseerde koppelingen worden opgespoord en als vermogen of inkomstenbron worden aangemerkt. Intrekking en terugvordering over de gehele betrokken periode liggen in het verschiet.
Onderwerp-impact
Binnen de sociale zekerheid benadrukt de uitspraak het belang van proactieve melding van veranderingen in vermogen en ondernemersactiviteiten; gemeenten beschikken over effectieve handhavingsinstrumenten via gegevensbronnen als RDW en KvK.
Samenvatting
Deze zaak betreft een bijstandsgerechtigde die sinds oktober 2020 een uitkering ontving op grond van de Participatiewet naar de norm voor een alleenstaande. Bij aanvang was zijn vermogen vastgesteld op €160,-, waarbij een opgegeven Volkswagen met een waarde van €1.500,- niet als vermogen was meegeteld. Na een interne melding — inhoudende dat appellant in het buitenland had verbleven, zijn broer kosten had betaald, hij wilde werken als zelfstandige en een bedrijfsbus in aanbetaling had — startte de gemeente Utrecht een rechtmatigheidsonderzoek. Uit dit onderzoek bleek dat appellant in 2022 een Mercedes-Benz op zijn naam had laten registreren (marktwaarde vastgesteld op €36.550,-) en in 2023 een Toyota (marktwaarde €11.299,-), zonder dit te melden. Bovendien stond op zijn naam een onderneming ingeschreven in het handelsregister van de KvK. Appellant had deze feiten niet gemeld aan het college, hetgeen een schending oplevert van de inlichtingenplicht van artikel 17 Participatiewet. De handhavingsspecialist legde de bevindingen vast in een rapport van 25 juli 2023, waarna het college overging tot intrekking en vermoedelijk terugvordering van de verleende bijstand. De Centrale Raad van Beroep behandelde het hoger beroep en deed uitspraak op 8 september 2026. Hoewel de beschikbare tekst van de uitspraak niet de volledige beslissing bevat, wijzen de overwegingen erop dat het hoger beroep van appellant niet slaagt. De kernvraag betrof of appellant zijn inlichtingenverplichting had nageleefd en of de vermogensbestanddelen terecht aan hem werden toegerekend. De uitspraak past in de vaste lijn van de Centrale Raad waarbij kentekenregistratie op naam als onweerlegbaar vermoeden van bezit geldt en verzwijging van ondernemersactiviteiten tot intrekking leidt.